İletişim Başkanı Burhanettin Duran, ‘Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli’nde önemli açıklamalarda bulundu. Duran, gençlerin bu sorunlarla baş başa kalmaması gerektiğini belirterek, "Biz gençlerimizi asla bu alışkanlıklarla baş başa bırakmayacağız.
Onların yapay zekadan kod yazma gibi yetenekleri geliştirmeleri ve kendi kültürlerini dijital ortamda temsil etmeleri gereken birçok alan varken, sanal bahis sarmalında yitip gitmelerine razı olamayız,” dedi.
BAĞIMLILIĞIN CİDDİ SONUÇLARI
Duran, bağımlılığın ne türden olursa olsun kişinin kendini tükettiği bir alan olduğunu ve bunun her birey için ciddi ailevi ve toplumsal sonuçlar doğuracağını ifade etti. Bağımlılığın insanı ve çevresini çürütmesinin asla bir özgürlük veya tercih meselesi olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı. Dijital çağın insan davranışlarını dönüştürdüğünü belirten Duran, bağımlılık biçimlerinin de yeniden tanımlandığını söyledi.
Eskiden bağımlılığın genellikle kimyasal bağımlılıklar ile ilişkilendirildiğini belirten Duran, bu konuda şimdi davranışsal bağımlılıkların da yaygınlaştığını aktardı.
DİJİTAL KUMAR TEHLİKESİ
Önceden mekana bağlı kumar bağımlılığı kontrol altında tutulabiliyorken, günümüzde dijital kumarın yaygınlaşması dikkat çekiyor. Duran, mobil araçların sağladığı sürekli erişimin ve anlık tatminin yanında, yüksek erişim ve anonimlik ile birlikte yalnızlaşma duygusunun artış gösterdiğine değindi. Bazı uygulamaların oluşturduğu sürekli akışın bireylerin sanal dünyalarındaki 'sahte cennetleri' gerçek hayatta felaketlere dönüştürebileceğinin altını çizdi.
Literatürde 'karanlık desenler' olarak tanımlanan uygulama tasarımlarının kullanıcıları sürekli meşgul etmeyi hedeflediğini söyleyen Duran, bunun modern toplumların karşılaştığı yeni bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini söyledi. Araştırmaların, dijital kumar ve sanal bahislerin borçlanmaya dayalı şiddet, artan suç oranları ve intihar vakalarını beslediğine dikkat çekti.
Yeşilay Cemiyeti'nin 2025 verilerine göre, dijital kumar bağımlılığı tedavisi için başvuran bireylerin sayısında belirgin bir artış yaşandığı belirtildi. Duran, bu durumun gençler için büyük bir tehdit oluşturduğunu ve devletin gençleri bu sanal tehlikelerle baş başa bırakmayarak bağımlılığa karşı mücadele edeceğini ifade etti.
Duran, yasa dışı bahis ve kumarın henüz yeni bir kavram olmasına rağmen, derinlemesine anlaşılması gereken bir mesele olduğunu vurguladı. Bu konuda yaptığı açıklamada, bu alanda her zaman tek bir kazananın bulunduğunu belirtti; o da bu sistemleri algoritmalarla tasarlayan platformlardır. Bu platformlar, insanların yaşadığı felaketlerden kendilerine yeni finans alanları yarattıklarını ifade etti.
Toplumda meydana gelen sonuçların yıkıcı olduğunu, kaybolan hayatları, sönen ocakları ve yıkılan aileleri beraberinde getirdiğini dile getiren Duran, yasa dışı bahis ve kumarın sadece maddi bir istismar değil, aynı zamanda toplumun genelini hedef alan bir ahlaki çöküş olarak görülmesi gerektiğini belirtti.
Bu tür durumlarda akla gelen ilk önlem, bu platformlara erişimi kısıtlamak ve yasaklar getirmek oluyor. Dünyada ise bu konuyla ilgili üç ana yaklaşımın benimsendiğini kaydeden Duran, bunlardan ilki tamamen yasaklamayı kabul edenler, ikincisi düzenleme ve lisanslama yolunu tercih edenler ve üçüncüsü ise bu alanı devlet kontrolü altına almak isteyenlerdir.
