Federal Reserve (Fed), 2023 yılının başından bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti. Açıklamada, ekonomik faaliyetlerin güçlü bir tempoda genişlediği vurgulandı. Verimlilikteki artışların kuvvetli olduğu ifade edilirken, sermaye yatırımlarının da sağlam bir seviyede olduğu kaydedildi.
Ayrıca, istihdam artışlarının iş gücündeki artışla eşdeğer hızda olduğu ve işsizlik oranında önemli bir değişiklik yaşanmadığı belirtildi. Faiz kararını oy birliğiyle alan Fed, daha önce Temmuz 2023'te yüksek enflasyona karşılık olarak politika faizini 25 baz puan artırıp yüzde 5,25-5,50 aralığına çıkarmıştı.
Banka, 2023 için enflasyon tahminini yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye yükseltirken, 2027 için bu oranı yüzde 2,3 olarak korudu. 2028 yılı için enflasyon tahmini de yüzde 2'den yüzde 2,1'e revize edildi, 2029 için ise yüzde 2 tahmini yapıldı.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyeleri arasında yapılan anketin sonuçları, 18 yetkiliden 16'sının bu yıl içinde en az bir ek faiz artışı beklediğini ortaya koyuyor. Fed Başkanı Kevin Warsh, düzenlediği basın toplantısında, "Gerçek şu ki enflasyon çok yüksek ve uzun zamandır böyle" ifadesini kullandı.
Warsh, enflasyonda temel eğilimlerin kayda değer bir iyileşme göstermediğini vurguladı ve bugünkü faiz artırımı kararının fiyat istikrarını sağlamak için doğru bir adım olduğunu ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump ise Fed'in faiz artışının ardından, faiz oranlarının yüzde 1'e kadar veya alt seviyelere indirilmesi gerektiğini savundu.
Fed'in devam eden faiz artırımı tahminleri, piyasalardaki risk iştahını düşürürken, Warsh'ın enflasyon konusundaki kararlılığı yeni gün için endeks vadeli kontratların toparlanmasına neden oldu. Fed'in sıkı para politikası devam edecek gibi göründüğü için, dolara olan talep arttı ve dolar endeksi 4 Ağustos'tan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerine çıkarak 100,3 seviyesinde yer alıyor.
Jeopolitik gelişmeler açısından Trump, Tahran'ın doğrudan kendileriyle iletişime geçtiğini belirterek, "Umarım İran ile savaşın sonuna doğru ilerliyoruz" dedi. Trump'ın açıklamaları yanı sıra ABD yetkililerinin, Yemen'deki İran destekli Husi milisleriyle Umman'da gizli görüşmeler yaptığı ve Suudi Arabistan'ın Umman üzerinden ilave ham petrol kargoları göndereceğine dair haberler de küresel piyasalardaki risk iştahını artırdı.
Tüm bu gelişmelerin etkisiyle, kasım vadeli Brent petrol fiyatı dün yüzde 2,7 azalarak 105,8 dolara geriledi ve yeni günde yatay bir seyir izliyor. Altının ons fiyatı, petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle günlük yüzde 0,5 artışla 4 bin 287 dolardan işlem görüyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faiz oranı ise yüzde 5,01 seviyelerinde yer alıyor. New York borsası, Fed'in faiz artırımı kararından sonra düşüşle günü kapattı.
FAİZ ARTIŞI BANKA HİSSELERİNDE DÜŞÜŞE YOL AÇTI
Fed'in aldığı faiz artırımı kararı, yüksek faiz oranlarının kredi büyümesi ve ekonomik büyüme üzerinde olumsuz bir etkisi olabileceği endişeleriyle birlikte banka hisselerinin değer kaybetmesine neden oldu. ABD'nin önde gelen finans kuruluşlarından JPMorgan Chase'in hisseleri yüzde 1, Bank of America'nın hisseleri yüzde 2,7, Wells Fargo'nun hisseleri yüzde 3 ve Goldman Sachs'ın hisseleri yüzde 4 oranında geriledi.
Makroekonomik verilere bakıldığında ise, ABD'deki 30 yıl vadeli konut kredisi faiz oranı geçen hafta yüzde 6,97'ye çıkarak Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Ayrıca, ABD'de ağustos ayında perakende satışlar beklentilerin üzerinde, aylık bazda yüzde 1,2 oranında artış kaydetti.
