ABD'de gerçekleştirilen ara seçimlerde beklenen Mavi Tsunami meydana geldi ve Demokratlar, Kongre'nin alt kanadı Temsilciler Meclisi ile üst kanadı Senato'da çoğunluğu elde etti. Bu sonuç, Demokratların 1990 yılından bu yana gösterdiği en yüksek performans olarak kaydedildi. Eski Başkan Donald Trump, seçim sonuçları karşısında şaşkınlık yaşadı.
Projeksiyonlara göre, Demokratların 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde 255 sandalyeye ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 1990 yılında ulaştıkları 267 sandalyeden sonra en yüksek temsil sayısı olarak öne çıkıyor. Bu zafer, 36 yıl sonra gerçekleşti.
Seçim öncesinde, Demokratların en yüksek gösterildiği projeksiyonlarda bile 239 sandalye kazanmaları bekleniyordu.
DEMOKRATLAR SENO SANDALYELERİNİ KORUDU
Mavi zaferin bir diğer önemli ayağı da Senato seçimlerinde yaşandı. 100 sandalyeli Senato’da 35’i için yapılan seçimlerde, Demokratlar mevcut koltuklarının tamamını koruyarak, salıncak bölgelerin hepsini kazandı. Daha önceki tahminlerde 54 sandalyeye ulaşmaları beklenen Demokratlar, toplamda 56 sandalyeye ulaşarak Senato'da da kesin bir çoğunluk elde etti.
Demokratların, Temsilciler Meclisi’nde olduğu gibi, 1990 yılında Senato’da da 56 sandalyeye ulaşmış olduğu biliniyor. Bu Mavi Tsunami sırasında Cumhuriyetçilerin neredeyse tüm kaleleri yıkıldı. Iowa, North Carolina, Georgia, Ohio, Texas, South Carolina ve Kansas gibi eyaletlerde, Demokrat adaylar galip geldi.
TRUMP'IN FARKLARI AZALDI
2024 Başkanlık Seçimleri'nde Trump, Demokrat rakibi Kamala Harris'e Iowa'da 13 puan fark atmıştı. Ancak bu seçimde, Demokrat aday Cumhuriyetçi rakibinin 3.5 puan önünde zafere ulaştı. Trump'ın 3.2 puan farkla kazandığı North Carolina'da ise Demokrat aday, rakibine 18 puan fark attı.
Trump, 2024'te 11 puan farkla kazandığı Ohio'da bu seçimde Demokrat adayın 3.5 puan önde olduğunu görmekte. ABD’nin en büyük eyaletlerinden Texas’ı Trump, 13.7 puan farkla kazanmıştı, fakat bu seçimlerde Demokrat aday neredeyse 10 puan farkla eyaleti kazandı. Texas’tan Senato'ya giren bir Demokratın üzerinden tam 38 yıl geçmişti.
South Carolina'da Cumhuriyetçilerin adayı, geçtiğimiz aylarda vefat eden Lindsey Graham’ın kız kardeşi Darline Graham'dı. Uzun bir süredir Cumhuriyetçilerin kalesi olan bu eyalette, Demokrat aday her geçen gün artan bir ivme ile Graham'ı 4 puan farkla saf dışı bıraktı. 2002 yılından itibaren Senato'da bir Graham olmayacak. Demokratların en büyük sürprizlerinden biri ise Kansas eyaletinde gerçekleşti.
2024 Başkanlık Seçimleri'nde Donald Trump, rakibi Kamala Harris'e 16 puanlık bir fark atmayı başarmıştı. Ancak bu seçimlerde Demokrat aday Adam Hamilton, Cumhuriyetçi rakibiyle arasında 5 puanlık bir farkla zafer elde etti. Kansas, en son 1932 yılında bir Demokratı Senato'ya göndermişti.
Yaklaşık 94 yıl sonra, Michigan'da da önemli bir seçim gerçekleşti. ABD'nin Müslüman, Arap ve İsrail karşıtı Demokrat adayı Abdul el-Sayed, eyaletin seçmenlerinin yarısından fazlasının oyunu alarak yaklaşık 5 puan farkla Senato'ya girmeyi başardı. Bu seçim başarısı, Cumhuriyetçi adaya destek vereceğini açıklayan İsrail yanlısı Demokrat senatör aday adayı Haley Stevens'a rağmen elde edildi.
KONGRE'DEKİ DEMOKRAT KONTROLÜNÜN ANLAMI
Kongre'nin Demokratların kontrolüne geçmesi, her iki meclisin de Demokratlar tarafından ezici bir zaferle kazanılmasıyla gerçekleşti. Bu durum, ABD yasama gücünün artık Demokratların elinde olduğu anlamına geliyor. Demokratlar, Trump'ın bakan, yargıç ve Yüksek Mahkeme adaylarını engelleyebilecek konumda bulunuyor.
Komite başkanlıkları ve celp yetkileri de Demokratlara devrediliyor. Komite başkanları, Cumhuriyetçi bakanlar ve bürokratları Temsilciler Meclisi'ne çağırma yetkisine sahip olacak. Ayrıca, bütçenin kontrolü de Demokratların sorumluluğuna geçecek.
Federal hükümetin kapanma riski oldukça yüksek. Bu durum, Trump yönetiminin üzerindeki borç yükünün artması anlamına geliyor. Temsilciler Meclisi, Epstein dosyaları, Donald Trump'ın Başkanlığı ve devlet ilişkileri arasındaki çıkar çatışmalarını incelemesi ve Kongre onayı olmadan başlatılan İran Savaşı ile ilgili derin soruşturmalar yürütmesi bekleniyor.
