Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Türkiye ve Kafkaslar Bölgesi Yönetici Direktörü Elisabetta Falcetti, Habertürk Enerji Editörü İrem Kuşoğlu Görgü ile gerçekleştirdiği söyleşide, EBRD'nin Türkiye'deki yatırımlarını ve bölgesel ekonomik gelişmelerin etkilerini değerlendirdi. Falcetti, EBRD'nin Türkiye'ye bugüne kadar 2,5 milyar Euro yatırım gerçekleştirdiğini belirterek, bu yatırımların büyük kısmının özel sektör projelerine odaklandığını ifade etti.
Falcetti, bu 2,5 milyar Euro'luk yatırımın yaklaşık yüzde 70'inin yeşil finansmanla ilgili olduğunu vurguladı. Yıl sonuna dair beklentilerini de ileten Falcetti, "Yine güçlü bir yıl bekliyoruz. Rekor bir yıl olup olmayacağını göreceğiz çünkü önümüzde hala üç ay var.
Ancak EBRD'nin Türkiye'deki yatırımları açısından kesinlikle çok güçlü bir yıl olacak" dedi.
TÜRKİYE EKONOMİSİNE DEĞERLENDİRME
Orta Doğu'daki gelişmelerin Türkiye ekonomisi ve EBRD'nin yatırımları üzerindeki etkilerini değerlendiren Falcetti, Türkiye ekonomisinin iç ve dış şoklara karşı dayanıklı olduğunu belirtti. Falcetti, "Bu ülkede geçirdiğim iki yılın ardından şunu söyleyebilirim: Türkiye ekonomisi, iç ve dış şoklara karşı oldukça dayanıklı. Ekonomide pek çok şoka tanık olduk.
Bunların en sonuncusu, enerji sektöründe yaşanan ve doğal olarak ülkenin cari dengesini de etkileyen şok oldu. Ancak aynı zamanda, örneğin turizm gelirleri açısından çok iyi bir sezon geçirildiğini de gördük" şeklinde konuştu.
Ayrıca, yüksek enerji fiyatlarının etkileriyle başa çıkmak için yetkililerin önlemler aldığını düşündüğünü aktaran Falcetti, EBRD'nin bölgesel gelişmelere yönelik özel bir destek paketi oluşturduğunu da sözlerine ekledi. Bu destek paketinin Türkiye'nin yanı sıra Lübnan, Ürdün ve Mısır gibi krizden doğrudan etkilenen ülkeleri de kapsadığını belirtti.
YEŞİL DÖNÜŞÜMÜN ÖNEMİ
Falcetti, EBRD'nin enerji güvenliğini yeşil dönüşüm stratejisinin merkezine aldığını belirtirken, bankanın yeşil ekonomiye geçişi destekleme yaklaşımındaki değişiklik olmadığını vurguladı. "Faaliyet gösterdiğimiz ülkelerde yeşil ekonomiye geçişi destekleme odağımız değişmedi" ifadesini kullandı. EBRD olarak bu doğrultuda bir stratejimiz ve yeşil finansman konusunda oldukça iddialı hedeflerimiz var.
Yaşanan krizlerin yeşil dönüşümün önemini daha da ortaya koyduğunu vurgulayan Falcetti, mevcut durumun yeşil dönüşümün iklim gündemine katkı sağlamanın ötesinde bir gereklilik olduğunu belirtti. Enerji güvenliğinin önemi ve Türkiye gibi ülkelerin Avrupa Birliği veya ABD’ye ihracatını sürdürebilmeleri için rekabet güçlerini korumalarının kritik olduğunu ifade etti.
Bu bağlamda, enerji güvenliğinin daha da ön plana çıkmasıyla birlikte yatırımların kapsamının genişlediğini düşünen Falcetti, Türkiye'nin enerji ithalat faturasıyla yenilenebilir enerji yatırımları hakkında yaptığı açıklamada, Körfez'deki krizle birlikte enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesinin gerekliliğinin daha da belirginleştiğini aktardı. Yenilenebilir enerji hedeflerinin artırılması gerektiğini vurguladı ve bu bağlamda depolama konusunun önemine de dikkat çekti.
