Ukrayna'daki savaşın etkileri üzerine Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, ülkesinin deniz güvenliği ve kritik altyapısına yönelik mevcut tehditleri göz önünde bulundurarak Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı'nın ardından açıklamalarda bulundu.
Yotova, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki askeri faaliyetlerin, Karadeniz bölgesinde deniz güvenliği ve serbest seyrüseferi tehdit ettiğini belirterek, "Ulusal Güvenlik Konseyi, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıları uluslararası deniz hukukunun ağır ihlali olarak kesin şekilde kınamakta ve saldırıların faillerinin belirlenmesi için derhal soruşturma yapılmasını talep etmektedir," dedi.
Yotova, Ulusal Güvenlik Konseyi üyelerinin, yasama ve yürütme organlarına sunulmak üzere Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulması ve deniz ile seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için çeşitli öneriler üzerinde birleştiğini ifade etti.
Bulgaristan'ın, Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıların durdurulması ve seyrüsefer güvenliğinin sağlanması amacıyla Romanya ve Türkiye ile acil istişarelerde bulunmasının öneriler arasında yer aldığını belirten Yotova, "Bulgaristan, Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkeler arasında Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan ve Türkiye ile müzakerelerin yürütülmesi ve uzlaşı sağlanması konusunda aktif rol üstlenmelidir," şeklinde konuştu.
Yotova, ayrıca Avrupa Birliği'ne, Karadeniz stratejisi kapsamında serbest ve güvenli seyrüseferi sağlayacak bir çerçeve mekanizması geliştirilmesi teklifinin de bulunduğunu aktardı.
Deniz güvenliğine ilişkin keşif ve gözetleme faaliyetlerinde insansız hava sistemlerinin kullanılmasının yanı sıra silahlı kuvvetlerin modernizasyon sürecinin hızlandırılmasının da önerildiğini söyleyen Yotova, "NATO ile yakın işbirliği içinde anti-İHA sistemlerinin tedarik edilmesi ve stratejik tesislerin güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekmektedir," dedi.
Bulgaristan'ın NATO'nun Eastern Sentry (Doğu Gözcüsü) faaliyeti kapsamında, müttefik ülkelerden Karadeniz bölgesi güvenliğine yönelik katkılarını artırmalarını talep etme yetkisine sahip olduğunu vurgulayan Yotova, konu hakkında detaylı çalışmalar yapılması gerektiğini kaydetti. Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de toplantının ardından, mevcut durumda Bulgaristan'ın ulusal güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit bulunmadığını, ancak risklerin mevcut olduğunu belirtti.
Radev, Bulgaristan hükümetinin Türkiye ve Romanya ile ABD'nin desteğiyle, saldırıların gerçekleştiği bölgenin incelenmesine yönelik öneride bulunacağını aktardı. Özellikle su üzerinde bulunan gemide incelemenin yapılacağını, insansız hava araçlarına (İHA) ait parçalar ve saldırının niteliğini ortaya koyabilecek izlerin aranacağını da dile getirdi. Bu bağlamda, Bulgaristan'ın Karadeniz açıklarında 6 Ekim'de 2 ticari geminin İHA saldırısına uğradığı bildirildi.
Togo bayraklı ALFA WATAN saldırı sonucunda batarken, Palau bayraklı "Able" adlı gemide yangın çıkmış ve 18 kişilik mürettebat tahliye edilmiştir. Saldırıların ardından, Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ulusal Güvenlik Konseyi'ni toplantıya çağırmıştı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yapılan telefon görüşmesinde, Türkiye-Rusya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel konuları ele aldı.
Erdoğan, Karadeniz'de seyrüsefer emniyetinin sağlanması için yapılan çalışmaların önemine vurgu yaparak Türkiye'nin, Rusya ile Ukrayna arasında doğrudan temaslara başlanmasına ilişkin gayretlere katkı vermeye her zaman hazır olduğunu belirtti. Erdoğan, görüşmede ayrıca, Putin'in doğum gününü ve partisinin Duma seçimlerindeki başarısını da tebrik etti.