İthalat fiyat endeksi de aynı dönemde yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi ise yüzde 0,6 oranında yükseldi. Bu gelişmeler neticesinde Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,45 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,01 değer kaybetti.
ABD ENDİKS VADİ KONTRATLARINDA POZİTİF GÖRÜNTÜ
ABD'deki endeks vadeli kontratlar güne artışla başladı. Veri merkezlerindeki enerji maliyetlerini düzenlemeyi hedefleyen bir yasa tasarısı ile ilgili olumlu gelişmeler, Nasdaq endeksindeki vadeli işlem kontratlarının yukarı yönlü hareket etmesinde etkili oldu. Avrupa borsaları ise petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil piyasasındaki satış baskısının azalmasıyla olumlu bir seyir izledi.
Avrupa'da, özellikle madencilik sektöründeki hisselerde artışlar dikkat çekti. İngiltere'de enerji fiyatlarındaki artış, enflasyonu hızlandırarak yıllık yüzde 3,1 ile son 5 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Enflasyonun artışında ulaşım maliyetleri ve motor yakıtı fiyatlarının etkili olduğu değerlendiriliyor.
İNGİLTERE MERKEZ BANKASI'NIN FAİZ KARARI BEKLENİYOR
İngiltere'de enflasyonun önümüzdeki aylarda yüzde 4'ün üzerine çıkabileceği öngörülüyor. İngiltere Merkez Bankası (BoE) bugünkü faiz kararı toplantısında politika faizini sabit tutması bekleniyor; ancak artan enflasyon beklentileri sebebiyle bankanın kasım ayı toplantısında faiz artırımına gidebileceği tahmin ediliyor.
Ayrıca, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasına yönelik adımlar atmak istediklerini belirtti. Bu gelişmeler neticesinde İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,53, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,62 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 0,80 oranında değer kazandı.
Avrupa'da endeks vadeli sözleşmeleri, güne olumlu bir seyirle başladı. Asya borsalarındaki hareketler ise karmaşık bir görünüm sergiliyor. Fed'in faiz oranlarını artırarak enflasyonla mücadelede kararlılığını koruduğu bilgisi, yeni günde Asya piyasalarında dalgalanmalara neden oldu.
Dün petrol fiyatlarında ölçülen düşüş ise, Asya piyasalarındaki kayıpları sınırlama etkisi gösterdi. Ayrıca, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) yarın gerçekleştireceği faiz kararı yatırımcıların dikkatini çekiyor.
BOJ'UN FAİZ KARARI BEKLENTİSİ
BoJ, artan enerji maliyetlerinin enflasyon baskısını artırması ve yenin değer kaybetmesinin yarattığı olumsuz durumlar nedeniyle, politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 1 seviyesine yükseltmeyi planlıyor. Bu durum, yaklaşık 31 yılın en yüksek faiz oranı olacak. Diğer yandan, Güney Kore’nin Kospi endeksi kapanışa yaklaşırken yüzde 0,9, Japonya’nın Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,1 yükseldi.
Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Çin'de ise Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düşüş yaşadı. Borsa İstanbul da gün içerisinde satış ağırlıklı bir seyir izlerken, BIST 100 endeksi yüzde 5,54'lük bir değer kaybıyla 13.122,58 puandan günü tamamladı.
BIST 30 VADİELİ KONTROLÜ
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP), BIST 30 endeksine dayalı Ekim ayı vadeli sözleşmeleri, normal seans kapanışına göre yüzde 0,8 değer kaybetti. Ayrıca, Finansal İstikrar Komitesi (FİK), bugün saat 08.00'de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in liderliğinde bir araya geldi.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 48,6560'tan tamamlarken, bu sabah bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın biraz üzerinde, 48,6750 seviyesinden işlem görüyor.
VERİ GÜNDEMİNE DİKKAT
Analistler, yurt içinde konut satışları, kısa vadeli dış borç istatistikleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu'nun (PPK) toplantı özeti ve haftalık para ve banka istatistikleri ile birlikte, yurt dışında ise özellikle Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı gibi önemli verilerin takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinin 13.000 ve 12.900 puanın destek, 13.300 ve 13.400 puanın ise direnç seviyeleri olarak değerlendirildiği ifade ediliyor.
