Türkiye, çocukların sigaraya erişimini engellemek amacıyla yeni bir dijital denetim sistemine geçiyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 18 yaşını doldurmamış kişilere sigara satışını önlemek için bir elektronik yaş doğrulama sistemi kurulacağını duyurdu. Bu yeni düzenleme ile kimlik kontrolü satış sürecine entegre edilecek.
Sistem, yaş doğrulanmadan satışın tamamlanamayacağını belirtiyor. Ayrıca, yaş kontrolünün aşılmasının önlenmesi ve kurallara uymayan işletmelere uygulanacak yaptırımlar da üzerinde çalışılan konular arasında. Müşterilerin yaşının doğrulanması için QR kod, kimlik ve yazar kasa entegrasyonu gibi çeşitli yöntemler planlanmakta.
SİSTEMİN ÇALIŞMA MEKANİZMASI
Olası bir modelde, müşteri, yetkili bir uygulama aracılığıyla oluşturulan QR kod ile yaşını doğrulayacak. Diğer alternatifler arasında çipli kimlik kartıyla kontrol ve elektronik sistemlerin yazar kasalara entegre edilmesi yer alıyor. Sigara paketi okutulduğunda, yazar kasa yaş doğrulaması isteyecek ve onay alınmadan satış işlemi tamamlanamayacak.
Sistemle ilgili henüz kesin bir teknik yöntem belirlenmediği gibi, tüm işletmeler için zorunlu hale getirilmesine dair detaylar da netleşmedi. Dijital sistemin en büyük zorluğu, başkasının kimliğiyle sigara satın almaya çalışan çocukları engellemek olacak.
KİMLİK DOĞRULAMASI VE RİSKLER
QR kodun veya kimlik kartının geçerliliği, kartı kullanan kişinin gerçek sahibi olduğunu garanti etmiyor. Bu riski azaltmak amacıyla, kimlik doğrulamasına ek olarak kimlik fotoğrafıyla karşılaştırma yöntemleri de kullanılabilir. Tek kullanımlık ve geçici QR kodlar, kopyalama ve yeniden kullanım riskini azaltabilir.
Ayrıca, yetişkinlerin çocuklar adına sigara satın alması gibi bir başka problem de mevcut. Farklı satış noktalarında kısa süre aralıklarıyla gerçekleşen işlemler, olağan dışı işlem olarak işaretlenerek denetim birimlerine yardımcı olabilir. Ancak bu takiplerin kapsamı, hukuki çerçevesi ve kişisel verilerin korunmasına dair sınırlar net olarak belirlenmelidir.
