Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi'nde düzenlenen toplantıda önemli bir sunum gerçekleştirdi. Toplantıya AK Parti Genel Başkanvekili Mustafa Elitaş, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank ve TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu Başkanı Mustafa Savaş da katıldı.
Yaklaşık bir saat süren sunumda Bayraktar, dünya genelinde enerjinin geldiği noktayı, Türkiye’nin mevcut durumunu ve 2040 vizyonunu detaylandırdı. Bakan Bayraktar, enerjide arz güvenliği, iklim değişikliği ve dışa bağımlılık konularında önemli adımlar attıklarını vurguladı. ‘Türkiye Yüzyılı’ hedefi doğrultusunda, 2040 yılına kadar enerjide bağımsız bir Türkiye oluşturmak için yola çıktıklarını belirtti.
Hedefe ulaşmak için 5 temel sacayağına odaklandıklarını ifade etti. Bu sacayakları enerji verimliliği, nükleer enerji, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olarak sıraladı. Bayraktar, “Tek kelimeyle bu programın özünü söyleyecek olursak, artık Türkiye ekonomisini elektrikleştirecek.” dedi.
Elektrikleşme sürecinde güçlü bir altyapının, dijitalleşmenin ve uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çekti. “Elektrikleşmeye giderken birinci hedefimiz şu: Bizim mutlaka talebi, ihtiyacı dönüştürmemiz lazım.” ifadesini kullandı.
Elektrik talebinin artışının yanı sıra elektrikli araçlardan, veri merkezlerinden, yeşil hidrojen üretiminden, ısı pompalarından ve su arıtmadan kaynaklanacağını belirten Bayraktar, Türkiye'nin bu hedeflere ulaşması durumunda yüzde 36'lık bir elektrikleşmeye ulaşacağını vurguladı.
Bakan Bayraktar, 2025 itibarıyla elektrik kurulu gücünün 123 bin megavat olduğunu ve 2040 yılına gelindiğinde bu gücün yaklaşık 160 bin megavatlık artışla 281 bin megavata yükseleceğini açıkladı. Yenilenebilir enerji oranının ise yüzde 63'ten yüzde 77'ye çıkacağını söyledi. Bu hedeflerin gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan yatırım tutarının yaklaşık 190 milyar dolar olduğunu da ekledi.
Her yıl en az 2 bin megavatlık YEKA yarışmaları, 6 bin megavatlık deniz üstü RES projeleri ve mevcut santrallere hibrit kapasitelerin eklenmesi ile 281 bin megavat hedefine ulaşacaklarını belirten Bayraktar, dağıtık üretim ve yerinde tüketimin önemine dikkat çekti. “Savaşlar ve krizler şunu gösterdi; dağıtık üretim çok hayati bir hale geldi.
Üretimi dağıtık hale getirmemiz, stratejik bir anlam da taşıyor.” şeklinde konuştu. Bakan Bayraktar, hedeflerin gerçekleştirilmesi için sağlam bir altyapının gerekliliğine dikkat çekerek, "İletim alanında 36 milyar dolarlık yatırım söz konusu. HVDC hatlarımız mevcut.
Elektriği kuzeyden güneye, doğudan batıya taşıyacak bir sürece geçmemiz gerekecek. Yüksek gerilim hatlarımızın uzunluğunu 77 bin kilometreden 112 bin kilometreye yükselteceğiz." "Trafo kapasitelerimizi 200 bin megavattan 316 bin megavata artırmayı planlıyoruz.
Dağıtım tarafında özel bir önem vermemiz gereken bir nokta var; 2036 yılı kritik bir dönüm noktası, çünkü mevcut lisansların çoğu sona erecek. Vatandaşlarımızı 'müşteri velinimettir' anlayışı ile görebileceğimiz bir yaklaşım ve zihniyet değişikliğine ihtiyaç duyulmakta," diye ekledi.
ESNEKLİK İÇİN DEPOLAMA ŞART
Bakan, güçlü altyapının yanı sıra sistemin daha esnek bir yapıya kavuşturulması gerektiğini vurguladı. "Esneklik sağlamak için depolama imkânları gereklidir. Türkiye, 140 gigavatsaatlik bir depolama kapasitesine ihtiyaç duymakta.
Mevcut 5,4 gigavat olan enterkonneksiyon kapasitemizi 15 gigavata çıkarmayı hedefliyoruz." "Suriye ve Irak ile kapasitelerimizi artırma çalışmalarımız sürüyor. Türkiye'nin 6 gigavatlık bir pompaj depolamalı hidrolik santrale ihtiyacı var.
