Federal Rezerv, 2023 yılı itibariyle ilk defa faiz artırımına giderek politika faizini 25 baz puan arttırdı ve bu oranı yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti. Banka, açıklamasında ekonomik faaliyetin güçlü bir şekilde genişlediğine dikkat çekti. Verimliliğin artırıldığı, sermaye yatırımlarının sağlam olduğu ve istihdam artışlarının iş gücündeki artışla paralel seyrettiği belirtildi.
Ayrıca işsizlik oranının önemli ölçüde değişmediği ifade edildi. Faiz kararının oy birliğiyle alındığı ve en son Temmuz 2023'te yüksek enflasyon nedeniyle politika faizinin 25 baz puan arttırılarak yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltildiği hatırlatıldı.
Fed, enflasyon tahminlerini 2023 için yüzde 3,6'dan yüzde 3,7'ye çıkarırken, 2027 için yüzde 2,3 oranında korudu. 2028 için enflasyon hedefini yüzde 2'den yüzde 2,1'e revize eden Fed, 2029 için de yüzde 2 oranında sabit tuttu.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) tarafından hazırlanan nokta grafiği, 18 yetkiliden 16'sının bu yıl en az bir faiz artışı daha beklediğini gösterdi. Fed Başkanı Kevin Warsh, düzenlediği basın toplantısında, “Enflasyon mevcut düzeyde çok yüksek ve uzun bir süre böyle kaldı” dedi.
Warsh, yaz aylarında açıklanan enflasyon verilerinin temel eğilimler açısından kayda değer bir iyileşme göstermediğini vurguladı. Bugünkü faiz artışının, fiyat istikrarını sağlama yönünde atılan uygun bir adım olduğunu ifade etti. ABD Başkanı Donald Trump, Fed'in bu kararının ardından faiz oranlarının yüzde 1 veya daha düşük seviyelere indirilmesi çağrısında bulundu.
Fed'in faiz artırımlarına devam edeceği yönündeki beklentiler, piyasalarda risk iştahının azalmasına yol açarken, Warsh'ın enflasyondaki kararlılığı vurgulaması, yeni günde endeks vadeli kontratların toparlanmasını sağladı. Fed'in sıkı para politikasına devam edeceği yönündeki öngörülerle dolar endeksi, 4 Ağustos'tan sonra ilk kez 100 seviyesinin üzerini görerek gün içinde 100,3 seviyesinde yatay seyir izledi.
Jeopolitik gelişmelere dair, Trump'ın İran'la doğrudan temasa geçildiğini belirterek, “Umarım savaşın sonuna yaklaşıyoruz” açıklaması dikkat çekti. Bunun yanı sıra, ABD yetkililerinin Yemen'deki İran destekli Husi milisleri ile Umman'da gizli görüşmeler yaptığı ve Suudi Arabistan'ın Umman üzerinden ek ham petrol kargoları sunacağına dair haberler, küresel piyasalarda risk iştahını artıran diğer bir unsur olarak öne çıktı.
Bu gelişmelerin etkisiyle, dün yüzde 2,7 azalışla 105,8 dolara gerileyen kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde yatay seyretti. Altın fiyatları, petrol fiyatlarındaki düşüşten etkilenerek yeni günde %0,5 artışla 4,287 dolara ulaştı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faiz oranı %5,01 seviyesinde devam ediyor. New York borsasında, Fed'in faiz artırımı sonrası borsa günü kayıpla tamamladı.
FED’İN FAİZ KARARI BANKA HİSSELERİNİ ETKİLEDİ
Faiz artışı sonrası, yüksek oranların kredi büyümesine ve genel ekonomik aktivitelere olumsuz etki edebileceği endişesi banka hisselerinde düşüşe yol açtı. ABD'nin önde gelen bankalardan JPMorgan Chase'in hisseleri %1, Bank of America'nın hisseleri %2,7, Wells Fargo'nun hisseleri %3 ve Goldman Sachs'ın hisseleri %4 oranında değer kaybetti.
Makroekonomik veriler arasında, ABD'de 30 yıl vadeli konut kredisi için ortalama faiz oranı geçen hafta %6,97'ye çıkarak Mayıs 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Ayrıca, perakende satışlar Ağustos ayında aylık bazda %1,2’lik bir artış göstererek beklentileri geçti. ABD'de ithalat fiyat endeksi de aynı dönemde %0,7, ihracat fiyat endeksi ise %0,6 oranında yükseliş kaydetti.
Bu gelişmeler doğrultusunda Dow Jones endeksi %1,21, S&P 500 endeksi %0,45 ve Nasdaq endeksi %0,01 değer kaybı yaşadı.
