Çorum’un Boğazkale ilçesinde yer alan Boğazköy/Hattuşa Örenyeri’nde yapılan kazılarda, dünya diplomasi tarihinin öne çıkan belgelerinden biri olan Kadeş Barış Antlaşması’na ait yeni bir tablet parçası keşfedildi. Bu parça, Hitit kral sarayının bulunduğu Büyükkale’de gün yüzüne çıkarıldı ve antlaşmanın Akadca çivi yazılı olan nüshalarından birinin ön yüzüne ait olduğu bilimsel incelemelerle belirlendi.
BAKAN ERSOY'DAN AÇIKLAMALAR
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu önemli keşfi sosyal medya üzerinden kamuoyuyla paylaştı. Ersoy, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü önemine değinerek, yeni parçanın sığınmacılarla ilgili hükümlere ait satırlar içerdiğini belirtti.
“İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj taşıyor. 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu’nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini bir kez daha ortaya koyuyor.” şeklinde konuştu.
Bakan Ersoy, Filistin’deki mevcut duruma da dikkat çekerek, “Binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan bu miras, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek diliyoruz.” ifadelerini kullandı.
KEŞFİN DETAYLARI
Keşif esnasında emeği geçen kazı ekibini ve bilim insanlarını da tebrik eden Ersoy, tablet parçasının kazı çalışmaları sırasında Büyükkale’deki “E” binası yakınlarında bulunduğunu aktardı. Parça üzerinde, yaklaşık bir yıl süresince detaylı bilimsel incelemeler yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, parçanın Hitit Kralı III.
Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasında yapılan Kadeş Barış Antlaşması’nın nüshalarından birine ait olduğu belirlenmiştir. Yeni buluntuda, antlaşmanın 12-20. maddeleri çerçevesinde, iki tarafın ülkelerinden kaçan ve diğer ülkeye sığınan bireylere yönelik muameleye dair kurallar yer almaktadır.
Kırık ve eksik olan metnin okunabilen kısımlarında Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilere dair bilgiler bulunmakta ve evlerin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler yer almaktadır.
GEÇMİŞ KEŞİFLERİN ÖNEMİ
Kadeş Barış Antlaşması’nın Mısırca metni, Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenmiştir. Akadça metnine ait kil tablet parçaları ise Hattuşa’da 1906-1912 yılları arasındaki ilk dönem kazılarında ortaya çıkarılmıştır. Daha önceki keşifler, İstanbul Arkeoloji Müzesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında yer almaktadır.
Yeni bulunan parça, antlaşmanın Hattuşa’daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalara değerli bir katkı sağlamakta. Büyükkale’de devam eden kazılarda, antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması hedeflenmektedir.
