Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Antalya'da gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında düzenlenen Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) "İş ve Yatırım Zirvesi"nde, sanayinin uzun vadeli rekabet gücünü artırma hedefiyle karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımların hızlandırılacağına dair kararlılıklarını belirtti.
Bakan Bolat, "Rekabet Gücü İçin Karbonsuzlaşma: Sanayinin Yeni Denklemi" panelinde yaptığı konuşmada, Türkiye'de karbonsuzlaşma sürecinin iki ana sonucunun emisyonların azalması ve rekabet gücünün artması gerektiğini ifade etti.
İŞLETMELERİN İHTİYAÇLARI
Bolat, Sanayide Karbonsuzlaşma Çalışma Grubu tavsiyelerine dikkat çekerek, işletmelerin güvenilir bir karbon fiyatlandırma mekanizmasına ihtiyaç duyduğunu belirtti. "Sanayide karbonsuzlaştırmaya yönelik projeler büyük ölçekli yatırımlar gerektirmekte ve sonuç vermeleri zaman almaktadır. Bu nedenle işletmelerin, gelecekteki karbon maliyetleri de dahil olmak üzere açık ve öngörülebilir düzenlemelere ihtiyacı var" açıklamalarında bulundu.
Türkiye'nin İklim Kanunu'nun 2026'da pilot uygulama aşamasına geçmesi planlanan Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) yasal temelini oluşturduğunu ifade eden Bolat, Bakanlığın koordinasyonunda Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nın 2026-2030 dönemini kapsayacak şekilde güncellendiğini aktardı.
KARARGÂH VE SÜREÇLER
İkinci olarak karbon maliyetlerinin artık ülkelerle sınırlı olmadığını vurgulayan Bolat, iklimle ilgili düzenlemelerin uluslararası ticareti ve sanayinin rekabet gücünü şekillendirdiğini söyledi. Avrupa Yeşil Mutabakatı ve bu çerçevede yapılan düzenlemelerin Türkiye gibi ülkeler üzerinde önemli etkiler yarattığını belirten Bolat, özellikle ihracatçıları etkileyen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın (SKDM) bu durumun en belirgin örneği olduğunu ifade etti.
Bolat, Türkiye'nin geçiş dönemi boyunca SKDM kapsamındaki ürünlerde Avrupa Birliği'nin en büyük ikinci tedarikçisi olduğunu ve 2025'te bu sektörlerdeki ihracatın yaklaşık yüzde 48'inin AB'ye gerçekleşmesinin beklendiğini söyledi. SKDM'nin karbon kaçağını önleme amacını desteklediklerini dile getiren Bakan Bolat, "Ancak mekanizmanın uygulanmasında gerçek emisyon performansının doğru biçimde yansıtılması ve Türkiye'de ödenen karbon bedellerinin dikkate alınması önemlidir.
Bu kapsamda oluşturduğumuz Türkiye-AB SKDM Çalışma Grubu aracılığıyla varsayılan değerler, doğrulama düzenlemeleri ve yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin değerlendirilmesi gibi uygulama sorunlarını çözmek için birlikte çalışıyoruz" şeklinde konuştu.
YENİ GEREKLİLİKLER VE YATIRIMLAR
Kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiye geçişin emisyonları azaltmanın ve sanayinin rekabet gücünü artırmanın yanı sıra ham maddelerin verimli kullanımı açısından hayati önemli olduğunu belirten Bolat, yeni sürdürülebilirlik gerekliliklerinin geri dönüştürülmüş içerik kuralları, çevresel ayak izi hesaplamaları ve dijital ürün pasaportlarını içerdiğini vurguladı.
Bu yeni gerekliliklerin sanayiye gereksiz ticaret engelleri veya ilave mali yükler getirmeden gerçek çevresel faydalar sağlaması gerektiğini söyledi. Üçüncü olarak sanayide karbonsuzlaşmaya yönelik planların, somut yatırım kararlarına dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çeken Bolat, bu aşamada hükümetlerin, kalkınma bankalarının, teknoloji sağlayıcılarının ve sanayicilerin işbirliği yapması gerektiğini belirtti.
Sanayide dönüşüm için öngörülebilir bir politika çerçevesi oluşturma ve yeşil finansmanı devreye alma hedefleri doğrultusunda önemli adımlar atıldığını ifade etti. Bakan Bolat, bu kapsamda ulusal ETS'den elde edilen gelirlerin yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşmayı desteklemek amacıyla kullanılmasının planlandığını aktardı.
Sanayinin karbonsuzlaştırılması hedefinin yalnızca iddialı hedefler koymakla kalmayıp, doğru politikalar ve finansmana erişim gerektirdiğinin altını çizen Bolat, COP31 Başkanı olarak Türkiye'nin sanayinin rekabet gücünü artırmak ve karbonsuzlaşmaya yönelik yatırımları hızlandırma kararlılığını vurguladı.
