Cumhurbaşkanı Erdoğan, Bloomberg için kaleme aldığı yazıda, Birleşmiş Milletler'in (BM) Güvenlik Konseyi'nde bulunan veto hakkının kaldırılması gerektiğini savundu. Son yıllarda dünya genelinde yaşanan salgınlar, enerji krizleri, tedarik zinciri sorunları ve bölgesel çatışmalar gibi zorlukların, dünya meselelerinin çözümünün birkaç başkentin kararına bırakılmaması gerektiğini ortaya koyduğunu açıkladı.
Erdoğan, küresel karar alma süreçlerinin günümüz koşullarına uyum sağlaması gerektiğini vurguladı ve BM Güvenlik Konseyi'nin, İkinci Dünya Savaşı sonrası yapısını yansıttığını ifade etti.
Daha adil ve hesap verebilir bir temsil anlayışının kaçınılmaz olduğunu belirten Erdoğan, bu durumun gerekli olduğunu dile getirerek, şunları ekledi: "Farklı coğrafyalardaki deneyim ve kapasiteleri küresel ve bölgesel meselelerde kullanmak zorundayız. 'Dünya 5'ten büyüktür' çağrımız, daha geniş bir sorumluluk anlayışı geliştirme amacını taşımaktadır. Reform ihtiyacını somut bir plana dönüştürmek zorundayız.
Bu planın merkezinde veto hakkının kaldırılması yer almalı, çünkü sadece yeni özel üyeler eklemek, karar alma sürecinin birkaç devlete sıkışmasına yol açar ve mevcut imtiyaz sistemini daha da genişletir. Veto hakkının kaldırılması, anlamlı her reformun başlangıcı ve temel hedefi olmalıdır. Reformlar, mevcut imtiyazın başka ülkelere verilmesi anlamına gelmemelidir.
Genel Kurul bünyesinde, hiçbir ülkenin uluslararası toplumun çoğunluğunun iradesini kalıcı olarak engelleme yetkisi olmamalıdır, bu doğrultuda geniş bir koalisyon oluşturulmalıdır. HESAP VEREBİLİRLİK ARTIRILMALI Erdoğan, genel kurul ve güvenlik konseyinin dengesinin yeniden sağlanması gerektiğini ifade etti.
Genel Kurul'un yetkilerinin artırılması gerektiğini belirterek, daimi üyeliklerin bulunmadığı, Güvenlik Konseyi üyelerinin Genel Kurul tarafından belirli süreler için dönüşümlü olarak seçildiği, yeniden seçilmek isteyen ülkelerin mevcut üyelerin güvenini kazanacağı bir sistemin gerekli olduğunu vurguladı. Böylece, Güvenlik Konseyi'nin temsil yeteneği ve Genel Kurul karşısındaki hesap verebilirliği artırılmış olacaktır. Gelecekteki uluslararası düzen geçmişin hiyerarşisini sürdürerek oluşturulamaz.
Son yirmi beş yıl içinde meydana gelen gelişmeler, herhangi bir güç dengesinin kalıcı olmadığını ortaya koymaktadır. İnsanlığa barış, istikrar ve ortak refah sunan sistem, yeni savaşların önlenmesi, eşitsizliklerin giderilmesi ve değişen güç dengesine yanıt vermede yetersiz kalmaktadır. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni güç merkezlerinin ortaya çıktığı bir dönemde, uluslararası kurumların bu değişimlere hızla uyum sağlayamadığını da belirtti.
"FİNANSMANA ERİŞİMİ GÜVENCE ALTINA ALINMALI" Erdoğan, savaşlar, iklim değişikliği, düzensiz göç ve ekonomik kırılmaların, ülkelerin sağlam kurumlara, dirençli ekonomilere ve etkili savunma yeteneklerine sahip olmasının gerekliliğini bir kez daha vurguladığını ifade etti. Ticaret, lojistik, ulaşım ve enerji koridorlarının güvenliği ile sürdürülebilirliğinin giderek daha önemli hale geldiğini belirtti.
Asya'nın ekonomik ağırlığının artmasıyla birlikte, Afrika da güçlü temsil taleplerini yükseltmekte, gelişmekte olan ülkeler ise kendi önceliklerini daha net bir şekilde ortaya koymaktadır. Erdoğan bu durumla ilgili olarak şunları söyledi:
"Bazı bölgesel güçlerin artan etkisi, kendilerine ait coğrafyalarda daha fazla sorumluluk almalarını kaçınılmaz kılıyor. Her bölgenin sorunlarını dışarıdan belirlenen metotlarla çözmek mümkün değildir. İlgili ulusların iradesini ve yerel koşulları göz önünde bulundurarak oluşturulacak yaklaşımlar daha kalıcı ve istikrarlı çözümler üretecektir.
Diplomatik yetenekleri, ekonomik kaynakları ve çeşitli taraflarla kurma becerisi olan ülkelerin, barış ve istikrarın sağlanmasında daha aktif bir rol üstlenmesi elzemdir. Küreselleşmenin getireceği refah beklentileri tam olarak gerçekleşmedi. Gelir dağılımındaki eşitsizlikler daha da derinleşirken, teknoloji ve ekonomik bağımlılıklar yeni rekabet sahaları oluşturdu.
Bu değişen koşullarda küresel adaletin sağlanması amacıyla sorumlulukların adil bir şekilde paylaşılması, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma haklarının ve ihtiyaç duydukları finansmana ulaşımının güvence altına alınması önemlidir." "GENEL KURUL'UN ROLÜNÜN GÜÇLENDİRİLMESİ ÇABASINI DESTEKLİYORUZ"
Bu tür bir reformun sağlanması için geniş çaplı bir uluslararası irade gerektiğini belirten Erdoğan, Türkiye'nin güçlü global ilişkileri ve çok taraflı diplomasi deneyimini bu reform çabasında kullanmaya devam edeceğini ifade etti. Veto hakkının kaldırılması, seçilmiş üyelerin karar alma süreçlerindeki etkilerinin artırılması ve Genel Kurul'un rolünün güçlendirilmesi çabalarını desteklediklerine dikkat çeken Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Farklı bölgelerden ulusların bu ortak platformda bir araya gelmesi, küresel sistemin meşruiyeti ve temsil yeteneğini artıracaktır. Bugünün dünyasında kalıcı barışın, birbirinden izole ve iletişim kurmayan blokların artışıyla sağlanamayacağı aşikardır. 'Daha adil bir dünya' için farklı coğrafyaların deneyimlerini, kapasitelerini ve iradelerini ortak bir zemin üzerinde birleştirmeliyiz.
Türkiye, köklü bir devlet geleneğine sahip, diplomatik becerileri yüksek ve çeşitli bölgelerle kurduğu güçlü bağlantıları sayesinde bu reform çabasında üzerine düşen sorumluluğu üstlenmeye devam edecektir."
