İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi, ekim ayı oturumlarının ilkini Meclis 1. Başkanvekili Gökhan Gümüşdağ başkanlığında yürüttü. Toplantı, belediyenin Saraçhane'deki Başkanlık binasında gerçekleştirildi. MHP'li Meclis Üyesi Sultan Aşkın, burada söz alarak Kaliforniya Üniversitesi'nin uydu verilerinin İstanbul'daki metan gazı sızıntılarına dair çarpıcı bulgular sunduğuna dikkat çekti.
Aşkın, bu konuyla ilgili hazırlanan raporda, Silivri depolama sahasındaki saatte ortalama 7,4 ton metan gazı salımı gerçekleştiğinin belirtildiğini ifade etti. Bu miktarın, yaklaşık 1,5 milyon aracın kesintisiz çalışmasına eşdeğer bir etki yarattığını dile getirdi.
Şile depolama sahasında ise saatte yaklaşık 4 ton metan gazı sızıntısının tespit edildiğini aktaran Aşkın, bu tesislerin açık alanlarından gaz salımlarının sürdüğünü kaydetti.
Aşkın, metan gazının patlama riski taşımasının yanı sıra sera gazı etkisi bakımından küresel ısınmayı tetikleyen en tehlikeli gazlardan biri olduğuna vurgu yaparak, tesislerde güvenlik ve sızdırmazlık önlemlerinin son derece yüksek seviyede tutulması gerektiğini belirtti.
Karbondiokseye göre küresel ısınma potansiyelinin çok daha yüksek olduğunu hatırlatan Aşkın, kontrolsüz salımın, çevresel, halk sağlığı ve iklim değişikliği açısından büyük riskler taşıdığını söyledi.
Ayrıca, depolama sahalarına gelen evsel atık miktarının azaltılması ve organik atıkların düzenli depolama alanlarına gelmeden önce kaynağında ayrı toplanmasının metan gazı üretim potansiyelini azaltmak ve döngüsel ekonomi ile sıfır atık hedefleri açısından kritik olduğunu ifade etti.
Aşkın, Silivri ve Şile katı atık depolama alanlarındaki metan gazı sızıntılarıyla ilgili İBB veya İSTAÇ AŞ tarafından herhangi bir ölçüm veya teknik inceleme gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini de sordu. Ayrıca, biyogaz kullanarak elektrik üreten tesislerin bulunduğu katı atık sahalarında, açık alanlardaki sızıntıların ardındaki temel teknik sebeplerin neler olduğunu sorguladı.
Evsel atıkların kaynağında ayrıştırılması ve toplanması ile ilgili yürütülen çalışmalar hakkında bilgi talep etti.
Depolama sahaları için gaz toplama sistemlerinin verimliliği, kaplama ve yalıtım katmanlarının durumu hakkında en son denetim ve bakımın ne zaman yapıldığını da sorgulayan Aşkın, açık alanlardan kaynaklanan metan sızıntılarını sıfırlamak veya asgariye indirmek ve atık yönetiminde kaynağında ayrıştırma oranlarını artırmak amacıyla planlanan acil eylem projeleri olup olmadığını bilmek istedi.
METAN GAZI SIZINTILARININ ÖNLENMESİ VE YATIRIM TAKVİMİ
İlgili alanlarda gaz sızıntılarını önlemeye yönelik olarak gaz yakma ve enerji dönüşümüne ilişkin kısa ve orta vadeli yatırım planlarının belirlenmesi gerektiği vurgulandı. Bu konuyla ilgili söz alan CHP'li Meclis Üyesi Gökhan Taneri Vural, meselenin önemine dikkat çekti ve Kaliforniya Üniversitesi'nin raporuna atıfta bulundu. Vural, "Bu mesele biraz ulusal bir boyuta sahip," dedi.
Vural, Bakanlıkla iş birliği içinde çalışmaların sürdüğünü bildiklerini, ancak mevcut durumda kapsamlı bir ölçüm metodu bulunmadığını ifade etti. Daha önce 2024 yılına kadar NASA verilerine dayanarak raporlamalar yapılırken, şimdi özel bir şirketin uydusu aracılığıyla ölçümlerin gerçekleştirilmeye başladığını belirtti. Vural, bu ölçümlerin anlık yapıldığını, fakat düzenli ve sistematik bir ölçüm sisteminin mevcut olmadığını dile getirdi.
Raporun amaçlı olduğunu savunan Vural, İstanbul'un, Türkiye'deki diğer şehirler arasında ton başına düşen metan gazı rakamlarıyla en iyi sonuçları elde ettiğini ileri sürdü. Vural, İBB iştirak şirketi İSTAÇ'ın metan gazı emisyonlarını azaltmak için çeşitli çalışmalar yürüttüğünü, dikey boruların mesafelerinin artırıldığını ve daha fazla borulama yapıldığını bildiklerini aktardı.
Bu yüzden, borulamaların yapıldığı anlarda ölçümler yapılabileceğini ifade etti. Metan gazı salınımının yüksek olabileceğini belirten Vural'ın ardından söz alan Aşkın, bölge halkının bu konudan endişe duyduğunu kaydetti. İBB ve İSTAÇ'ın, raporla ilgili herhangi bir yalanlama yapmadığını belirten Aşkın, "Bir endişe taşıyoruz, ancak Büyükşehir Belediyesi bu konuda herhangi bir ölçüm gerçekleştirmiş midir?
Sonuçları kamuoyuyla paylaşmalarını istiyoruz," dedi. Meclisteki konuşmaların ardından gerçekleştirilen oylamada, soru önergesi oy birliğiyle kabul edildi.