Bu farklı yaklaşımlar arasında yasaklama ile devlet denetimi arasındaki gerilim, beraberinde birçok tartışmayı da getiriyor. Yasakların, VPN gibi yöntemlerle kolayca aşılabildiği yönündeki eleştirileri hatırlatan Duran, devlet kontrolüne dayalı modellerin de bu alanı devlet eliyle meşrulaştırdığına yönelik eleştiriler aldığını belirtti.
Bu noktada, ‘Yasa dışı’ olarak tanımlanan bu alanda devletin tüm birimleriyle gerekeni yaptığını ve son dönemde etkin bir mücadele yürütüldüğünü ifade etti. Ancak yasaklamaların ötesinde, sanal davranışların neden bağımlılık teşkil ettiğini anlamak ve bu konuda politikalar geliştirmek devletlerin sorumluluğudur. Bugün burada bu konuda değerli katılımcılar ile birlikte bu politikaların oluşturulması için çaba sarf edeceğiz.
Bir bağlantıyı yok ettiğinizde, aynı içeriğin başka bir platformda tekrar belireceğini unutmamak gerekir. Duran, sanal davranışların hangi aşamada bağımlılığa dönüştüğünü ve bu davranışlara eşlik eden duyguları sorgulamak gerektiğini dile getirdi. Yalnızlık, aile bağlarının kopması, kolaycılık ve ödül mekanizması gibi unsurlar üzerinde düşünmenin önemli olduğunu vurguladı.
Bağımlılığın yalnızca bireysel bir sorun olmadığını, bu durumu meydana getiren davranış kalıplarını anlamadan ve iyileşme yollarını açmadan gerçek bir mücadele yürütülemeyeceğini belirtti. Duran, bağımlılık türlerinin, ister kimyasal ister dijital davranışsal olsun, nörobiyolojik yapısının benzediğini uzmanların ifade ettiğini ekledi. Bunun arka planında, çağın metaya, imaja ve ödül mekanizmalarına dayalı yaşam tarzının yattığını söyledi.
Kısa yoldan zenginleşme ve gösterişli yaşam tarzlarını benimseyen profillerin büyük takipçi kitlesi toplamasının da bu durumu yansıttığını ifade etti. Toplumun bu değerleri besleyip büyütmesi, bağımlılıklardan şikayet etme hakkını doğuruyor mu? Gençlere örnek teşkil eden hayatların gizli bedeli, sanal bahis ve kumar bağımlılığına dönüşebiliyor.
Zira, ‘tabiat boşluk kabul etmez’ gerçekliği gereği, gençlerin zihinlerinde ve kalplerinde açılan boşluklar, olumsuz alışkanlıklarla dolabilir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın belirttiği gibi, ‘pozitivist ve maddiyatçı bir anlayışla yetişen nesiller için zararlı alışkanlıklar ve bağımlılık bir el uzatımı mesafesindedir.’ Ancak biz, gençlerimizi bu kötü alışkanlıklarla baş başa bırakmayacağız.
Gençlerimizin yapay zekadan yazılım geliştirmeye ve kendi kültür ile medeniyetinin dijital dünyadaki temsil alanlarına yönelmesi gereken birçok fırsat varken, sanal bahislere kapılmalarına asla izin vermeyeceğiz. Ülkemizin son yıllarda attığı adımlar, ‘Terörsüz Türkiye’ sürecimiz ve uluslararası alanda etkinlik kazanma çabalarımız, gelecekte gençlerimizin refah içinde yaşaması için gerçekleştirilmektedir.
İddialı bir ülke olarak, dünyaya söyleyecek sözleri olan bir milletin, gençlerini sanal bahis baronlarına kaptırması ve onları yalnız bırakması, bu iddialarla çelişen bir tutum olarak değerlendirilecektir. Bu nedenle, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde oluşturulan Türkiye Yüzyılı vizyonunda, sanal ortamda ortaya çıkan bu riskler, güvenlik mimarimizin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde 2025 yılında yürürlüğe girecek olan ‘Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı’ hakkında bilgi veren Duran, bu planın koordinasyonunun Cumhurbaşkanı Yardımcımız Cevdet Yılmaz tarafından yürütüldüğünü de belirtti. Bu eylem planı çerçevesinde, devletin ilgili tüm birimleri arasında sürekli ve eşgüdümlü bir mücadele için dinamik tedbirler alındı.
