ABD'nin Atlanta kentinde gerçekleştirilen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılan Hakan Fidan, temasları hakkında AA ve TRT'ye açıklamalarda bulundu. Fidan, küresel ve bölgesel krizlerin çözümüne yönelik güncel konuların kapsamlı bir şekilde ele alındığı bu toplantının yerinde ve zamanında yapıldığını ifade etti.
Verimli bir fikir alışverişi ortamının sağlandığını belirten Fidan, Miami'de 14-15 Aralık'ta düzenlenecek G20 Liderler Zirvesi'ne hazırlık niteliği taşıyan bu toplantının önemine de dikkat çekti. Küresel krizler, enerji krizi ve tedarik zincirleri konulu oturumlara katıldığını anlatan Fidan, Karadeniz, Basra Körfezi ve Kızıldeniz'de meydana gelen ve tedarik zincirlerini etkileyen krizlerin ele alındığını söyledi.
Türkiye’nin bu konudaki duruşunun tekrar gündeme getirildiğini aktaran Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı ile ilgili konuların masada ele alınmasının zorluğuna da değindi. Tarafların kendi pozisyonlarını net bir şekilde ortaya koymasının önem taşıdığını belirten Fidan, Türkiye’nin arabulucu rolünü ve yapıcı bir pozisyon almasının gerekliliğini vurguladı.
İkili temasları çerçevesinde ABD'li mevkidaşı Marco Rubio'nun yanı sıra Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya'nın bakanlarıyla da görüştüğünü kaydeden Fidan, Türkiye’nin uluslararası platformda önemli bir aktör olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı'nın dış politikadaki performansının, bu platformlarda etkisini hissettiren bir değer olduğunu dile getirdi.
ABD ile İran arasındaki gerilimi değerlendiren Fidan, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına neden olan ihtilafın bir an önce çözülmesi gerektiğini vurguladı. Bakan Fidan, "Amerika-İran görüşmelerinin nasıl ilerleyeceği, yeniden bir çatışma olup olmayacağı konusunda bir beklenti var. Masa etrafındaki tüm ülkeler, yeniden bir çatışmanın olmaması ve diplomasiye sürekli şans verilmesi gerektiği konusunda hemfikir durumda." şeklinde konuştu.
Diplomasinin çatışmaların çözümündeki önemine dikkat çeken Fidan, Rusya-Ukrayna sürecinde ve İsrail'in yayılmacılığının engellenmesinde çatışma yerine diplomasi tercih edilmesinin kritik olduğunu vurguladı. Fidan, yaklaşık beş yıldır devam eden Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yalnızca Avrupa'nın değil, tüm dünyanın ekonomik dengesine ciddi zararlar verdiğini belirtti. Hürmüz Boğazı'nın da kapanmasıyla birlikte bu etkinin daha da derinleştiğini ifade etti.
İnsanların enerji ve ticaret konularında yaşanan aksaklıkların maliyetini tam olarak hesaplayamadığına dikkat çeken Fidan, savaşın Avrupa'ya enerji açısından maliyetinin yaklaşık 100 milyar avro olabileceği yönündeki iddialara atıfta bulunarak, toplam maliyetin çok daha fazla olabileceğini dile getirdi.
RUSYA VE UKRAYNA ANLAŞMAYA VARMAK ZORUNDA
Fidan, bu maliyetlerin artık durdurulması gerektiğini belirterek, 'Bu savaş yaklaşık beş yıl önce başladı. Artık bu durum sürdürülemez. Rusya ve Ukrayna'nın büyük bir fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varması gerekiyor.' dedi.
Ayrıca, barış sonrası Avrupa ile Rusya arasındaki ilişkilerin yeniden yapılandırılması gerektiğini ifade etti. Ukrayna'nın Rusya ile yapacağı barışın yalnızca iki ülke arasında kalmayacağını, Avrupa'nın da bu süreçte barışmaya ve ilişkileri yeniden başlatmaya ihtiyaç duyduğunu kaydetti. Karadeniz'deki ticaretin önemli ölçüde kısıtlandığını belirten Fidan, Rus tahılı, Rus enerjisi, Ukrayna tahılı ve Ukrayna enerjisinin dünya pazarlarına ulaştırılamadığını vurguladı.
