ABD'de milyonlarca seçmenin katılımıyla gerçekleşen ara seçimler, Başkan Donald Trump'ın görev süresinin sona ermesinin ardından Kongre'nin hangi parti tarafından kontrol edileceğini belirleyecek önemli bir dönüm noktası oldu. Resmi olmayan sonuçlara göre, Demokratların seçimlerdeki performansı ve kazanımları dünya genelinde dikkatle inceleniyor.
Önceden yapılan kamuoyu yoklamaları, Demokratların seçim gecesinde güçlü bir başarı elde etme ihtimalinin yüksek olduğunu gösteriyordu. Demokratlar, Temsilciler Meclisi'ni yeniden kazanmayı ve Senato'nun kontrolü için mücadele etmeyi bekliyordu. Ancak elde edilen sonuçlar, beklenenden daha geniş bir başarıyı ortaya koydu.
Geleneksel olarak rekabetçi eyaletlerin ötesine geçerek, Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bölgelerde de bir 'mavi dalga' yaşanabileceği değerlendirildi. Teksas'ta Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı açık bir farkla yenerek, 38 yıl aradan sonra eyalette senatör seçilen ilk Demokrat oldu. Demokratlar, Teksas'ı Cumhuriyetçilerin elinden almayı yıllardır hedefliyordu.
Güney Carolina'da da tarihe geçilerek, Annie Andrews Cumhuriyetçi Senatör Darline Graham'ı mağlup etti ve bu yüzyılda bu eyalette kazanılan ilk Senato sandalyesi oldu. Ohio'da Demokrat Sherrod Brown, Kansas'ta ise Demokrat Adam Hamilton, Cumhuriyetçi rakiplerini açık farkla geçerek önemli kazanımlar elde ettiler. Kansas'ta Demokratların en son 1932'de bir Senato sandalyesi kazanmış olması da dikkat çekti.
ABD medyası, Demokratların hem Temsilciler Meclisi'nde hem de Senato'da kontrolü yeniden ele geçireceğini öngörüyor. Ancak Kongre'nin kontrolünü yeniden kazanmak, Demokratlar için iki ucu keskin bir kılıç olabilir. Seçmenler, Demokratlardan yalnızca Trump'a karşı durmalarını değil, aynı zamanda ekonomik sorunlara çözüm bulmalarını da bekleyebilir.
Trump'ın veto yetkisini koruması, Demokratların atabileceği adımları kısıtlayabilir. Trump, New York Times'a yaptığı açıklamada seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve Demokratlarla iş birliği yapmaya hazır olduğunu belirtirken, seçmenlerin kendisini oy pusulasında değerlendirmelerini istemişti. Ancak Cumhuriyetçiler için hayal kırıklığı yaratan bu seçim sonucunun, Trump'ın pusulada olmamasıyla ilgili olduğunu savundu.
İlk elde edilen sonuçlar ve sandık çıkış anketleri, seçmenlerin ruh halinin oldukça kötü olduğunu gösterdi. Ülkenin gidişatından ve yaşam pahalılığından duyulan derin memnuniyetsizlik, seçmenlerin Trump ve onun politikalarına karşı geniş bir tepki vermesine yol açtı.
ABD'nin önde gelen televizyon kanallarının yanı sıra Associated Press'in de yer aldığı medya kuruluşları, SSRS tarafından gerçekleştirilen sandık çıkış anketleri doğrultusunda, seçmenlerin büyük bir kısmının iki yıl öncesine göre ekonomik şartlarının kötüleştiği görüşünde olduğunu ortaya koydu. Her 10 seçmenden yaklaşık 9'u, yaşam maliyetinin oy verme kararlarında belirleyici ya da önemli bir etken olduğunu dile getirdi.
Trump, 2024 seçimlerinde yüksek enflasyonu kontrol altına alma vaadiyle başkan seçilmişti. Ancak, uyguladığı gümrük tarifeleri ve İran'a karşı yürüttüğü politikalar, birçok Amerikalı için ekonomik şartları daha da zor hale getirmiş durumda. Trump, seçim kampanyası boyunca alım gücündeki düşüşe rağmen halkın artan maliyetlere katlanmaları gerektiğini savundu.
Bu dönemde Trump’ın halk desteği, rekor seviyelerde düşüş gösterdi. Sandık çıkış anketlerine katılan seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi, yüksek fiyatların sorumlusunun Trump olduğunu ifade etti. Seçmenlerin dörtte üçü ise ülkenin gidişatına dair öfke ya da memnuniyetsizlik içinde olduğunu belirtti.
Ayrıca, hükümetteki yolsuzluklara yönelik yaygın endişeler de dile getirildi. Salı günü Demokratların elde ettiği başarılar, Trump’ın son haftalarda Cumhuriyetçi adaylar için yürüttüğü yoğun kampanyanın seçmenler üzerindeki etkisini pek artırmadığını gösterdi.
TRUMP'IN ADAY TERCİHLERİ REDDEDİLDİ
Seçim gecesi yalnızca Cumhuriyetçiler açısından sıkıntılı geçmedi; Trump’ın aday belirleme tercihleri de seçmenlerden beklediği karşılığı bulamadı. Trump’ın yerel Cumhuriyetçilerden gelen itirazlara rağmen desteklediği belirli adaylar, partinin kazanması beklenen seçimlerde zor durumda kaldı. Trump’ın bizzat desteklediği Senato adayları Graham ve Michael Whatley, Güney Carolina ve Kuzey Carolina’da seçimleri kaybetti.
Ayrıca, Teksas'ta Paxton da açık farkla mağlup oldu. Trump’ın tercihleri, Cumhuriyetçilerin kazanmayı umduğu eyaletlerde savunmada kalmasına neden oldu. Bu yenilgilerin, Trump’ın daha geniş seçmen gruplarına hitap edebilecek adaylar yerine kendisine bağlı isimleri ön plana çıkarması nedeniyle, siyasi öngörülerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirmesi bekleniyor.
Sandık çıkış anketleri, Trump’ın 2024’teki zaferini sağlayan seçmen koalisyonunun ciddi biçimde parçalandığını gösteriyor. Cumhuriyetçiler, siyah erkekler, Latin kökenli seçmenler ve gençler arasında önemli bir destek kaybı yaşadı.
EKONOMİ, SÖYLEMLERİ GERİDE BIRAKTI
Kampanya sürecinin son dönemlerinde, Trump ve Cumhuriyetçiler tutarlı bir ekonomi politikası sunamadı. Bu dönemde, Demokratları ülkeyi yıkıma götürecek tehlikeli radikaller ve komünistlerle ilişkilendirmeye çalıştılar. Ancak bu korkutma stratejisi etkili olmadı.
Seçmenler, artan market ve benzin fiyatlarına daha fazla dikkat kesildi; Trump’tan hayat pahalılığını nasıl azaltacağına dair daha fazla bilgi beklediler. Trump, yaz mevsiminde Demokratların zafer kazanması durumunda ülkenin komünist bir rejime geçeceğini sıkça dile getirmişti. Ayrıca, birçok eyaletteki Demokrat yönetimlerin yerine 'çılgın akıl hastaları ve radikallerin' geleceğini savunmuştu.
Korku söylemi, ABD seçimlerinde geçmişte sıkça başvurulan bir kampanya tekniği olmuştur. Ancak Trump, ülkenin iki büyük siyasi partisinden biri olan Demokratların ABD için gerçek bir varoluşsal tehdit oluşturduğuna seçmenleri inandıramadı.