Söz konusu çalışmalar, konuyu çok yönlü ve bütünsel bir şekilde ele alırken, aynı zamanda mücadelede ortak bir dil oluşturmayı da amaçlamaktadır. Nitekim Cumhurbaşkanımızın geçen Nisan ayında vurguladığı üzere, ‘Eylem Planımız’ın altı aylık verilerine dayanarak, alınan idari, mali ve hukuki önlemler sayesinde önemli bir kontrol sağlanmıştır.
Yasa dışı kumar ve bahis konusunda farkındalığın artırılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi için İletişim Başkanlığı, ‘farkındalık iletişimine’ özel bir önem vermektedir. Bağımlılık konusunu ele alırken, ‘hikayeleri detaylandıran’, ‘yol-yordam öğreten’, ‘adres gösteren’ ve ‘yaygınlığının altını çizen’ bir dil kullanmaktan kaçınmalıyız. Aksi takdirde, bazen ‘ibret olsun’ niyetiyle yayımladığımız hikayeler, normalleşmenin yayılmasına yol açabilir.
İletişim Başkanlığı olarak bu konuda farkındalığı artırmak amacıyla, bir süredir çeşitli yayınlar, programlar ve etkinliklerle sahada aktif bir şekilde yer alıyoruz. Türkiye’nin Bağımlılıklarla Mücadele Seferberliği adlı projemizle, devletin tüm organlarının yürüttüğü toplumsal mücadeleyi belgelerle destekledik. Geçtiğimiz günlerde düzenlenen ‘Sosyal Medyada Sorumluluk, Özgürlük ve Güvenlik’ panelinde, dijitalleşmenin sunduğu fırsatlarla birlikte yeni sorumluluk alanlarını ele aldık.
Ardından gerçekleştirdiğimiz ‘Uyuşturucuyla Mücadelede Kararlı Devlet, Güvenli Türkiye’ paneli sırasında bağımlılıkların sosyal yapımız üzerindeki etkilerini ve geleceğimizi tehdit eden boyutlarını masaya yatırdık. Bugünkü etkinliğimiz, bu bağlamda düzenlenen üçüncü panel olacaktır. Buradan elde edilecek çıktılar, ‘kaçak kumar ve sanal bahis’le mücadelede ortak bir anlayış geliştirilmesine büyük katkı sağlayacaktır görüşünü ifade etti.
Duran, bilgiye dayalı, korku yaratmayan, farkındalık oluşturan ve bağımlılığı ifşa etmek yerine bu mücadeleyi güçlendirmeye yönelik çalışmalara, ortak bir sorumluluk bilinci ile kararlılıkla devam edeceklerinin altını çizdi.
CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI YILMAZ’A TEŞEKKÜR
Duran, sözlerine son verirken Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a katılımlarından dolayı minnettarlığını sundu. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ise, bağımlılıkla olan mücadelelerini insanları koruyan, aileleri destekleyen ve suç ekonomisinin kaynaklarını ortadan kaldıran kapsamlı bir bakış açısıyla sürdürdüklerini belirtti.
Sanal ortamda yasadışı bahis, şans oyunları ve kumarla mücadele eylem planının, 2025 yılı Kasım ayında Cumhurbaşkanlığı genelgesi ile yürürlüğe girmiş olduğunu ifade etti.
Bu eylem planı, 7 ana alandan, 37 hedef ve 71 eylemden oluşmakta olup, sanal ortamdaki tespit ve erişim engelleme, finansal önlemler, kolluk ve adli kapasitenin güçlendirilmesi, toplumsal farkındalık ve uluslararası işbirliğini kapsayan, kapsamlı bir mücadele altyapısını oluşturmuştur.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığıyla mücadelede, yalnızca eylem planı oluşturmakla kalmadıklarını, bunun yanı sıra etkin bir izleme mekanizması da kurduklarını ifade etti. Durumu periyodik olarak takip ettiklerini belirtti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele panelinde söz aldı.
