Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yedi portföy yönetim şirketinin bazı yatırım fonlarının tasfiyesine karar vermesinin ardından, bu fonlarda pay sahibi olan yatırımcılar için süreçteki adımlar merak edilmeye başlandı. Yatırım fonunun tasfiyesi, fonun faaliyetlerinin sonlandırılması, içinde bulunan varlıkların nakde dönüştürülmesi, fonun borç ve giderlerinin ödenmesi ile kalan tasfiye bakiyesinin yatırımcılara payları oranında dağıtılması demektir.
Tasfiye edilen fonlarda yatırımcıların ayrıca satış emri vermesine gerek yoktur. SPK'nın yatırım fonlarının tasfiyesine dair düzenlemeleri doğrultusunda, tasfiye sürecinde katılma paylarının yatırımcıların satış talimatı beklenmeden satılacağı ifade edilmektedir. Bu nedenle yatırımcılar, fonun tasfiye kararı alındığında ek bir satış talimatı oluşturarak parasını çekme çabasına girmemelidir.
Yatırımcıların izlemesi gereken temel işlem, ilgili fonun Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yapılan duyuruları ve kendi yatırım hesaplarını takip etmektir. Tasfiye kararı, yatırımcının portföyündeki varlıkların tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tasfiye aşamasında fon portföyündeki hisse senetleri, tahviller, bonolar ve döviz gibi varlıklar nakit hale dönüştürülmektedir.
Fonun borçları ve diğer yükümlülükleri karşılandıktan sonra geriye kalan tasfiye bakiyesi, fon katılma payı sahiplerine payları oranında dağıtılacaktır. Bu nedenle yatırımcının alacağı nihai tutar yalnızca tasfiye kararının açıklandığı tarihteki fon fiyatı ile değil, sürecin sonunda elde edilen nakit miktarı ile belirlenir.
Tasfiye süreci boyunca yatırımcıların, satış talimatı vermeleri gerekmeksizin gerçekleştirilen satışlardan elde edilen tutarlar, ilgili düzenlemelere uygun olarak yatırımcılar adına açılan hesaplarda saklanacaktır. SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Rehberi, tasfiye sürecindeki işlemlerin nasıl nemalandırılacağına dair bilgileri içermektedir. Tasfiye işlemleri tamamlandığında yatırımcılara dağıtılacak nihai tutar, sahip oldukları katılma payları oranında hesaplanacaktır.
Tasfiye süreci başladığında, fonun normal alım-satım işlemleri sona erer. Tasfiye anından itibaren yeni katılma payı ihraç edilmesi mümkün değildir ve mevcut katılma paylarının geri alınmasına ilişkin düzenli işlemler yapılamaz. Bu nedenle, yatırımcıların tasfiye kararı açıklanan fonda normal alım-satım işlemlerine devam etmesi mümkün olmayacaktır.
Tasfiye sürecinde yatırımcılar için önemli bir bilgi kaynağı olan Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP), sürecin aşamaları, fonla ilgili gerçekleştirilen işlemler ve yatırımcılara yönelik bilgilendirmeler hakkında kamuoyuna duyurularda bulunmaktadır. Bu nedenle, yatırımcıların yatırım yaptıkları fonun KAP sayfasını düzenli olarak takip etmeleri büyük önem taşımaktadır. Fonun izahnamesi ve varsa içtüzüğünde bulunan maddeler de incelenebilir.
Genel olarak bir fonun tasfiye süreci aşağıdaki aşamaları kapsar: Tasfiye kararı alınması: Fonun faaliyetlerinin sona erdirileceğine dair karar verilir ve bu durum halka duyurulur. Alım-satım işlemleri durdurulur: Tasfiye aşamasının başlamasıyla birlikte fonun standart alım-satım işlemleri son bulur. Portföy varlıkları tasfiye edilir: Fonun içindeki menkul değerler nakit hale getirilir.
Borçlar ve diğer giderler ödenir: Fonun mali yükümlülükleri ile tasfiye sırasında ortaya çıkan masraflar karşılanır. Kalan tutar hesaplanır: Tüm yükümlülüklerin ödenmesinin ardından elde kalan tasfiye bakiyesi belirlenir. Yatırımcıdan kalan tutar dağıtılır: Elinde bulunan katılma payları oranında yatırımcılara dağıtılır.
Tasfiye edilen fonun yatırımcıları açısından süreçte yapılması gerekenler şunlardır: Satış emri vermeye gerek yoktur: Tasfiye süreci sırasında payların satışı için yatırımcının ayrıca bir satış talimatı vermesine ihtiyaç yoktur. KAP duyurularını izlemek önemlidir: Fonun tasfiye sürecine dair bilgilendirmeler KAP aracılığıyla takip edilebilir.
Yatırım hesabını gözden geçirmelidir: Tasfiye sürecinde yatırımcı adına oluşan tutarın hesabına ne zaman yansıdığı izlenmelidir. Fonun tasfiye edilmesi, yatırımcıların fon paylarının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez. Tasfiye süresince fonun portföyündeki varlıklar nakde dönüştürülür, yükümlülükler yerine getirilir ve arta kalan tutar, yatırımcıların sahip olduğu paylar oranında dağıtılır.
Bu bağlamda, tasfiye kararı duyurulan bir fonun yatırımcılarının öncelikli olarak yapması gereken, satış emri vermek değil, tasfiye sürecine dair KAP açıklamalarını ve kendi yatırım hesaplarını izlemek olacaktır. SPK'nın yatırım fonlarının tasfiyesi ile ilgili temel düzenlemeleri, Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 28. maddesinde belirtilmiştir.
Tasfiye sürecinin uygulanmasına dair detaylar ise ilgili SPK kurallarıyla fonun izahnamesi ve içtüzüğünde yer almaktadır.
