Tiyatro alanında eleştiri disiplinini geliştirmek amacıyla 74 ülkenin üye olduğu bir platformda faaliyetlerini sürdüren Tiyatro Eleştirmenleri Birliği, bu yıl 33’üncüsünü düzenleyeceği “Tiyatro Ödülleri”nin kazananlarını belirledi. 29 Eylül 2026 tarihinde Beyoğlu Sineması’nda gerçekleştirilecek olan ödül töreninde, çeşitli kategorilerde ödüller sahiplerini bulacak.
Ödüller, Onur Ödülü, Özel Ödül, Yılın Oyunu, Yılın Yönetmeni, Yılın Oyun Metni, Yılın Oyuncuları ve Yılın Genç Ekibi gibi sekiz farklı kategoride verilecek. Cinsiyetten bağımsız bir şekilde sunulan oyunculuk ödüllerine, geçtiğimiz yıl olduğu gibi “tek kişilik” performansların değerlendirildiği yeni bir kategori de eklenmiş durumda.
ÖDÜL KAZANANLAR
TEB Onur Ödülü bu yıl Metin Deniz'e verildi. 1962 yılında İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda yaptığı ilk dekor tasarımından itibaren, Türkiye’deki tiyatro sahnesinin gelişimine önemli katkılarda bulunan Deniz; dekor tasarımını sadece bir arka plan olarak değil, aynı zamanda anlatının bir parçası olarak ele almıştır. Birçok önemli tiyatro insanıyla çalışarak, sahne tasarımında farklı dönemlerdeki uygulamalara yön vermiştir.
Yılın Oyunu ödülüne ise Tiyatro.iN yapımı olan "Elma Labrador Çimen" layık görüldü. Alzheimer hastalığını derinlemesine ele alan ve umudu birlikte kucaklamanın önemini vurgulayan eser, özgün sahneleme anlayışı ve oyunculuklarıyla dikkati çekti. Yılın Oyun Metni ödülü, "En Sevdiğinden Başla" adlı eseriyle Selen Örcan, Nezaket Erden ve Hakan Emre Ünal’a verildi.
DIĞER KATEGORİLER
Yılın Yönetmeni ödülü, "Filler ve Karıncalar" adlı oyunun yönetmeni Arzu Gamze Kılınç’a takdim edildi. Ayrıca Yılın Oyuncuları kategorisinde Gül Doğa Selvi, Mehmet Ali Nuroğlu, Hakan Emre Ünal ve Nergis Öztürk de ödül kazandı. Yılın Genç Ekibi ödülünün sahibi ise Rex Tiyatro oldu.
TEB Özel Ödülü ise Monologlar Müzesi’ne verildi. Yılın Oyun Metni ödülü, Selen Örcan, Nezaket Erden ve Hakan Emre Ünal'ın birlikte oluşturduğu En Sevdğinden Başla adlı esere verildi. Bu özgün çalışma, yaratım sürecinde yazarların kişisel deneyimlerini harmanlayarak, iki genç sanatçının profesyonel ve kişisel çatışmaları üzerinden ilişkilerin hassasiyetini ele alıyor.
Kurgu ile gerçeği birbirine yakın bir şekilde sorgulayan eser, Hakan Emre Ünal ve Nezaket Erden’in metin tasarımıyla şekillenmiştir.
YILIN YÖNETMENİ: ARZU GAMZE KILINÇ
Arzu Gamze Kılınç, Filler ve Karıncalar romanının sahne uyarlamasında, Yaşar Kemal'in öne çıkan temalarını ve özgün dilini bire bir yansıtarak dikkat çekti. Metni, didaktik olmayan bir şiirsel tonla sunarken minimal bir dekor ve 11 kişilik ekibiyle bir bütünlük içinde yönetmesi, sahneye kattığı görsel ve işitsel unsurların zenginliğiyle Yılın Yönetmeni ünvanını elde etmiştir.
YILIN OYUNCULARI/TEK KİŞİLİK PERFORMANS: GÜL DOĞA SELVİ / MEHMET ALİ NUROĞLU
Gül Doğa Selvi, Aşağıdaki Pencere adlı eserindeki performansında, yaratıcısı ile yaratılan arasında sansür ve otosansür perspektifinden bir bağ kurmuştur. Geleneksel tiyatro unsurlarını kullanarak bufon tekniğiyle gerçekleştirdiği bu yorum, izleyicilere etkileyici bir deneyim sunmaktadır. Kukla ve gölge tekniklerini performansına dahil ederek anlatının iki ana karakterini farklı fiziksel ve tiyatral özelliklerle inşa etmiştir.
Mehmet Ali Nuroğlu ise Will Eno’nun Dünyada adlı monoloğunda, canlı kamera görüntülerini sahne yapısına entegre ederek anlatıcı ile izleyici arasında yeni bir ilişki kurmuştur. Kamera, ışık ve ses unsurlarını oyunculuğunun bir parçası haline getiren Nuroğlu, beden, görsel ve teknolojik sahne öğelerini harmanlayarak etkileyici bir performans sergilemiştir.
Bu iki farklı oyunculuk tutumu, tek kişilik performansın değerlendirilmesinde, sahneleme araçlarını etkin kullanma, karakter ve anlatı ilişkisini yaratıcı yöntemlerle kurma ve performansın bütününü yansıtan bir sahne dili oluşturma kriterlerine göre Yılın Oyuncuları / Tek Kişilik Performans ödülüne layık görülmüştür.