Yılmaz, çevrim içi platformların artışı, mobil erişimin kolaylaşması ve yeni ödeme yöntemlerinin zenginleşmesi ile yasa dışı bahis ve kumar faaliyetlerinin daha hızlı, daha geniş kitlelere ulaşma potansiyeli kazandığını dile getirdi. Yasa dışı bahis ve kumar yoluyla hızlı kazanç beklentisinin, özellikle gençlerin büyük bir sömürü ağına hedef haline gelmelerine yol açtığını vurguladı.
Yılmaz, yasa dışı bahis ve kumar şebekelerinin kayıtdışı finansal sistemler ve organize suç grupları ile bağlantılı olduklarının, kamu güvenliği ve ekonomik istikrar açısından bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.
2025 yılı Kasım ayında Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe giren Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı hakkında bilgi veren Yılmaz, söz konusu planın 7 ana alan, 37 hedef ve 71 eylem ile oluşturulduğunu belirtti.
Bu eylem planı, sanal ortamda tespit ve erişim engellemelerinden finansal önlemlere, kolluk kuvvetleri ve adli kapasitenin güçlendirilmesinden toplumsal bilinçlendirmeye ve uluslararası iş birliğine kadar geniş bir mücadele perspektifi sunuyor. Yılmaz, bu planın hazırlık sürecinde sekretarya görevini MASAK Başkanlığı'na verdiklerini özellikle vurguladı.
Yılmaz, yasa dışı bahis ve kumar alanında bir sitenin kapatılmasının ardından başka sitelerin açılmasının yaygınlaştığını kaydetti.
ULUSLARARASI BOYUT VE FİNANSAL İZLEME
Uluslararası boyutun önemine dikkat çeken Yılmaz, finansal işlemleri takip etmenin daha kolay olduğunu ifade ederek, bu tür olayların engellenmesinin de mümkün olduğunu belirtti. "MASAK'ı tebrik ediyorum, çok güzel bir çalışma yaptı," diyen Yılmaz, 2 ayda bir MASAK'ın eylem planını takip ettiğini ve 4 ayda bir kendisi başkanlığında izleme kurulunun toplandığını açıkladı.
Yılmaz, bu toplantılarda tüm kurumların yaptığı çalışmalara göz attıklarını ve sadece eylem planlarının hazırlanması değil, aynı zamanda etkili bir izleme mekanizması da kurduklarını belirtti.
TEKNİK KAPASİTE VE YAPAY ZEKÂ ÇALIŞMALARI
Bugüne kadar gerçekleştirilen faaliyetlerle teknik tespit ve erişim engelleme kapasitesinin artırıldığını, finansal denetimlerin yoğunlaştırıldığını ve kiralık hesaplarla yasa dışı ödeme altyapılarına yönelik önemli tedbirlerin alındığını dillendiren Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Siber Güvenlik Başkanlığı'nın çalışmaları sayesinde kurumlar arası veri paylaşımının güçlendirildiğini belirtti. Ayrıca, yapay zeka ile tespit olanaklarının daha etkin kullanılabilmesi için kapsamlı çalışmaların başlatıldığını kaydetti.
Yılmaz, bu süreçte birkaç kurum arasında yürütülen projelerin bir çatı altında toplanarak, tüm kurumların faydalanabileceği bir yapay zeka altyapısı oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti.
ARZ VE TALEP TARAFLARI
Yasa dışı bahis ve kumar bağımlılığı ile mücadelede arz ve talep olmak üzere iki ayrı boyutun bulunduğunu belirten Yılmaz, bu konudaki çalışmalarının zehir tacirleri ve kumar baronları ile etkili bir şekilde devam ettiğini bildirdi.
