Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 5 yıllık yeni bir akıllı şehir eylem planının hazır olduğunu duyurdu. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, bu plan sayesinde Türkiye genelinde her alanda vatandaşların yaşam kalitesini artıracak 50 akıllı şehir uygulaması devreye alınacağı belirtildi. Bu eylem planı, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Türkiye Yüzyılı vizyonu çerçevesinde hazırlanan ‘2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’ ile şehirlerin gelişimi için beş yıllık bir yol haritası oluşturulmuş durumda.
STRATEJİK HEDEFLER
Yayımlanan eylem planında, uygulama, izleme ve ölçümleme odaklı 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı belirlendi. Bu yeni stratejiler, 2020-2023 dönemindeki deneyimlerin ve kurumsal kapasitenin üzerine inşa edilen gelişmiş bir yönetim çerçevesi olarak oluşturuldu.
İleri teknolojiler, sürdürülebilir bir dünya vizyonu doğrultusunda yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz teknolojilerine odaklanılacak. Kentsel dönüşüm, iklim değişikliği ve afet yönetimi konularında erken uyarı sistemleri ve kriz yönetim mekanizmaları kurularak önlem alınacak.
Eylem planının detayları, gelecek 5 yıl içerisinde uygulanacak şekilde düzenlendi. 2026 yılına kadar Türkiye’nin 81 ilinde akıllı şehir stratejileri ve yol haritaları hazırlanmış olacak.
YEREL YÖNETİMLERDE DEĞİŞİKLİKLER
Her belediyede özel akıllı şehir birimleri oluşturulacak ve mekansal planlama süreçlerinde semantik planlama modeli uygulanması zorunlu hale getirilecek. 2027 yılında büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi de bu sürece dahil edilecek. Ayrıca, 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi bazlı gelişim planları hazırlanması sağlanacak. 2028 yılı itibarıyla da en az 50 akıllı şehir uygulaması saha çalışmalarında hayata geçirilecek.
Kurulacak teknoloji kümelenmeleri ile birlikte yerli çözümler global pazara ihraç edilecek. 2029 yılında Türkiye’nin her ilinde, çevre temizliği gibi hizmetlerin tek merkezden izlenebileceği Dijital Şehir Yönetim Merkezleri oluşturulacak. Bu merkezi koordinasyonu ise, Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi üstlenecek.
2030 yılı hedefleri arasında ise akıllı şehir teknolojilerinin en az yüzde 80’inin yerli üretim olması şartı aranacak. Sektörde global düzeyde yarışabilecek 500 girişimci firmaya destek verilecek ve sürecin hukuki altyapısını oluşturacak olan Akıllı Şehir Kanunu yürürlüğe girecek.
Bu yeni plan, kurumların birbirleriyle bütünleşmiş sistemler kurarak kaynak israfını önlemeyi amaçlıyor ve veri yönetimi ile birlikte çalışabilirlik ilkelerini ön plana çıkarıyor. Şehirlerin teknoloji çöplüğüne dönüşümünün engellenmesi amacıyla tüm teknolojiler yakından izlenecek. Vatandaşa doğrudan fayda sağlayacak çözümler uygulanacak.
Bu kapsamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, yerel yönetimlere rehberlik etmek üzere 50 uygulamaya ait fizibilite raporu ve 15 bin sayfalık eğitim dokümanı havuzu oluşturmuştur. Stratejinin önemli unsurlarından biri, kentsel dönüşüm, iklim değişikliği ve afet yönetimi alanında gerçekleştirilecek çalışmalardır.
Yeni plan çerçevesinde, erken uyarı sistemleri ve kriz anı yönetim uygulamaları aracılığıyla afetlere hazırlığın artırılması amaçlanıyor. TOKİ, kentsel dönüşüm ve konut projelerini ‘Akıllı Bölgeler’ prensibiyle entegre bir şekilde geliştirecek. Geliştirilen yaşam alanları, çevre dostu enerji kaynaklarıyla desteklenecek; enerji ve su kayıpları ise sensörler sayesinde anında tespit edilecektir.
Bu strateji ile birlikte halkın yaşam standartlarının yükseltilmesi hedefleniyor. Gerçek zamanlı trafik kontrol sistemleri, trafikte geçen süreyi azaltmayı amaçlayacak. Atık toplama araçları, doluluk durumuna göre yönlendirme yaparak etkili bir sistem oluşturacak ve akıllı sokak aydınlatmalarıyla önemli ölçüde enerji tasarrufu sağlanacak.
Vatandaşlar, yaşadıkları bölgelerdeki sorunları mobil uygulamalar vasıtasıyla ilgili birimlere iletip, şehir yönetiminde aktif rol alabilecek. Ayrıca, her şehrin ihtiyaçları Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli ile farklı bir biçimde değerlendirilecektir. Sunulan hizmetler, yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetleri kullanmada sıkıntı yaşayan grupları dikkate alarak eşit bir şekilde dağıtılacaktır.
Türkiye, bu yerli ve milli birikimini Türk Devletleri Teşkilatı gibi yakın bölgelerdeki ülkelerle paylaşarak uluslararası düzeyde iş birlikleri geliştirmeyi hedefliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, eylem planının detaylarını sosyal medya hesapları üzerinden infografiklerle sundu. Bakan Kurum, mesajında 5 yıllık akıllı şehir eylem planının hazır olduğunu belirtti.
Belediyecilik, trafik yönetimi ve atık yönetimi gibi birçok alanda vatandaşı destekleyecek 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirileceği düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlandığını ifade etti. Hayırlı olsun dedi.
