Türkiye, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf olan 196 ülke ve Avrupa Birliği'nin katılımıyla yapılan Taraflar Konferansı'na (COP) ilk defa ev sahipliği yapıyor. COP31, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatlarıyla, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un liderliğinde düzenleniyor. Antalya'da gerçekleştirilecek zirve, tam 12 gün sürecek.
Antalya'daki Mavi Alan'da yer alan Anadolu Salonu'nda düzenlenen Genel Kurul'un açılışına, COP31 Başkanı ve Bakan Murat Kurum'un yanı sıra, önceki COP30 Başkanı Andre Correa do Lago, Müzakereler Başkanı Chris Bowen ve Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Başkanı Jim Skea'nın da aralarında bulunduğu pek çok temsilci ve delegasyon katıldı.
BAŞKANLIK TOKMAĞI DEVRALINDI
Açılışta, COP30 Başkanı Andre Correa do Lago, programı başlatarak, başkanlık sembolü olan tokmağı COP31 Başkanı Murat Kurum'a teslim etti. Böylece Türkiye'nin, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği'nden oluşan Taraflar Konferansı'na (COP) başkanlık etme süreci resmen başlamış oldu.
ÇOK BOYUTLU SINAMALARLA KARŞIYIZ
Başkan Murat Kurum, açılış konuşmasında, dünya genelinde pek çok zorlukla karşılaştığımıza dikkat çekti. Savaşlar, ekonomik krizler, teknolojik dönüşümler ve iklim değişikliği gibi sorunların yanı sıra, jeopolitik kaygıların ve enerji hatlarının şekillendiği bir ortamda bulunduklarını ifade etti.
Teknolojinin ve yapay zekanın hızla ilerlediği günümüzde, ekonomik belirsizliklerin ve artan yaşam maliyetlerinin milyonlarca insanın günlük hayatını etkilediğini belirten Kurum, gıdaya erişim konusunda ciddi sorunlar yaşandığına dikkat çekti. Ayrıca, aşırı sıcakların şehirleri, tarımı ve insan sağlığını olumsuz etkilediği vurgulandı. Dünya, artık bekleyecek zamanın kalmadığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
Bu durum, iklim politikalarımızı geliştirmemiz gerektiğini gösteriyor. İklim politikası, sadece çevre ile ilgili değil, aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji ve şehir politikalarını da kapsayan bir mesele olarak karşımıza çıkıyor. Ve en önemlisi, insanlığın geleceğini koruma çabasıdır.
ORTAK BİR TAKVİM, ORTAK BİR SORUMLULUK GETİRİYOR
Bakan Kurum, yaşanan krizlerin çözümüne yönelik tüm dünyanın Antalya’da bir araya geldiğini vurguladı. “Bunun için Antalya’da toplandık. Krizlerin birbirini derinleştirdiği bu dönemde, çözümleri entegre bir şekilde geliştirmek amacıyla buradayız.
Farklı coğrafyalara, şartlara ve önceliklere sahip olabiliriz. Ancak, küresel iklim takvimimiz ortaklaşıyor. Bu, ortak bir sorumluluk getirmektedir.” dedi.
Kurum, Antalya’nın çağrısının, ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğun önemini artırmak, güvenin zayıfladığı bir zamanda güveni yeniden tesis etmek ve ihtiyaçların arttığı bir süreçte imkanları harekete geçirmek olduğunu belirtti. “COP31’i bunun için Uygulama COP’u haline getirmek istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE SORUMLULUK ÜSTLENMEYE HAZIRDIR
Bakan, COP31 Başkanlığı’nın finansmana erişimi artırmayı hedeflediğine dikkat çekti. “Finansa erişimi olanlar ile erişemeyenler arasında bir mesafe var. Teknolojiye sahip ülkelerle ona ihtiyaç duyanlar arasında da benzer bir durum söz konusu.
