Fenerbahçe, Aston Villa'ya karşı aldığı 6-0'lık ağır mağlubiyetin ardından, Alanyaspor'u 3-0 yenerek ligdeki yara sarmış oldu. Sarı-lacivertliler, mücadele boyunca oyunu kontrol altında tutarak rakip kaleye birçok pozisyon geliştirdi ve Galatasaray’ın kazandığı haftada hata yapmadı. Ancak bu maçtan geriye sadece alınan üç puan ve gösterilen performans kalmadı.
Karşılaşmanın ikinci yarısında İrfan Can Kahveci ile bulduğu gol, VAR müdahalesiyle iptal edildi ve tartışmaların merkezine oturdu. Fenerbahçe, beklenen gibi topa hâkim olarak maça başladı. Lukaku ile elde ettikleri önemli bir fırsattan faydalanamayan sarı-lacivertliler, Levent Mercan’ın kazandırdığı penaltıda Greenwood’un zayıf vuruşuyla öne geçme fırsatını da değerlendiremedi.
Yine de oyun disiplinini kaybetmeyen Fenerbahçe, 40. dakikada Levent Mercan’ın ortasında Lukaku’nun attığı gol ile soyunma odasına 1-0 önde girdi. İlk yarıda yüzde 65 topla oynama yüzdesi ve 2,68 gol bekleme oranıyla bu kısmı tamamlayan Fenerbahçe’nin hücum performansı kadar savunma performansı da dikkat çekiciydi.
Alanyaspor, ilk yarıda Fenerbahçe’nin ceza sahasında yalnızca üç kez topla buluştu ve isabetli şut atamadı. İkinci yarıya daha istekli bir başlangıç yapan Fenerbahçe, henüz ilk dakikalarda İrfan Can Kahveci’nin kaydettiği golle farkı ikiye çıkardı. Ancak hakemin VAR incelemesi sonrasında bu gol de iptal edildi.
İptal gerekçesi, gol öncesinde Kante’nin yaptığı değerlendirilen fauldü. Kante’nin müdahalesinin faul olup olmadığı üzerine tartışmalar elbette yaşanabilir. Ancak asıl sorun, VAR'nın hangi durumlarda ve ne kadar geriye giderek müdahalede bulunabileceği ve bu pozisyondaki atak başlangıcının nasıl değerlendirilmesi gerektiğidir.
Pozisyonun başlangıcında, Alanyasporlu Baran Ali’nin hakemin hemen önünde yerde kaldığı gözlemleniyor. Hakem durumu değerlendirmeyip oyunu devam ettirdi ve bu esnada top hâlâ Alanyaspor’un kontrolündeydi. Rakip oyuncunun devam eden oyunda kötü bir pas vererek topu kaybetmesiyle Fenerbahçe atağı başladı.
Fenerbahçe, bu gelişim sonucunda golü bulmayı başardı. Ancak hakem gözünün önündeki pozisyonda oyunu durdurmadığı için, ardından gelişen atakla gelen gol VAR tarafından iptal edildi. Dolayısıyla burada tartışılması gereken konunun ne olduğu netleşiyor.
Kante’nin hareketinin faul olup olmadığına dair görüşler bir yana, VAR’ın bu durumdaki müdahale nedenleri ve inceleme sınırları üzerinde durulması gerekiyor. VAR protokolünde, atak başlangıç aşamasının nerede başladığı ve bu aşamadan önceki müdahalelerin gol iptaline neden olup olamayacağı kritik bir unsurdur. Benim itirazım tam olarak bu noktadadır.
Alanyasporlu oyuncu henüz pasını vermemişken Kante’nin müdahalesi ile topun kaybedilmesinin ardından Fenerbahçe’nin atağı açısından nasıl bir bağlantı kurulduğu açıklığa kavuşturulmalıdır. Hakemin devam kararıyla ilgili bir pozisyonun, golle sonuçlanan atağın başlangıç aşaması olarak mı değerlendirildiği yoksa incelemenin sınırlarının farklı mı yorumlandığı, sadece Fenerbahçe açısından değil, hakem kararlarının tutarlılığı açısından da kritik bir durum ortaya koyuyor.
Sahadaki hakemin oyunu devam ettirme kararı, VAR müdahalesini engellemiyor. Ancak her gol öncesi faul iddialarının otomatik olarak gol iptaline neden olmaması gerektiği de vurgulanmalı. Burada esasa etkileyen durum, pozisyonun kurallar çerçevesinde nasıl değerlendirildiği ve VAR incelemesinin hangi gerekçelere dayandığıdır.
Dolayısıyla tartışmayı sadece “Kante faul yaptı mı, yapmadı mı?” biçiminde ele almak, asıl konuyu göz ardı etmek anlamına gelir. Fenerbahçe, iptal edilen golün ardından oyundaki üstünlüğünü korudu. 71. dakikada oyuna dahil olan Kerem Aktürkoğlu, farkı ikiye çıkardı; 87. dakikada ise Vedat Muriqi skoru 3-0'a getirdi.
Sarı-lacivertli ekip, maç süresince rakibini kendi kalesinden uzak tuttu ve rahat bir galibiyet elde etti. Ancak sahada alınan bu sonucun, tartışmalı hakem kararının açıklığa kavuşturulması gerekliliğini ortadan kaldırmadığı dikkat çekmektedir. Gözler şimdi Merkez Hakem Kurulu'na çevrildi.
İngiltere'de benzer durumlarda PGMOL’ün kararlar hakkında açıklama yaptığı örnekler mevcut. Peki, MHK bu pozisyonun neden gol iptaliyle sonuçlandığını kamuoyuna açıklayacak mı? Hakemlerin kararlarını savunmak veya eleştirmek için hangi kuralın nasıl uygulandığını anlamak hayati önem taşıyor.
Özellikle VAR gibi maç sonucunu doğrudan etkileyen bir sistem devredeyken... MHK'nin en yetkili isimlerinden Anthony Taylor’ın da bu kararın doğru ya da yanlış yorumlanması için bir açıklama yapması bekleniyor. Önemli olan sadece Fenerbahçe’nin iptal edilen golü değil; benzer pozisyonlarda gelecekte nasıl kararlar alınacağı ve uygulamanın tüm ekipler için eşit olup olmayacağı. Fenerbahçelilerin bu konu üzerindeki tartışmaları uzun süre devam edecektir.
