Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG) ile işbirliği içinde başlatılan yeni girişim sayesinde, 8-9 yaş arası ilkokul ve 10-14 yaş arası ortaokul öğrencilerine dijital teknolojileri daha güvenli bir biçimde kullanmaları amacıyla eğitimler verilmesi planlanıyor. Proje çerçevesinde, eğitimden geçen TOG gençleri, kolaylaştırıcı olarak yer alacakları okul uygulamaları gerçekleştirecek.
Bu gençler, çocuklarla etkileşimli aktiviteler düzenleyerek, projenin içeriklerini onlara etkin bir şekilde ulaştırmayı hedefliyor.
PROJENİN HEDEFLERİ
Dijital Dostum projesinin ilk yılındaki hedef, 7 ilde toplamda 5 bin öğrenciye ulaşmak. Proje, Türkiye Vodafone Vakfı Başkanı Hasan Süel, TOG Genel Müdürü Seçkin Karataş ve Bahçeşehir Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yavuz Samur’un katıldığı basın toplantısında tanıtıldı.
Türkiye Vodafone Vakfı Başkanı Hasan Süel, günümüzdeki çocuk ve gençlerin bağlanma çağı içinde bulunduklarını, ancak aynı zamanda sayısız dijital riskler ve etkilerle de karşılaştıklarını vurguladı.
Global Vodafone Vakfı’nın Save The Children ile birlikte 9 Avrupa ülkesinde gerçekleştirdiği araştırmaya göre, çocuk ve gençlerin yalnızca dörtte biri dijital yaşam kalitelerini iyi olarak değerlendirirken, dördünün üçü uyku bozuklukları, yüksek stres seviyeleri ve çevrimiçi ile çevrimdışı yaşamları arasında denge kurmada zorluk yaşıyor.
EĞİTİME ENTEGRE EDİLECEK ÖNLEMLER
Süel, dijital okuryazarlığı artırmak ve dijital dengeyi sağlamak adına kalıcı önlemler almak gerektiğini ifade etti. Bu önlemlerden birinin de dijital yaşam kalitesinin eğitime entegre edilmesi olduğunu belirten Süel, Dijital Dostum projesinin Vodafone Grup Vakfı’nın SkillsuploadJr. programı kapsamında hayata geçirildiğini söyledi.
Projenin hedefleri arasında, çocukların dijital dünyada karşılaşabilecekleri riskleri erken yaşta tanımaları, güvenilir bilgi edinebilmeleri, kişisel sınırlarını ve başkalarının haklarını gözetmeleri ile teknolojinin yaşamları üzerindeki etkilerini sağlıklı bir şekilde yönetmelerinin sağlanması yer alıyor.
Projede, Toplum Gönüllüsü gençler, çocukların bilgi edinmelerinin yanı sıra düşünme, deneyimleme, soru sorma ve günlük yaşantılarında kullanabilecekleri güvenli dijital davranışlar geliştirmelerine yönelik etkileşimli uygulamalar gerçekleştirecek. Hedef, bir yıl içerisinde 5 bin öğrenciye ulaşmak.
SOSYAL FAYDA HESAPLANACAK
Proje üzerine yapılan çalışmalar sonucunda sağlanacak sosyal kazanımların ekonomik değerinin de belirleneceği ifade edildi. Daha önceki projelerde yatırılan her 1 liralık kaynak için 4 liranın üzerinde sosyal yarar sağlandığını belirten Süel, bazı projelerde bu oranın 14'e kadar çıktığını dile getirdi.
Bu uygulama kapsamında, oluşacak çıktılar üzerinden uluslararası alanda geçerliliği bulunan Sosyal Yatırım Getirisi (SROI) metodu ile sosyal etkinin değerlendirileceği aktarıldı.
DİJİTAL DÜNYADA GÜVENLİ İLİŞKİLER KURULMALI
Toplum Gönüllüleri Vakfı Genel Müdürü Seçkin Karataş, çocukların dijital ortamda güvenli, bilinçli ve dengeli bir ilişki kurabilmeleri için bilgi ediniminin yanında, bu bilgileri günlük yaşamlarında uygulama yeteneklerinin de geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. “Dijital Dostum” projesinde çocukların aktif katılımını esas alan, kendi tecrübeleri üzerinden düşünmeleri ve soru sormalarını teşvik eden bir öğrenim yöntemi izlediklerini belirtti.
Bu yöntemin merkezinde, gerekli eğitimlerden geçmiş genç gönüllülerin yer alacağını belirten Karataş, bu gençlerin okullardaki uygulamalarda çocukların öğrenim süreçlerine destek olacağını ve akran öğrenimini teşvik edeceğini ifade etti. Projenin çocukların dijital ortamda daha güvenli ve bilinçli davranış sergilemelerine yardımcı olacağını anlatan Karataş, aynı zamanda gençlerin topluma fayda sağlama ve rehberlik becerilerini de güçlendireceklerini sözlerine ekledi.
