Demokratlar, Cumhuriyetçilere ve Donald Trump'ın politikalarına karşı yükselen tepkilerin sonucunda ABD Senatosu ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde etti. Bu durum, Trump’ın başkanlık görevindeki son iki yılını belirgin bir şekilde farklı hale getirecek. Peki, Demokratlar Kongre’de kazandıkları güçle neler yapabilecek?
DEMOKRATLAR TEMSİLCİLER MECLİSİ'NDE NELER YAPABİLİR?
Ülke genelinde Cumhuriyetçilerin önde olduğu seçim bölgelerindeki art arda kazanılan zaferler ile Demokratlar, Temsilciler Meclisi’nde 218 sandalye eşiğini aşmayı başardı. Bu gelişmeyle birlikte Hakeem Jeffries’in Temsilciler Meclisi çoğunluk lideri olması bekleniyor. Bu durum, Cumhuriyetçilerin Demokratların desteği olmadan yasa geçirme imkanını kaybetmesine yol açacak.
Demokratların çoğunluğu, Trump yönetimine yönelik soruşturmalar başlatıp, belge ve ifade talep etme haklarını elde edecek. Aynı zamanda, Trump’ın üçüncü kez azledilmesi için kendi seçmen tabanlarından gelen baskılarla karşılaşabilirler.
SENATO'DA NELER YAPABİLİRLER?
Senato, federal yargıçlar, kabine üyeleri ve büyükelçiler gibi önemli atamaları onaylıyor. Demokratların Senato’da çoğunluğu elde etmesi, Trump’ın birçok atamasını engellemelerine veya geciktirmelerine imkan tanıyacak. Bu durum, Beyaz Saray’ı yasalar konusunda müzakereye zorlayacak.
DEMOKRATLAR HANGİ KONULARDA SORUŞTURMA BAŞLATACAK?
Guardian’da yer alan analizde, Demokratların başlatabileceği önemli soruşturmalar sıralandı. Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi’nin en üst düzey Demokrat üyesi Robert Garcia, Trump ailesinin yolsuzluk iddialarını öncelik listelerinin ilk sırasına koydu. Kongre üyesi Jamie Raskin, Trump’ın damadı Jared Kushner ve oğlu Donald Trump Jr.’ın ticari faaliyetlerine ilişkin bilgi talep etti.
Adalet Bakanlığı, geçen yıl Jeffrey Epstein ile ilgili milyonlarca belgeyi açıklamak zorunda kalmıştı. Ancak, bakanlık yalnızca 6 milyon sayfanın yaklaşık 3,5 milyonunu açıklayarak, geri kalan belgelerin mükerrer olduğunu bildirdi. Bu durum, her iki partiden de tepki aldı.
Adalet Bakanlığı, gazeteci Katie Phang’ın açtığı davayla da karşı karşıya kaldı. Cumhuriyetçilerin Kongre’de çoğunlukta olduğu dönemde bile, Cumhuriyetçi James Comer’ın başkanlığını yürüttüğü Gözetim Komitesi, iki partinin nadiren birlikte hareket ettiği alanlardan biri oldu. Komite üyeleri, iş birliği göstermeyen tanıkları ifade vermeye çağırmayı ve mahkeme kararlarına uymayan kişileri Kongre'ye saygısızlıkla itham etmeyi genelde birlikte ele aldı.
Yeni Demokrat Kongresi'nde bu iş birliğinin devam etmesi bekleniyor. Silahlı Hizmetler ve İstihbarat komitelerinde görev alan ve ayrıca Temsilciler Meclisi Yolsuzlukla Mücadele Grubu'nun eş başkanlığını yürüten Colorado temsilcisi Jason Crow, soruşturmalarına Pentagon'dan başlayacağını bildirdi. Crow, Trump ailesiyle ilişkili şirketlere savunma bütçesinden fon aktarıldığına dair çıkan haberleri gerekçe gösterdi.
Azil sürecine ilişkin olarak Demokratların Temsilciler Meclisi'ndeki lideri Hakeem Jeffries, bu durumda Trump'ın azledilmesi konusunda hiçbir seçeneği göz ardı etmediklerini belirtti. Mevcut Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi çoğunluk lideri Steve Scalise ise Demokratların ilk günden azil girişiminde bulunacağını öngörüyor.
DEMOKRATLAR SON KEZ TEMSİLCİLER MECLİSİ'NI SON KEZ KAZANDIĞINDA NE YAPMIŞTI?
2018 yılında, Trump'ın ilk başkanlık dönemi sırasında Demokratlar, geniş kapsamlı bir dalgayla Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden almıştı. Bu dönemde Temsilciler Meclisi komiteleri kısa bir süre içinde Trump'ın ticari faaliyetleri, Rusya soruşturmalarını yürütme şekli ve olası çıkar çatışmalarıyla ilgili sayısız soruşturma başlattı.
2018 ara seçimlerinden bir yıl kadar sonra, Demokratların sol kanadından gelen azil taleplerinin ardından Temsilciler Meclisi, çoğunlukla parti çizgisine uygun şekilde oy kullanarak Trump'ın azledilmesine karar verdi. Demokratlar, Trump'ı yaklaşan başkanlık seçimlerinde dolandırıcılık yapmakla suçladı.
İddiaya göre Trump, Ukrayna'ya baskı yaparak Joe Biden hakkında olumsuz bilgiler elde etmeye çalıştı ve ardından Kongre'nin denetim yetkisini engellemeye çalıştı. Trump, sonrasında Cumhuriyetçilerin kontrolündeki Senato'da azil maddelerinden aklandı. 2021 yılında ise Trump, 6 Ocak'ta ABD Kongre Binası'na yönelik saldırıyı kışkırtmakla suçlanarak ikinci kez azledildi. Ancak Senato'daki yargılamanın ardından yine aklandı.