İklim diplomasisinin temel görevi, bu mesafeleri ortadan kaldırmaktır.” dedi. Türkiye, tarih boyunca köprü işlevi görmüş bir ülke olarak, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, Kuzey ve Güney ile gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki beklentileri bir araya getirmek için sorumluluk almaya hazır olduğunu dile getirdi.
Avustralya ile birlikte, Pasifik’in sesini duymaya ve kırılgan ülkelere çözüm bulmaya niyetli olduklarını ifade etti.
BUGÜN ERTELENEN DİRENÇLİLİK YATIRIMI YARININ AFET MALİYETİNE DÖNÜŞEBİLİR
Kurum, iklim değişikliği ile mücadelede alınan kararların hızlı bir şekilde uygulanmasının gerekliliğini vurguladı. “İklim eyleminin en büyük maliyetlerinden biri gecikmeler. Bugün ertelenen dirençlilik yatırımları, yarının afet maliyetlerine yol açabilir.” dedi.
Geleceğin maliyetlerini bugünkü kararlarla taşımamız gerektiğini belirtti. 1,5 derece hedefinin yol gösterici olmaya devam ettiğini ifade eden Kurum, en kırılgan ülkelerin ve toplulukların sesini gündeme taşımak gerektiğini belirtti.
SÖZLERİ SONUÇLARA DÖNÜŞTÜRELİM, KARARLARI YATIRIMA DÖNÜŞTÜRELİM
COP31 Başkanı, ortak bir mücadele çağrısı yaparak, “Buradan tüm ülkelere, halklara ve gençlere sesleniyorum: Gelin, tarihi bir iş birliğini Antalya’da birlikte oluşturalım.” dedi. Kararların somut sonuçlara dönüşmesi gerektiğini vurgulayan Bakan Kurum, bu kararların toplumun her kesiminde etkili olmasını amaçladıklarını belirtti. Altyapılardan tarıma, sanayiden enerji faturalarına kadar kararların hayatın her alanında yer bulması gerektiğini ifade etti.
Gerçek değerlerin, insanların hayatına dokunulduğunda ortaya çıktığını kaydeden Bakan, COP31 sürecinin üç temel değer üzerine inşa edildiğini açıkladı.
COP31 BAŞKANLIĞI'NI BELİRLEYEN ÜÇ TEMEL KAVRAM
Bakan Kurum, “COP31 Başkanlığı yaklaşımımızın merkezinde üç kavram var: Diyalog, uzlaşı, aksiyon.” diyerek sürecin başlangıcında dinleme ve anlama üzerine yoğunlaşacaklarını ifade etti. Ortak bir zemin oluşturulduktan sonra bu iradenin sahada hayata geçirileceğinin altını çizdi.
SIFIR ATIK HAREKETİ'NİN ÖNEMİ
İklim değişikliği mücadelesinde Sıfır Atık yaklaşımının kritik rolüne dikkat çeken Bakan, bu konunun COP31 Eylem Gündemi'nin önemli başlıklarından biri olduğunu söyledi. Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde yürütülen Sıfır Atık Hareketi, kaynakların korunması, israfın azaltılması ve verimliliğin artırılması gibi hedefleri günlük yaşamın bir parçası haline getirmeyi amaçlıyor.
Gençlerin bu dönüşümde önemli bir rol oynayacağını belirten Bakan, alışkanlıkların gelecekteki kültür üzerinde etkili olacağını vurguladı.
ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ HEDEFİ
Enerji dönüşümüne de benzer bir yaklaşım benimsediklerini ifade eden Bakan, 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü ile 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı. Yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve temiz ulaşım gibi unsurların bu dönüşümdeki önemli parçalar olduğuna dikkat çekti.
KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ VE GÜVEN
COP31 Eylem Gündemi çerçevesinde güvenin de bir altyapı olduğunu belirten Bakan, finansmanın yanı sıra güven duygusunun da sağlanması gerektiğini ifade etti. Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için iklim finansmanı konusunda yıllık en az 300 milyar dolarlık bir hedef belirlendiği açıklandı. Kamu ve özel sektör kaynaklarının yıllık 1,3 trilyon dolara çıkarılması için bir çağrı yapıldığını belirtti.
Bakan Kurum, şimdi kelimelerin eyleme geçme zamanı olduğunu, sermaye, teknoloji ve bilgi haritalarını birleştirerek ihtiyaç sahipleri ile yatırımcıları buluşturacaklarını söyledi. Başlık, İklim Uygulama Köprüsü çerçevesinde oluşturulan stratejileri ortaya koyuyor. Bu yaklaşım, ihtiyacın olduğu yere imkân, imkânın olduğu yere sorumluluk taşıma amacını taşıyor.
ANTALYA’DAN BİR KARARLAR LİSTESİ DEĞİL BİR ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ BIRAKMAK İSTİYORUZ
Bakan Kurum, COP31 Zirvesi'nin sonuçlarının önemine dikkat çekerek, Antalya'dan yalnızca bir kararlar listesi bırakmama hedefinde olduklarını ifade etti. Bunun yerine, ülkelerin birbirini dinlediği, kurumlar arası güvenin sağlandığı, bilim insanlarının bilgi paylaşımında bulunduğu ve girişimcilerin çözümler ürettiği bir çalışma kültürü oluşturma niyeti taşıdıklarını belirtti. Finansa yön veren kuruluşların da kaynaklarını harekete geçirmesi gerektiğini vurguladı.
Ayrıca, Belém’de Brezilya'nın kendilerine tanıttığı ‘muçiaro’ ruhunun, Türk kültüründe yer alan benzer bir kavram olan imece ile paralellik taşıdığını dile getirdi. İmece, bir bireyin yeterliliğinin ötesinde, toplumun birlikte hareket etme iradesini ifade ederek, yükü ve umudu paylaşmayı temsil etmektedir. Günümüzde, tüm dünya için gereken şey de tam olarak budur.
Her ülkenin bilgi birikimine, her toplumun deneyimine, her neslin dinamizmine ve her kurumun potansiyeline ihtiyaç vardır. Arzu ettikleri ise, Antalya isminin gelecekte hatırlanırken, yalnızca hangi cümlelerin kurulduğundan ziyade hangi adımların atıldığı üzerine odaklanılmasıdır. Hangi yatırımların hayata geçirildiği, hangi teknolojilerin geliştirilerek sınırları aştığı ve hangi şehirlerin direnç kazandığı gibi konuların hatırlanmasını temenni etmektedirler.
Antalya’nın hatırası, sözlerden daha anlamlı bir miras bıraksın. Ayrıca, imkânları bir araya getiren bir Antalya, gecikmeleri geride bırakıp eyleme geçiren bir Antalya olması gerektiği mesajını iletildi. İmece anlayışıyla, diyalogdan uzlaşıya, aksiyondan uygulamaya ve tam anlamıyla insan hayatına dokunan süreçleri birlikte hayata geçirelim.
Bugün burada iletilen en güçlü mesaj ise, dünya ortak bir geleceği paylaşacaksa, o geleceğin sorumluluğunu da yine birlikte üstleneceği üzerinedir.
TÖRENE ÜNLÜ İSİMLER DE KATILDI
Açılışta, birçok ünlü isim de hazır bulundu. Bunlar arasında oyuncular Ozan Akbaba, Sinem Özenç Ünsal, Dilin Döğer, Atakan Özkaya, Şükrü Özyıldız, Zuhal Topal Saygıner, Süreyya Akın Akınözü, Selim Bayraktar, Taner Ölmez, Cengiz Bozkurt, Erman Burak Yörük, içerik üreticisi Ali Abdüsselam Yılmaz ve serbest dalış dünya rekortmeni Şahika Ercümen yer aldı.