Gıda güvenliğinin son derece önemli bir mesele olduğunu ifade eden Fidan, bunun acilen durdurulması gerektiğini belirtti. Bu noktada yoğun bir iletişim trafiği yürütüldüğünü, tahılın Karadeniz'den çıkartılıp uluslararası piyasalara ulaşması için ciddi çalışmalar yapıldığını aktardı. Fidan, savaşın sona ermemesi durumunda uzama ve yayılma ihtimalinin bulunduğunu, bunun önlenmesi için Türkiye'nin büyük çaba sarf ettiğini de sözlerine ekledi.
FERİDUN SİNİRLİOĞLU'NUN BM GENEL SEKRETERLİĞİ ADAYLIĞI
Fidan, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterliği'ne aday gösterdiği Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Genel Sekreteri Feridun Sinirlioğlu hakkında da görüşlerini paylaştı. Fidan, Türkiye’nin uluslararası platformlara büyük bir değer atfettiğini ve çok taraflılık ilkesinin her zaman önemli olduğunu ifade etti. "Uluslararası kurumların etkin bir şekilde çalışması bizim için büyük önem taşıyor.
Bu nedenle, üzerinde durduğumuz bir gündem maddesi," diye ekledi. Birleşmiş Milletler’in hala önemli bir uluslararası kuruluş olduğunu vurgulayan Fidan, BM Genel Sekreteri seçim sürecinin de bu bağlamda kritik bir rol oynadığını belirtti.
LATİN AMERİKA'DA ADAY BULUNAMADI
Fidan, geleneksel olarak sıranın Latin Amerika ülkelerine geçtiğini ancak şu ana kadar bir aday üzerinde uzlaşmanın sağlanamadığını aktardı. BM içindeki oylama sürecinin nasıl işlediği hakkında detaylar veren Fidan, mevcut durumda bir tıkanıklık yaşandığını ve Türkiye’nin bu gelişmeler ışığında inisiyatif aldığını ifade etti.
Sinirlioğlu’nun Aralık 2024’te AGİT Genel Sekreterliği’ne seçilmesini önemli bir başarı olarak değerlendiren Fidan, Türkiye’nin bu süreçte tüm ülkelerin desteğini kazanmasının dikkate değer bir diplomasi başarısı olduğunu vurguladı.
DİPLOMASİ BAŞARISI OLARAK NİTELENDİRDİ
Fidan, "Buna, Türkiye’nin son yıllarda sağladığı diplomatik başarılarla elde ettiği uluslararası organizasyonlarda aday göstermesi diyebilirim," dedi. Sinirlioğlu’nun deneyimli bir diplomat olduğunu belirten Fidan, onunla yakın çalıştığını ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da ona güvendiğini ifade etti.
Fidan, konuyla ilgili sözlerini şu şekilde sürdürdü: "Şimdi tıkanıklıklar netleştiğinden, biz de kendi adayımızı resmi olarak Cumhurbaşkanımızın imzaladığı mektupla Birleşmiş Milletler’e sunduk.
RESMİ ADAY FERİDUN SİNİRLİOĞLU
"Sayın Feridun Sinirlioğlu, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için resmi adayıdır. İnşallah bu süreç hayırlı sonuçlar doğurur. Amacımız, tıkanıklığı aşmaya yönelik diplomatik bir katkıda bulunmaktır.
Cumhurbaşkanımız, Birleşmiş Milletler’in etkin bir biçimde, adil bir şekilde işleyebilmesi için oldukça önem vermektedir. Türkiye, bu aşamada elinden gelen katkıyı sunmaya devam edecektir. Aday göstermemiz, bu katkılarımızdan yalnızca biridir." *Haberin görselleri AA tarafından servis edilmiştir.