YILIN OYUNCULARI: HAKAN EMRE ÜNAL / NERGİS ÖZTÜRK
Hakan Emre Ünal, metin tasarımını üstlendiği En Sevdiğinden Başla oyununda Ömer karakterini, sözcük, bakış ve beden hareketlerini bir araya getirerek ustalıkla inşa etmiştir. Abartıdan kaçınarak gündelik bir oyunculuk tarzı sergileyen Ünal, karakterin içsel çatışmalarını eserin yapısıyla uyumlu bir şekilde ortaya koymayı başarmıştır.
Nergis Öztürk, Elma Labrador Çimen isimli oyunda Alzheimer hastası eşisinin bakımını üstlenen Jane karakterinin değişimini, başlangıçtaki ilişkisini de göz önünde bulundurarak çeşitli duygusal katmanlar ile izleyiciye sunmaktadır. Karakterin umut, mutluluk, çaresizlik, acı, umutsuzluk ve yas gibi duygular arasındaki geçişleri beden dili, ses tonu ve ritim kullanımıyla aktararak, oyunun dramatik dönüşüm sürecine önemli katkıda bulunmaktadır.
Her iki oyuncunun da karakter gelişimini sahneleme biçimi, farklı duygusal ve tiyatral katmanları tutarlı bir oyunculuk dili içinde harmanlaması, Yılın Oyuncuları ödülünün verilmesinde etkili olmuştur.
YILIN GENÇ EKİBİ
REX TİYATRO, bu sezonda sahneledikleri Düldül adlı oyunda, yoksulluk ve yalnızlık içinde hayallerine tutunmaya çalışan kâğıt toplayıcısı Süleyman’ın direniş dolu hikayesini izleyiciye aktarmaktadır. Çizgi roman karakteri Red Kit’in hayal dünyasıyla İstanbul’un zorlu sokakları arasında seyirciyi bazen hüzünlü, bazen de eğlenceli bir yolculuğa çıkararak, üretim cesaretini ve sahneye yansıttıkları toplumsal ruhu ile tiyatroya katkıda bulunmuşlardır.
Bu nedenle Rex Tiyatro, 2023 yılı için Yılın Genç Ekibi olarak belirlenmiştir.
TEB ÖZEL ÖDÜLÜ
MONOLOGLAR MÜZESİ, 10 yıl önce Yeni Metin Yeni Tiyatro Festivali sırasında kurulmuş olup, proje direktörlüğünü Ahmet Sami Özbudak yürütmüştür. Balat’taki eski bir binada müze havasında izleyicilere sunulan altı kısa oyun, tüm performansların aynı anda başlayıp sona erdiği bir formatla gerçekleştirilmiştir.
O zamandan bu yana süregeldiği gibi Monologlar Müzesi, tiyatro mekanını sahne dışına taşıyarak yaşamın kendisiyle buluşturmakta; Balat’ın kendine özgü dokusunu ve büyüleyici atmosferini keşfeden metinleriyle mahalle kültürünü yaşatmaktadır. Projeyi farklı semtlerde sergileyerek kent hafızasına tiyatral hikâyeler eklemesi nedeniyle TEB Özel Ödülü'ne layık görülmüştür.
TEB GENCO ERKAL ÖZEL ÖDÜLÜ
Bu ödül, devamlılığı sağlamak amacıyla oluşan bir jürinin kararı olarak, bu sezonda yeterli bir Politik Tiyatro örneği bulamadığımızdan dolayı, 65 yılı aşkın süredir çeşitli engellere rağmen tiyatro yapma mücadelesini sürdüren Genco Erkal’a verilmektedir. Erkal, her zorlukta yeniden ayağa kalkarak bizlere ilham vermektedir.
Günümüzde pek çok genç, siyasi, toplumsal ve ekonomik zorluklar ile tiyatro yapmak için büyük çaba harcamaktadır ve bu tür bir mücadele, başlı başına bir politik duruş sayılmaktadır. Bu nedenle bu yıl TEB Genco Erkal Özel Ödülü, tüm maddi ve manevi engellerle karşılaşmasına rağmen 'sahne!' diyen ve bu uğurda mücadele eden tüm isimsiz kahramanlarımıza adanmıştır.
Tiyatro camiası adına, bu yılki ödül töreninde Özel Teşekkür'e layık görülen Emeritus Profesör Dr. Dikmen Gürün, verdiği emek ve titiz çalışmalarıyla dikkat çekti. "Bir Dönem Üstünden Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak" adlı eseri, yalnızca 1950-1980 yılları arasındaki tiyatro tarihimizin tanıtımını sağlamakla kalmayıp, eleştirinin tiyatro tarihini anlamamızdaki rolünü de vurguluyor.
Gürün'ün eleştirileri üzerinden oluşturduğu derinlemesine analiz, geçmişe dair birikimi günümüz perspektifine taşıyarak, eleştirinin Türk tiyatrosunun gelişimindeki önemi üzerine yeniden düşünmemizi sağlıyor. TEB olarak bu kıymetli katkısından dolayı Dikmen Gürün'e samimiyetle teşekkür ediyoruz.