EBRD'nin 1 milyar Euro tutarındaki GEFF Türkiye III finansman programına dair değerlendirmelerde bulunan Falcetti, kaynakların neredeyse tamamının yıl sonuna kadar kullandırılmasını beklediklerini ifade etti. Ayrıca, yakın zamanda ekibiyle yaptığı görüşmelerde, yeni bir finansman artırımına yönelik hazırlıklara başlandığını açıkladı. Programın işleyişine dair bilgi veren Falcetti, bu sürecin partner bankalar aracılığıyla yürütüldüğünü belirtti.
EBRD’nin, bir finans kuruluşuna sağladığı kredinin birkaç katı tutarında kaynağın, enerji verimliliğinden yenilenebilir enerji projelerine aktarıldığını dile getirdi. Bu süreçte çevresel faydayı artıracak en gelişmiş teknolojilerin belirlenmesi için bir teknoloji seçim aracından faydalandıklarını belirtti ve kaynakların yıl sonuna ya da gelecek yılın başına kadar kullandırılacağına dair öngörülerini paylaştı.
COP31 kapsamındaki iklim taahhütlerinin somut yatırımlara dönüştürülmesindeki engeller üzerine konuşan Falcetti, özel sermayenin harekete geçirilmesinin önemine dikkat çekti. EBRD olarak finansman açığının kapatılmasına katkı sağlamaya hazır olduklarını belirten Falcetti, önceliklerinin uygulamaya odaklanmak ve özel sermayenin harekete geçirilmesini desteklemek olduğunu ifade etti.
Projelere doğrudan yatırdıkları her 1 Euro için, diğer finansman kaynaklarından ortalama 2 Euro sağladıklarını vurguladı. Yatırımların hayata geçirilmesinde uygun bir düzenleyici çerçevenin önemini belirten Falcetti, hedeflere ulaşmanın önündeki engellerin başında finansmana uygun projelerin belirlenmesi ve özel sermayeyi çekebilecek bir düzenleyici çerçeve oluşturulması gerektiğini düşündüğünü sözlerine ekledi.
Ayrıca, depolama konusuna daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye'de, depolamanın yanı sıra yenilenebilir enerji ile birlikte düşünülmesi gereken temel bir unsur olduğu vurgulanıyor. Bu tür yatırımları destekleyecek düzenlemelerin varlığı büyük bir önem taşıyor.
Falcetti, doğru politikalara ve finansman kaynakları arasında sağlanacak koordinasyonun gerekliliğine de dikkat çekti. Düzenleyici çerçeveler, etkili politikalar ve temel finansman kaynaklarının uygun projelere yönlendirilmesi için gerekli koordinasyonun sağlanmasının önemine işaret etti.
PROJELERİN HAZIRLANMASI ÇOK KRİTİK
Projelerin geliştirilmesi, önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Bu kapsamda özel bir destek mekanizmasının bulunduğunu ifade eden Falcetti, tüm bu unsurların bir bütün olarak ele alınması gerektiğini belirtti.
COP31'DE TAAHHÜTLERDEN UYGULAMAYA GEÇMEK ÇOK ÖNEMLİ OLACAK
Falcetti, COP31 ile ilgili beklentilerini aktarırken, zirvede somut adımlar atılmasına odaklanacaklarını ifade etti. "Benim açımdan, taahhütlerden uygulamaya geçmek çok önemli olacak. Bunu desteklemek için EBRD olarak bu yıl COP’ta başlatacağımız bir dizi girişimimiz var," dedi.
TÜRKİYE SANAYİDE KARBONSUZLAŞMA YATIRIM PLATFORMU
EBRD’nin COP31 çerçevesinde başlatacağı girişimlerden birinin Türkiye Sanayide Karbonsuzlaşma Yatırım Platformu olduğunu aktaran Falcetti, bu platformun, sanayide emisyonların azaltılmasının zor olduğu sektörlerin karbonsuzlaşmasına odaklandığını belirtti. "Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Dünya Bankası ile iş birliği yapıyoruz," şeklinde konuştu.
BELEDİYELERİN FİNANSMANINA ODAKLANILACAK
Falcetti, diğer çok taraflı kalkınma bankalarının da bu platforma katılmasını beklediklerini ifade etti. Avrupa Birliği ve İklim Yatırım Fonları’nın da destek vereceğini aktaran Falcetti, COP31'de ayrıca belediyelerin finansmanı ve sürdürülebilir, yeşil şehirler inşa etmenin gerekliliklerine odaklanacaklarını belirtti. "Bu da EBRD’nin önde gelen programlarından biri," dedi.
