Polonya'da Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevden alındığı duyurusunun ardından, mahkeme binası önünde gösteriler başladı. Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde yerel saatle 18.00'de yapılan açıklamada, iki yetkilinin görevlerinden uzaklaştırıldığı belirtildi.
Bu gelişmenin ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da bulunduğu çok sayıda kişi, mahkeme binası önünde toplandı. Polis, bazı göstericilerin mahkeme çitlerini aşmasının ve polis memurlarına cisimler atmasının ardından üç kişiyi gözaltına aldı.
Görevden alınmaların ardından Anayasa Mahkemesi'nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini üstlendi.
CUMHURBAŞKANI NAWROCKI GERİ DÖNDÜ
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Senegal'e gitmek üzere yola çıktığı sırada, Anayasa Mahkemesi'nde yaşanan gelişmeler nedeniyle geri döneceğini duyurdu. Nawrocki, sosyal medya hesabından, "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya'da olması gerekiyor. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum.
Geri dönüyorum." ifadelerini kullandı. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre, Nawrocki'nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etti. Cumhurbaşkanlığı, Nawrocki'nin Polonya'ya ulaştığını açıkladı.
Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.
NAWROCKİ İLE YARGIÇLAR ARASINDA ARBEDE
Görüşmenin ardından Nawrocki, Anayasa Mahkemesi binasına geldi. Nawrocki'nin binaya girmeye çalıştığı sırada arbede yaşandı. Taraflar, yaşanan fiziksel müdahale konusunda birbirlerini suçladı ve Nawrocki alandan ayrıldı.
Başbakan Donald Tusk ise sosyal medya hesabından, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir." açıklamasını yaptı.
ABD'NİN ENDİŞELERİ VE İSTİFALAR
ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose, Polonya'daki gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek, siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi ve tarafların itidal göstermesi çağrısında bulundu. Rose, Polonya'nın istikrarını ve demokratik geleceğini önemsediğini vurguladı. Bu arada, Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ve Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, yaşanan olaylar nedeniyle istifa etti.
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nda Anayasa Mahkemesi'ndeki polis müdahalesini savundu. Sikorski, müdahalenin usule uygun olarak seçilmiş yargıçların mahkemenin çalışmalarını yeniden başlatabilmeleri için gerekli olduğunu ifade etti. Swieczkowski, PiS hükümeti döneminde 9 Aralık 2024'te Anayasa Mahkemesi Başkanı olarak atanmıştı.
Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluğun mahkemeye seçilen yargıçların görevlerine başlamasını engellemekle suçluyordu. 2023 yılında iktidara gelen Avrupa yanlısı hükümet, yargının bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadi ile yola çıkmıştı. Polonya'da yargı atamaları konusunda süregelen siyasi anlaşmazlık, Anayasa Mahkemesi'nin çalışmalarını durma noktasına getirmiş durumda.