Projenin, farklı şehirlerde ve okullarda uygulanabilirliğini artırmak için sahadan elde edilen deneyimlere dayalı bir model geliştireceği ve gençlerin aktif katılımıyla sürdürülebilir olacağı hedefleniyor.
DİJİTAL DÜNYA VE ÇOCUKLAR
Bahçeşehir Üniversitesi'nde Eğitim Bilimleri Fakültesi’nin dekanlığını üstlenen Prof. Dr. Yavuz Samur, çocukların büyük bir dijital evrende büyüdüklerini ve bu ortamın dikkat ekonomisine dayandığını vurguladı.
Dijital platformların kullanıcıları ekran başında daha uzun süre tutma amacıyla tasarlandığını belirten Samur, çocukların bu dijital kurgulara karşı hazırlıklı olabilmeleri için dijital yaşam kalitesi, okuryazarlık ve bilinçli tüketim alışkanlıklarını küçük yaşlarda kazanmaları gerektiğini ifade etti.
Samur, çocuklara sadece hangi davranışların kaçınılması gerektiğini öğretmek yerine, teknolojiyi nasıl bilinçli, dengeli ve kendi sınırlarını koruyacak şekilde kullanacaklarını deneyimleyerek göstermenin önemine dikkat çekti. Ayrıca, “Dijital Dostum” projesinin, çocukların dijital varlıklarını oyun temelli öğrenim yöntemleri, etkileşimli senaryolar ve akran desteği ile güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.
Bu projenin, çocukların şüpheli içeriklere eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşmalarını, siber zorbalıkla baş etme yöntemlerini öğrenmelerini ve ekran süresi ile fiziksel dünyadaki sorumlulukları arasında dengenin sağlanmasını hedeflediğini açıkladı. Eğitimlerin daha didaktik bir yaklaşım yerine, aktif katılıma dayalı olmasının, çocukların dijital ayak izlerinin farkına varmaları ve karşılaştıkları riskleri yönetebilmeleri açısından büyük katkı sağlayacağını da vurguladı.
Dijital Dostum projesi, çocukların dijital ortamda kendilerini koruyabilme, doğru seçimler yapabilme ve teknolojiyi yaşamlarının dengeli bir parçası haline getirebilecekleri yetenekleri kazanmalarını amaçlamaktadır.
Bu çerçevede, çocukların dijital ortamda karşılaşabilecekleri tehlikeleri tanımaları; kişisel verilerinin ve mahremiyetlerinin nasıl korunabileceğini öğrenmeleri; dijital dünya içerisinde kendi sınırları ile başkalarının alanlarına saygı duymaları; siber zorbalık gibi riskli davranışları ayırt edebilmeleri; şüpheli içerik, mesaj ve bağlantılarla karşılaştıklarında nasıl güvenli hareket edeceklerini geliştirmeleri; dijital içerikleri eleştirel bir yaklaşımla incelemeleri; ekran kullanımı ile uyku, fiziksel aktivite, sosyal sorumluluklar ve sosyal yaşam arasında bir denge kurmaları ve gerektiğinde güvenilir yetişkinlerden yardım talep etmeleri konularında çocukların desteklenmesi planlanmıştır.
İlkokul ve ortaokul düzeyindeki öğrenciler için hazırlanan programlar, toplamda 6 saatlik 3 modülden oluşacak şekilde tasarlanmıştır.
İlkokul öğrencileri için belirlenen modüller “Dijital Sınırlarım ve Paylaşımlarım”, “Dijital Dengem ve Güvenli Seçimlerim”, “Güvendeyim, Yardım İsteyebilirim” başlıkları altında, ortaokul için ise “Dijital Kimliğim ve Mahremiyetim”, “Dijital Haklarım ve Siber Zorbalık” ile “Dijital Dünyada Güvenli ve Bilinçli Seçimler” başlıklarından oluşacaktır. Tüm eğitimler, okullarda yüz yüze ve etkileşimli atölye çalışmaları şeklinde gerçekleştirilecektir.
Eğitimlerin yalnızca dinleme odaklı bir model olması yerine, çocukların aktif katılım gösterdiği, düşündüğü, soru sorduğu ve kendi deneyimlerini paylaştığı bir öğrenme modeli benimsenmiştir. Atölyelerde oyunlaştırma, grup çalışmaları, senaryo tartışmaları, rol oynama ve uygulamalı etkinlikler gibi yöntemler kullanılacaktır.
Proje ile Bitlis, İzmir, Ankara, Hatay, İstanbul, Samsun ve Diyarbakır’da 105 Toplum Gönüllüsü gencin katkılarıyla ilkokul ve ortaokul uygulamalarının gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir. Bu uygulamalar sayesinde 5 bin öğrencinin dijital güvenlik eğitimi alması planlanmaktadır. Toplum Gönüllüsü gençlerin kolaylaştırıcılığı sayesinde, farklı şehir ve okullarda uygulanabilir, yaygınlaştırılabilir ve sürdürülebilir bir akran öğrenme yöntemi sağlanacaktır.
