Fransa, İspanya ve Portekiz gibi Avrupa ülkelerinde gençler, okullardaki mevcut duruma ve artan yaşam maliyetlerine yönelik tepkilerini göstermek amacıyla sokaklara döküldü. Fransa'da lise öğrencileri, uzun ders saatleri, öğretmen yetersizliği, kötü durumda olan sınıflar ve belirsiz üniversiteye giriş sistemi gibi konular nedeniyle polisle çatıştı.
Bu durum, zaman zaman şiddet olaylarına dönüşerek öğrencilerin aylarca derslerden mahrum kalmalarına sebep oldu. Öğrenci gösterilerine katılan diğer gruplar, yükselen yaşam maliyetlerine de dikkat çekti. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla artan akaryakıt fiyatları, protestoların önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.
Fransa'nın önde gelen sendikalarından Genel İş Konfederasyonu (CGT), protestolara destek vererek fiyatların düşürülmesi, emekli maaşlarının artırılması ve ücretlerin yükseltilmesi talebinde bulundu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iki dönem görev yaptıktan sonra Elysée Sarayı'ndaki görev süresinin sonlarına yaklaşıyor.
İspanya'da ise, konut fiyatlarına yönelik protestolar, bir yatırım fonunun kirayı %230 artırmasının ardından 87 yaşındaki bir kadının evinden çıkarılmasıyla tetiklendi. Bu olay, birçok aktivistin sokaklara dökülmesine neden oldu. Maricarmen Abascal, hastaneye kaldırılmasından sadece iki hafta sonra hayatını kaybetti.
Göstericiler, kiraların düşürülmesi, tahliye uygulamalarının sonlandırılması ve yatırım fonlarının konut alımının yasaklanması taleplerinde bulundu.
PORTEKİZ'DE DE PROTESTOLAR YÜKSELİYOR
Portekiz'de de benzer taleplerle cumartesi günü düzenlenen topluluk gösterilerinde yüzlerce kişi, başkent Lizbon'un merkezinde bir araya geldi. Resmi verilere göre, Portekiz'de konut fiyatları 2015-2024 döneminde %124 oranında artış gösterdi. Bu artış, Avrupa Birliği ortalamasının yaklaşık iki katı hızda gerçekleşti.
İTALYA'DAKİ GÖSTERİLER DE SAMA TALEPLERDE BULUNDU
Milano'daki protestolar da konut bütçeleri üzerindeki artan baskıya dikkat çekti. Cumartesi günü başlayan gösteriler, başlangıçta barışçıl olsa da ilerleyen saatlerde maskeli kişilerin çevik kuvvet polislerine taş fırlatmasıyla şiddetlendi. Göstericiler, masalardan oluşan barikatları ateşe verdi.
Bu arada Arnavutluk'ta Başbakan Edi Rama'ya yönelik düzenlenen protestolar, pazar günü altıncı gününe girdi. Göstericiler, yolsuzluk iddiaları, iş olanaklarının azlığı ve eğitim standartlarının düşüklüğü gibi konularda rahatsızlıklarını dile getirdi.
PROTESTOLAR NE ZAMAN BAŞLADI?
Fransa'daki eğitim protestoları, eğitim-öğretim yılının başlamasından yaklaşık bir hafta sonra, eylül ayının sonlarında başlayarak giderek yoğunlaştı. Cumartesi günü, İtalya, Portekiz ve Belçika'da yaşam pahalılığına karşı yapılan protestolar da etkinliğini artırdı. Öte yandan, Arnavutluk'taki protestolar yaz aylarından bu yana devam ediyor.
Protestolar, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'in desteklediği bir lüks kıyı projesi nedeniyle patlak verdi.
BİR DEĞİŞİKLİK YAŞANDI MI?
Fransa yönetimi, öğretmen eksikliğini gidermek amacıyla 3 bin ek ücretli yedek öğretmen atayacağını ve okul yönetiminde öğrencilere de söz hakkı vereceğini duyurdu. Ayrıca, hükümet, gelecek yıl için belirlediği bazı üniversite kayıt ücretlerini artırma niyetinden vazgeçti. Eylül ortasında yapılan akaryakıt protestolarının ardından, hükümet belirli sektörlerde benzin sübvansiyonlarını artıracağını açıkladı.
İspanya'nın sosyalist lideri Pedro Sanchez, kiracıları korumaya yönelik acil konut düzenlemelerini yasalaştırmak için çaba sarf etti. Ancak bu düzenlemeler, parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla engellendi. Bu gelişmeler üzerine Sanchez, 29 Kasım'da erken seçim çağrısı yaptı.
Yeni reformları gerçekleştirebilmek için daha geniş bir ilerici çoğunluğa ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
PROTESTOLAR SONA ERECEK Mİ?
Fransa Cumhurbaşkanı Macron, üst düzey bakanlarıyla yaptığı kriz toplantısının ardından halkla bir araya geldi ve kontrolsüz şiddeti kınadı. Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimleri Nisan 2027'de gerçekleştirilecek. İspanya'daki protestolar ise hükümetin konut düzenlemelerinin bazı bölümlerini parlamentonun daimi kurulunda geçirebilmesi durumunda seçimlerden önce sonlanabilir.
Bu özel kurul, parlamentonun oturumda olmadığı dönemlerde belirli düzenlemelerin hızlandırılmasına imkan tanıyor. Sanchez'in sosyalist partisi ile muhafazakar Halk Partisi, gelecek ayki seçimleri kazanmaları halinde daha fazla konut inşa etme ve konut sorununa öncelik verme taahhüdünde bulundu.