Özellikle İçişleri ve Adalet Bakanlığı gibi kurumların bu mücadelede büyük çaba sarf ettiğini vurgulayan Yılmaz, bu mücadelenin güçlü olmasının önemine dikkat çekti. Ancak yalnızca arz ile uğraşmanın yeterli olmadığını belirten Yılmaz, talep tarafına da yönelmek gerektiğinin altını çizdi. Suç ağları, internet siteleri ve finansal altyapıları hedef alan çalışmalar, sosyal politikalarla desteklenerek yürütülmeye devam ediyor.
BAĞIMLILIĞIN ÖNLENMESİ
Bağımlılığın ortaya çıkmadan önlenmesi, risklerin erken aşamada tespit edilmesi ve gençler ile ailelerin dijital platformlardaki yönlendirmelere karşı bilinçlendirilmesi, yürütülen mücadelenin temel taşlarını oluşturuyor. Bağımlılıkla mücadelede esas olan, riskleri analiz etmek ve bu sorunlarla önceden başa çıkabilmek için gerekli tedbirleri almaktır. Bağımlılık belirtisi gösterecek duruma gelmeden, bu durumu önleyici bir anlayışla hareket etmek önemlidir.
Aileler, öğrenciler, veliler ve gençler için bilgilendirme çalışmaları yürütüldüğünü belirten Yılmaz, dijital ve finansal okuryazarlık ile bağımlılıkla mücadeleye dair konuların geliştirilip yaygınlaştırıldığını vurguladı. Yılmaz, üniversitelerin toplumsal sorunlarla ilgili çözüm bulma misyonunu da yerine getirmesi gerektiğini ifade ederek, akademik dünyanın ekonomiden sağlığa, teknolojiden bağımlılıkla mücadeleye kadar birçok alanla ilgili daha fazla katkı sağlamasını beklediklerini aktardı.
Akademik çalışmaların, toplumun problemlerini göz önünde bulundurması gerektiği inancını taşıdığını belirten Yılmaz, üniversitelerin bu konulara dair daha fazla ilgi gösterdiğini görmekten memnun olduğunu da ekledi. YÖK'ün 'terörsüz Türkiye' konusundaki çağrısının önemli olduğunu dile getiren Yılmaz, akademik dünyanın yalnızca araştırma yapmakla kalmadığını, aynı zamanda ülkenin kalkınmasına katkı sağladığını düşündüklerini de ifade etti.
Bu bağlamda, mücadele edilen bağımlılıkla ilgili toplumsal farkındalığı artırmanın yanı sıra, akademik çalışmalara daha fazla önem verilmesi gerektiğinin altını çizdi. Yılmaz, bağımlılığı etkileyen en ciddi unsurlardan birinin dijital ortamlarda kumar ve bahis ile ilgili olanların normalleşmesi olduğunu belirtti.
Kolay kazanç vaatleri ile sunulan reklamlara, zararlı içeriklere ve sosyal medya üzerindeki paylaşımlara karşı gençlerin risk algılarının zayıfladığını kaydeden Yılmaz, emeğin değerini vurgulamak gerektiğini düşündüğünü belirtti. Gerçek kahramanların, alın teri ile çalışanlar olduğunu ifade etti. Kumar oynayanların değil, kumarı teşvik edenlerin kazandığı gerçeğine dikkat çeken Yılmaz, bu durumun üstünde durulması gerektiğini ifade etti.
Riskli durumların farkında olunmasının önemine değinen Yılmaz, bu değerlerin toplumda her zaman öne çıkarılması gerektiğini belirtti.
Yasa dışı bahis ve kumar yapılarıyla mücadele için kaynak ülkelerle iş birliği yapıldığını ve bilgi alışverişinin artırıldığını belirten Yılmaz, internet üzerindeki yasa dışı yayın yapan 517 site ile bu sitelere oyun ve içerik sunan 109 sağlayıcı platform için kaynak ülkelerin tespit edilip, diplomatik girişimler gerçekleştirildiğini söyledi.
Bu bağlamda, 53 ülkeden yanıt alındığını ve Dışişleri Bakanlığı'nın proaktif çabalarıyla, bazı ülkelerde erişim engelleme gibi somut sonuçlar elde edildiğini aktardı.