Bu soruşturmalar sonucunda Trump'ın Başkanlıktan azledilmesi olasılığı da gündemde. Ancak, mahkeme kararının onayı için Senato'da gerekli olan sandalye sayısı 67. Demokratlar, beklenildiği gibi 56 sandalye elde etse bile, 11 Cumhuriyetçi senatörün bu azil kararına destek vermesi gerekecek.
TRUMP'IN HÜSRAN NEDENLERİ
Donald Trump, ABD Ara Seçimleri'nin kendi için ne kadar kritik olduğunu biliyordu. Başkanlığının son iki yılını nasıl geçireceğini bu seçimlerin belirleyeceğini düşünüyordu. Bu nedenle kampanya sürecini çok ciddiye aldı ve bu seçimi kendisi için bir güvenoyuna çevirmeye çalıştı.
Tüm seçmenlere, "Pusulada bana oy veriyormuş gibi sandığa gidin" mesajını sıkça iletti. Ancak özellikle İran Savaşı'nın başarısızlıkla sonuçlanması, enerji fiyatlarının rekor seviyelere ulaşması ve Amerikan halkının günlük hayatına olan olumsuz etkileri, Trump'ın 2024 için verdiği sözlerin çoğunu yerine getirememesi gibi faktörler, onun için bir hezimetle sonuçlandı.
Enerji fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla Rusya'dan dizel alımı gerçekleştirerek küresel dengeleri bozmayı göze alan Trump, buna rağmen beklediği başarıyı elde edemedi. Üç gün içerisinde dördüncü kez düzenlediği siyasi mitingde, danışmanlarından birine Cumhuriyetçi Parti'nin neden bu kadar kötü bir konuma düştüğünü sordu.
Bu özel görüşmeye yakın bir kaynak, Trump'ın sürekli olarak 'Buraya nasıl geldik?' şeklinde sorular sorduğunu belirtti. Başkanın bu durumu geç de olsa kavraması, çevresindeki Cumhuriyetçilerin aylarca düzeltmeye çalıştığı kötü durumu ortaya koydu. Trump'ın kendi kendine açtığı yaralar, onay oranlarını rekor seviyede aşağıya çekti.
Öfkeli ve hayal kırıklığı yaşayan seçmenlerle yüzleşen Cumhuriyetçi adaylar, Trump'ın giderek azalan popülaritesinden kurtulmayı başaramadı. Sonuç olarak, Cumhuriyetçi Parti ciddi bir siyasi kayıp yaşadı. Demokratlar ise birkaç hafta önce hayal bile edilemeyecek bir başarıya imza attı.
Bu durum, Trump’ın siyasi gücünün önemli ölçüde zayıflamasına neden oldu. Görevdeki son iki yılını, Demokratların sürekleyen soruşturmaları ve muhalefetiyle başa çıkarak geçireceği öngörülüyor. Diğer yandan, Cumhuriyetçi Parti'nin durumu da kritik bir şekilde belirsizlik içinde.
Parti içindeki tartışmalar giderek tırmanıyor. Donald Trump, uluslararası ilişkileri kişisel meseleleriyle birleştirerek yürütse de, Başkanların dış politikadaki yetkilerinin Kongre'den bağımsız olarak güçlü olmasına rağmen, birçok uluslararası zorlukla karşılaşacak. ABD'nin silah satışları ve yaptırımları gibi kararlar Kongre tarafından alınıyor.
Ayrıca, Trump'ın müttefikleri arasında yer alan Bolsonaro (Brezilya), Orban (Macaristan) ve Vucic (Sırbistan) seçimlerde başarısız oldu. Trump’ın sert tutumu nedeniyle Kanada ile olan ilişkilerde tarihi bir düşüş yaşandı. Bu süreçte Trump yönetimi ile İsrail Başbakanı Netanyahu arasındaki iş birliği de ciddi bir sarsıntı geçirdi.
Netanyahu, ülkedeki seçimlerde birinci olmasına rağmen yüzde 15 oy kaybederek koalisyonunu çoğunluğunu kaybetti. Demokratlar arasında İsrail karşıtı görüşler, ara seçimlerde tarihi bir zirveye çıkarak dikkat çekti. Batı dünyasında İsrail-Filistin politikalarında hükümetlerle toplumlar arasındaki derin ayrışma, ABD Ara Seçimleri'nde daha belirgin hale geldi.
İsrail'in işlediği savaş suçları, toplumlar tarafından dile getirilirken hükümetler tarafından sessiz kalınması, bu seçimlerde halkın kararına yansıdı. Donald Trump, oy verme süreci devam ederken, İsrail ile 4 milyar dolarlık silah anlaşmasını sona erdirdiğini açıkladı. Bu durum, ABD Ara Seçimleri sonrasında Netanyahu'nun koalisyon kurma çabalarını büyük ölçüde olumsuz etkiledi.
Muhalefet, Eisenkot'un etrafında birleşmiş durumda ve Netanyahu'yu bu durumdan kurtaracak bir Trump mevcut değil. Seçimlerdeki fark o kadar belirgin ki, Trump'ın daha sert bir tutum alarak dış politikada daha aktif bir yaklaşım sergileyebileceği düşüncesi de zayıfladı. Zira, Kongre'nin her iki kanadının da esnek baskısı altında, Trump'ın önemli politikalarını uygulama olasılığı oldukça sınırlı. Beklentilerin yüksek olduğu seçimlerde, ABD halkı Trump'a "Yeter" dedi.