Elektrikli ulaştırma, esneklik sağlamak açısından en önemli unsurlardan biri olacak." "Hedefimiz 2040 yılında Türkiye'de her bin kişiden 147'sinin elektrikli araca sahip olması. 20 milyonluk elektrikli ve hibrit araç filosu oluşturmayı planlıyoruz. Araç stokunun toplam 41 milyon olacağı ve bunun neredeyse yarısının elektrikli olacağını öngörüyoruz," dedi.
%11 İ NÜKLEER ENERJİ
Bakan Bayraktar, 4 bin 800 megavat kapasiteli Akkuyu’nun yanı sıra en az 5 bin megavatlık küçük modüler reaktörler ekleyerek 2040 yılında toplam nükleer kapasiteyi 10 bin megavata ulaştırmayı hedeflediklerini belirtti. "2040 yılı geldiğinde, Türkiye toplam elektrik ihtiyacının yüzde 11'ini nükleer kaynaklardan karşılayacak. Bu da 15 milyar metreküplük doğal gaz ithalatını engelleyecek," ifadelerini kullandı.
Petrol ve doğal gaza yatırımlarına devam edeceklerini duyuran Bayraktar, "Türkiye'nin günlük ham petrol ihtiyacı 993 bin varil. Elektrikli araçlara geçiş yaparak talepte dönüşüm sağlayacağız. Milli Enerji 2040 stratejisi ile Türkiye'nin günlük petrol talebinin 718 bin varile düşmesini planlıyoruz.
Şu anda yurt içi ve yurt dışı üretimimizin tamamını, yani 718 bin varili 2040 yılında karşılamayı amaçlıyoruz." "Benzer bir stratejiyi doğal gaz için de uygulayacağız. Türkiye, şu anda doğal gaz ihtiyacının yüzde 15'ini kendi kaynaklarından karşılamaktadır. 2040 yılına geldiğimizde 57 milyar metreküp doğal gaz ihtiyacını tamamıyla kendi kaynaklarımızla karşılamayı hedefliyoruz," şeklinde konuştu.
Bakan Bayraktar, enerji Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) ile ilgili olarak "5 tane milli şampiyon adayımız var." ifadesini dile getirerek, "TEİAŞ ve EÜAŞ elektrik sektöründe, ETİ MADEN madencilik alanında, Türkiye Petrolleri ve BOTAŞ ise petrol ve doğal gaz sektöründe önemli rol oynamaktadır. Bu şirketler, ulusal ve uluslararası düzeyde büyük ölçekli işletmelerdir.
Bu kuruluşların yapısal dönüşümünü gerçekleştirmenin kaçınılmaz olduğunu belirtmek istiyorum." şeklinde konuştu. Bakan, Türkiye'nin 2040 yılı için belirlenen Milli Enerji hedefleriyle ilgili istatistikleri paylaşarak, milli üretimde yüzde 92 seviyesine ulaşıldığını, yenilenebilir enerji kaynaklarının kurulu güç içindeki payının yüzde 77’ye yükseldiğini ve elektrikleşme oranının yüzde 36'ya ulaştığını belirtti.
Bu ilerlemeler sayesinde yüzde 40 oranında emisyon azaltımına da erişildiğini ifade etti. Kişi başına düşen elektrik tüketiminin 7 bin 500 kilovat saati bulduğuna dikkat çeken Bakan, günlük 1,7 milyon varil petrol ve doğal gaz üretim hedeflerinin karşılanması gerektiğini söyledi.
Bütün bu hedefler doğrultusunda gerekli yatırım miktarının 500 milyar dolar olduğunu vurgulayan Bakan Bayraktar, bu yatırımların doğrudan istihdam etkisinin yaklaşık 108 bin kişi olacağını, dolaylı etkileri eklediğinde ise 250 bin aileye iş imkanı sunabileceğini ifade etti. Böyle bir hedefin peşinde koştuğumuzu belirten Bakan, Türkiye Yüzyılı'nda Cumhurbaşkanının liderliğinde bu başarıları elde etmeyi arzuladıklarını ekledi.
Bunun gerçekleşmesi durumunda Türkiye, daha sağlam bir ekonomik yapıya ve güvenli bir enerji arzına sahip olacağını belirten Bakan, enerji arzını artırdıkları sürece, yüksek kalitede ve kesintisiz enerji temin ettiklerinde daha güçlü bir ekonomiye kavuşacaklarını vurguladı.
Bakan Bayraktar, 2021-2025 arasında sağlanan enerji desteğinin toplamda 74,9 milyar dolar olduğunu belirterek, finansman ihtiyacı, nitelikli insan kaynağının temini, siyasi irade ve kararlılık konularını ön plana çıkardı. Sözlerini tamamlayan Bakan Bayraktar, "Bunlar olmadan bütün bu söylediklerimin hiçbir anlamı yoktur.
Dolayısıyla, Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesi ile bu hedefleri gerçekleştirerek, Türkiye Yüzyılı'nda enerjide bağımsız bir Türkiye oluşturmayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.
