ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer zenginleştirme kapasitesinde "anlamlı" bir azalma sağlamasının, Washington'un temel koşullarından biri olduğunu ifade etti. Bu adımın atılması durumunda, yaklaşık 7 aydır devam eden savaşın sona erdirilmesine yönelik bir anlaşmanın mümkün olabileceğini belirtti. Reuters'a verdiği özel röportajda, Washington'un Tahran'dan yalnızca geleceğe yönelik taahhütler değil, aynı zamanda somut adımlar beklediğini vurguladı.
Vance, İran'ın nükleer silah geliştirmek istemediğini göstermesi gerektiğini belirterek, uranyum zenginleştirme kapasitesinin düşürülmesinin bu konuda önemli bir gösterge olacağını dile getirdi. Vance, İran'ın yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma neden ihtiyaç duyduğunu sorguladı ve Tahran'ın nükleer silah geliştirmeme konusundaki ciddiyetini göstermesi için zenginleştirme kapasitesinde somut ve anlamlı bir azalma sağlaması gerektiğini ifade etti.
ABD VE İRAN ARASINDA TEKLİF TRAFİĞİ
ABD ile İran'ın son haftalarda savaşın sona erdirilmesi ve küresel enerji ticareti açısından kritik olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması amacıyla karşılıklı teklifler sunduğu bildirildi. ABD Başkanı Donald Trump'ın, Tahran'ın son teklifini reddettiği ve ara seçimlerin ardından askeri operasyonların yoğunlaşabileceğine dair uyarılarda bulunduğu belirtildi.
Vance, Washington'un anlaşmaya açık olduğunu ancak İran'ın nükleer programı konusunda somut tavizler vermesi gerektiğini söyledi. "Eylem karşılığında yalnızca söz kabul etmeyeceğiz" mesajını veren Vance, İran'ın fiili adımlar atmasının zorunlu olduğunu vurguladı. Vance, müzakerelerin önündeki sorunlardan birinin de İran'daki karar alma mekanizmasına ilişkin belirsizlik olduğunu öne sürdü.
ABD'nin İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temas halinde olduğunu belirten Vance, bu isimlerin İran'ın mevcut yönetim yapısı içindeki yetki seviyesinin Washington açısından belirsiz olduğunu ifade etti.
İRAN'DAN ABD'YE YANIT
İran Dışişleri Bakanlığı, Washington'un iddialarına karşı çıkarak Bakanlık Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'li yetkililerin İran'daki muhataplarını ve ülkenin karar alma sisteminin işleyişini bildiklerini savundu. Bekayi, asıl sorunun ABD yönetiminden gelen çelişkili açıklamalar ve farklı mesajlar olduğunu belirtti.
ABD'ye savaşın aylık maliyetinin yaklaşık 3 milyar dolara ulaştığı, çatışmaların enerji fiyatlarını artırdığı ve bu durumun Kasım'daki ara seçimler öncesinde Trump yönetimi ve Cumhuriyetçiler üzerindeki siyasi baskıyı artırdığı bildirildi. Vance, İran güçlerinin Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere zaman zaman saldırabildiğini ancak enerji ihracatını tamamen durduramadığını ifade etti.
Barış görüşmelerini kendisinin yönetip yönetmediğine yönelik soruya doğrudan yanıt vermeyen Vance, sürece aktif olarak dahil olduklarını ancak nihai kararların Başkan Trump tarafından alındığını belirtti. 2028 başkanlık seçimlerinde aday olup olmayacağı sorusuna yanıt veren Vance, henüz bu konuda karar vermediğini ve fazla düşünmediğini söyledi.