ABD'DE VADELİ İŞLEMLER POZİTİF İŞLEM GÖRÜYOR
ABD'de endeks vadeli kontratlar gün içi olumlu bir başlangıç yaptı. Ülke genelinde, veri merkezlerindeki enerji maliyetlerini düzenlemeyi amaçlayan bir yasa tasarısında kaydedilen ilerlemeler, Nasdaq endeksindeki vadeli işlem kontratlarının artışında rol oynadı. Avrupa borsaları ise, petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil piyasası üzerindeki satış baskısının azalması ile dün yükseliş gösterdi.
Bölgedeki borsa yükselişlerinde, madencilik hisselerindeki artışlar göze çarptı. İngiltere'de enflasyon, enerji fiyatlarında yaşanan artış nedeniyle hızlandı ve yıllık enflasyon %3,1 ile 5 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Ulaşımdaki maliyetler ve motor yakıtı fiyatları, İngiltere'deki enflasyonun artışında etkili faktörler arasında yer aldı.
Önümüzdeki aylarda İngiltere'de enflasyonun %4'ün üzerine çıkabileceği öngörülmektedir. İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) bugün gerçekleştireceği faiz kararı toplantısı, piyasaların dikkatle takip ettiği bir gelişme.
BOE’NİN FAİZ KARARI BEKLENTİSİ
BoE’nin bugünkü toplantısında politika faiz oranını sabit tutması bekleniyor, ancak artan enflasyon beklentileri nedeniyle bankanın kasım ayında faiz artırımına gidebileceği düşünülüyor. Öte yandan, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada'nın Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinin başlamasını istediklerini ifade etti.
Bu gelişmeler ışığında, İngiltere'de FTSE 100 endeksi %0,28, Almanya'da DAX endeksi %0,53, Fransa'da CAC 40 endeksi %0,62 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi %0,80 oranında değerlendi. Avrupa'da endeks vadeli işlemler, güne olumlu bir başlangıç yaptı. Asya borsaları, Fed'in enflasyonla mücadele kapsamında faiz artırma kararlılığının ardından karışık bir görünüm sergiliyor.
Petrol fiyatlarının dün yaşadığı düşüş, Asya piyasalarında düşüş eğilimini bir nebze hafifletti. Ayrıca, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) yarınki faiz kararı yatırımcıların dikkatini çekiyor. BoJ, yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon baskılarını körüklemesi ve yenin değer kaybının yarattığı etki nedeniyle politika faizini 25 baz puan artırarak tarihi olarak 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarma planları yapıyor.
Bu gelişmeler ışığında kapanışa yakın Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 0,9, Japonya'nın Nikkei 225 endeksi ise yüzde 0,1 değer kazanırken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 düşüş gösterdi. Dün satış odaklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da, BIST 100 endeksi yüzde 5,54 oranında kayıpla 13.122,58 puandan günü tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP), BIST 30 endeksi üzerine dayalı ekim vadeli kontrat ise önceki seans kapanışına göre yüzde 0,8 azalmış durumda. Ayrıca, Finansal İstikrar Komitesi (FİK) bugün saat 08.00'de Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında bir araya geldi.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artışla 48,6560'tan sonlanırken, bankalararası piyasanın açılışında bu sabah önceki kapanışın hemen üstünde 48,6750 seviyesinden işlem görüyor.
Uzmanlar, yurt içinde bugün konut satışları, kısa vadeli dış borç verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ve haftalık para ve banka istatistikleri ile birlikte yurt dışında Avro Bölgesi'nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı gibi yoğun bir veri gündeminin takip edileceğini ifade ediyor.
Teknik olarak BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 seviyelerinin destek, 13.300 ve 13.400 seviyelerinin ise direnç noktası olduğu belirtildi.
Bugün izlenecek veriler ve gelişmeler şöyle sıralanıyor: 10.00 Türkiye, ağustos ayı konut satış verileri; 10.00 Türkiye, temmuz ayı kısa vadeli dış borç verileri; 12.00 Euro Bölgesi, ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE); 14.00 İngiltere, eylül ayı BoE faiz kararı; 14.00 Türkiye, eylül ayı TCMB PPK toplantı özeti; 14.30 Türkiye, haftalık para ve banka verileri; 15.30 ABD, eylül ayı Philadelphia Fed imalat endeksi; 15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları; 15.30 ABD, haftalık devam eden işsizlik başvuruları; 15.30 ABD, ağustos ayı konut başlangıçları; 15.30 ABD, ağustos ayı inşaat izinleri; 17.00 ABD, ağustos ayı bekleyen konut satışları.
