İsrail'de salı gecesi yapılan seçimlerin sonucunda net bir kazanan olmadığı ortaya çıktı. Seçim, ülkenin tarihindeki en önemli oylamalardan biri olarak değerlendiriliyor ve katılım oranının oldukça yüksek olduğu bildirildi. Özellikle İsrailli Arap seçmenlerin sandığa gösterdiği ilgi dikkat çekti.
SANDIK SONUÇLARI VE MİLLETVEKİLLERİ
Kesin olmayan sonuçlara göre, Gadi Eisenkot'un liderlik ettiği muhalefet bloğu 52 milletvekili kazanırken, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderliğindeki aşırı sağ iktidar bloğu 50 milletvekiliyle seçimleri tamamladı. Muhalefet bloğu, 120 sandalyeli Knesset'te koalisyon kurabilmek için gereken 61 milletvekiline ulaşamıyor.
Seçimler, dört yıl aradan sonra gerçekleştirildi ve İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki listenin toplamda 18 milletvekili kazanması bekleniyor. Ortak Arap Listesi'nin ise 11 milletvekili çıkaracağı öngörülüyor. Resmi sonuçların netleşmesi, siyasi incelemeler ve itiraz süreçlerinin tamamlanmasının ardından 4 Kasım tarihinde bekleniyor.
SİYASİ PAZARLIKLARIN BAŞLAMASI
Sandık çıkış anketlerine göre, Eisenkot'un liderliğindeki muhalefet bloku, Knesset'te az farkla en fazla sandalyeyi kazanabilir. Bu sonuç, Netanyahu'nun Likud partisi en büyük parti olmasına rağmen, sağ ve aşırı sağ partilere dayanan koalisyonunun geride kalabileceğini gösteriyor. Sonuçların ardından yeni bir koalisyon hükümetinin kim tarafından kurulacağına dair siyasi pazarlıkların haftalar sürebileceği öngörülüyor. Başbakanın belirlenmesi veya yeni seçim kararı alınması zaman alacak gibi görünüyor.
NETANYAHU'YA YÖNELİK TEPKİLER
Ancak mevcut durum, Netanyahu'ya karşı seçmen tepkisini güçlü bir şekilde yansıtıyor. Seçim günü boyunca İsrail genelinde gerçekleştirilen oy verme işlemlerinde çıkış anketleri, Netanyahu'nun birçok seçmen desteğini kaybetmesine rağmen, Likud seçmenlerinin önemli bir kısmının sadakatini koruduğunu gösteriyor.
ARAP PARTİLERİNİN ROLÜ
İsrailli Arap partilerinin toplamda 18 sandalye kazanabileceği tahmini, uzun sürmesi beklenen hükümet kurma görüşmelerinde bu partileri belirleyici hale getirebilir. Netanyahu'nun yeni bir koalisyon oluşturmak için gereken desteği sağlama konusunda zorluk yaşamaması bekleniyor. Eisenkot, teorik olarak Arap partileriyle koalisyon kurarak parlamentoda çoğunluğu elde edebilir.
Ancak, seçim öncesinde böyle bir olasılığı reddetmişti. Sandık çıkış anketlerinin doğru çıkması durumunda, hem Likud'un hem de Eisenkot'un liderlik ettiği Yashar partisinin 120 sandalyeli Knesset'te çoğunluğu elde edecek bir yol bulması zor gözüküyor. Likud'un tahmin edilen oy oranı, seçim öncesindeki beklentilere rağmen, daha önceki seçimlerdeki performansına benzer şekilde güçlü bir görünüm sergiliyor.
Ortaya çıkan siyasi belirsizlik, Netanyahu'nun avantajına olabilir. Başbakan, geçici hükümetin lideri olarak görevine devam etme fırsatını elde edebilir. Ancak, Netanyahu’nun siyasi geleceği belirsizlik içinde kalırken, seçmenlerden yeni bir hükümet kurulması için açık bir destek talep etmenin zorlaştığı ifade ediliyor.
MUHALEFET: NETANYAHU BLOKU EZİCİ YENİLGİ ALDI
Sandık çıkış anketlerini hızlıca değerlendiren muhalefet temsilcileri, Netanyahu'nun mağlup olduğunu belirtti. Eski Başbakan Yair Lapid, Netanyahu’nun bloku için “ezici bir yenilgi aldı. Bu tam bir çöküş.
Halk onlara gitmelerini söyledi” şeklinde konuştu. Eisenkot ise, sandık çıkış anketlerini Netanyahu’ya karşı bir güvensizlik oyu olarak yorumladı. Bu anketler, Netanyahu’nun ve bazı partilerin oylama saatinin 22.00'de kapanmasını erteletme çabasının ardından açıklandı ancak Merkez Seçim Komitesi, bu isteği reddetti.
Netanyahu, solcuların ve Arapların seçim sonuçlarını etkilemeye çalıştığını iddia etti. Ancak Komite, sistematik bir usulsüzlüğe dair herhangi bir delil olmadığını söyleyerek bu iddiayı geri çevirdi. Salı günü gerçekleştirilen ve son 50 yılın en yüksek katılımıyla gerçekleşen bu seçim, Netanyahu'nun yaklaşık 17 yıldır süren iktidarının bir referandumu olarak değerlendirildi.
Son üç yıl boyunca eşi benzeri görülmemiş sorunlarla, istikrarsızlıkla ve İsrail’in uluslararası arenada giderek yalnızlaşmasıyla başa çıkan Netanyahu, 7 milyondan fazla seçmenin bulunduğu ülkede, saat 18.00 itibarıyla seçime katılım oranının yüzde 77.1'e ulaştığını ifade etti. Bu oran, önceki seçimle kıyaslandığında yaklaşık 9 puanlık bir artışı işaret ediyor.
Ayrıca, görevdeki askerler arasında da oy kullanma oranında belirgin bir artış gözlemlendi. Seçmenlere yönelik kaydedilen bir video mesajında Netanyahu, Arapların ve solun seçim sonuçlarını etkilemeye çalıştığını ileri sürdü. Likud partisi, İsrailli Arapların oy kullandığı yüzlerce sandıkta usulsüzlük olabileceği iddiasında bulundu.
Filistin kökenli İsrail vatandaşları, ülkenin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturmaktadır. Netanyahu’nun başlıca rakibi Eisenkot, başbakanın seçim sonuçları hakkında itirazda bulunmak için bir zemin hazırladığını söyledi. Eisenkot, “Önceki seçim kampanyalarında da aynı yalanları gördük” diyerek Netanyahu’nun eski taktiklerine dikkat çekti.
Ülkenin kritik bir aşamadan geçtiği hissini artıran sol eğilimli Haaretz gazetesi ise, İsraillileri oy kullanma konusunda teşvik etti. Gazete, seçmenlerin sandıklara rekor sayıda gittiğini bildirdi. Başyazısında, “İsrail, Netanyahu yönetiminde dört yıl daha geçirmeyi göze alamaz.
Rezervlerini tüketti. Diplomatik itibarının aşınması tehlikeli boyutlara ulaştı ve yorgun vatandaşları artık dayanabileceklerinin sınırına geldi” ifadelerine yer verdi.
