COP31 ECA Finans Zirvesi’nde konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor" şeklinde ifade etti.
Antalya’da Türk Eximbank ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla düzenlenen zirvenin açılışında, Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White da iklim değişikliğiyle mücadelenin önemine değindi. Zirvede; iklim vizyonu, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirlerinin oluşturulması ve yeşil dönüşüm yatırımlarında uluslararası iş birlikleri gibi konular ele alındı.
Bakan Şimşek, COP31 kapsamında dünya genelinde daha fazla istihdam ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacak somut projelere ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, ihracat kredi kuruluşları arasındaki iş birliğinin önemine de dikkat çekti.
Küresel ekonomide yaşanan çalkantılara rağmen ortak hareket edilmesi gerekliliğini dile getiren Şimşek, "Dünyanın artık daha fazla iddialı taahhüde değil, bunları istihdama ve büyümeye dönüştürecek projelere ihtiyacı var. Bu nedenle iki Eximbank'ın birlikte çalışmasını teşvik etmek istiyorum. Bu iş birliği geleceğe dönük çok faydalı olacaktır" şeklinde konuştu.
Yeşil dönüşümün rekabet ve ekonomik istikrar açısından önemine değinen Bakan Şimşek, "Dayanıklı altyapı ve karbonsuzlaşma, bugünün ekonomileri için son derece gerekli. Avrupa Birliği, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nı devreye soktu. İhracatımızın yüzde 55'ini Avrupa'ya yapıyoruz.
Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız. Bu nedenle sanayimizi bu yönde geliştirmemiz, enerjimizi daha verimli kullanmamız ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor" ifadelerini kullandı. Bakan Şimşek, yeşil dönüşümün başarılı bir şekilde gerçekleştirilmesi halinde makro finansal istikrarı olumlu yönde etkileyeceğini belirtti ve şunları ekledi: "Geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadık.
Eğer bu konuda bir şeyler yapmazsak önümüzdeki 20 yılda da bir o kadar harcayacağız. Dolayısıyla yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor."
Gelişmekte olan ülkelere yönelik iklim finansmanı hedeflerine de değinen Şimşek, "COP31 kapsamında gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık destek sunmayı hedefliyor. Ancak burada temel problem sermaye değil. Piyasalarda yeterince para var.
Bizi geri tutan asıl unsur, yatırımlara imkân tanıyan uygun bir ortamın oluşturulamaması. Gelişmekte olan ülkelerde sermayenin maliyeti çok daha yüksek. Öngörülebilirlik, kanunların öngörülebilirliği ve bankacılık sistemlerine ilişkin düzenlemeler de büyük önem taşıyor."
Yeşil enerji projelerinin maliyetinin, gelişmiş ekonomilere göre en az iki kat daha fazla olduğunu belirten Bakan Şimşek, bunun büyük bir kısmının algılanan risklerden kaynaklandığını ifade etti. Ekonomik açıdan mantıklı olsa bile, finans kuruluşlarının bu projelere yönelik algıları maliyetleri artıran önemli bir faktör haline geliyor.
İHRACAT KREDİ KURULUŞLARININ STRATEJİK ROLÜ
İhracat kredi kuruluşları ve kalkınma bankalarının projelerin uygulanması ile uzun vadeli başarısı açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Şimşek, bu kuruluşların ticari ve siyasi riskleri üstlenebileceğini belirtti.
Yapısal risklerin yönetimi konusunda önemli görevlerin bulunduğunu dile getiren Şimşek, iş birliği halinde proje finansmanın daha az riskli hale getirilebileceğini, finansman maliyetlerinin düşürülebileceğini ve özel sermayenin bu alanlara yönlendirilmesinin sağlanabileceğini ifade etti.
KAMU VE ÖZEL SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ
Kamu ile özel sektör arasındaki iş birliğinin hayati olduğunu vurgulayan Bakan Şimşek, kamu harcamalarının özel sektör yatırımlarının önüne geçmemesi gerektiğini belirtti. Kamu olarak riski paylaşma ve azaltma konusunda kolaylaştırıcı bir rol üstlenmek gerektiğini ifade eden Şimşek, Türkiye Cumhuriyeti dâhil tüm ülkelerde kamu kaynaklarının sınırlı olduğuna dikkat çekti. Bu nedenle yatırımcılara öngörülebilirlik sağlamanın önemli olduğunu belirtti.
Ulusal eylem planı, yeşil dönüşüm finansman çalışmaları, yeni kanunlar ve belirlenen net sıfır hedefleri gibi unsurların yatırımcılara güvence sunduğunu söyledi.
TÜRK EXIMBANK'IN KATKILARI
Türk Eximbank'ın küresel tedarik zincirlerine sağladığı destekten bahseden Şimşek, Eximbank'ın yatırımcılarla bağlantı kurarak bu zincirlere kaynak sağladığını ifade etti. Ayrıca, finansmanın yanı sıra know-how, endüstriyel tasarım ve üçüncü pazarlardaki tecrübesinin de sunulduğunu dile getirdi. Eximbank ekibinin elde ettiği somut sonuçlar için kendilerini tebrik etti.
İKLİM FİNANSMANINDAKİ BOŞLUKLAR
İklim finansmanı konusundaki eksiklikleri dile getiren Bakan Şimşek, iklim önceliklerinin belirlenmesi ve yatırım alabilecek projelerin geliştirilmesi aşamalarında boşlukların bulunduğunu söyledi. Fizibilite süreçleri, izinler ve lisanslar üzerindeki önceliklerin önemine dikkat çekti. COP31 sırasında bu konular üzerine pratik ve somut sonuçlar üretme çabalarında olduklarını ifade etti.
İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ'NÜN FAYDALARI
İklim Uygulama Köprüsü'nün sağlayacağı avantajları anlatan Şimşek, bu köprünün hayata geçirilmesiyle birçok ülkenin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır projelere dönüştürmesine yardımcı olacağını aktardı. Yatırım ihtiyaçları ile uygun finansman araçlarının ve potansiyel yatırımcıların bir araya getirileceğini belirtti.
MEVCUT ALTYAPILARIN DAHA ETKİLİ KULLANIMI ÖNEMLİ
Şimşek, mevcut altyapıların daha etkin bir şekilde kullanılmasına ve önceliklere göre yeniden yapılandırılmasına yönelik iş birliğinin zamanında başlatılmasının önemini vurguladı. Tasarım ve risk analizi aşamasına geçmeden önce, iş birliği ile diyalog kurulmasının gerekliliğini ifade etti.
ORTAK FİNANSMAN KURAL OLMALI
Ortak finansman modellerinin yaygınlaştırılmasına dair görüşlerini paylaşan Bakan Şimşek, ortak finansman normlarının belirlenmesi gerektiğini belirtti. Bu tür finansman yapılarının bir istisna değil, standart bir uygulama haline gelmesi gerektiğinin altını çizdi. İhracat kredileri ve ticari finansman kuruluşlarının; devlet garantileri, risk paylaşımı ve özel sermayenin aktive edilmesi temelinde önceliklendirilmesi gerektiğini söyledi.
Kamu ve özel sektörün iş birliği içinde hızlı kararlar almasının önemine değindi.
BÜYÜME VE SOSYAL REFHA GÜNDEMDE
Büyüme, istihdam ve sosyal refahın öncelikli meseleler olduğunu vurgulayan Şimşek, gelişmekte olan ekonomiler için güvenilir ve sürdürülebilir yatırımlar ile enerji üretiminin oluşturulmasının ortak bir sorumluluk olduğunu ifade etti. Ayrıca, üretim kapasitesinin iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı hale getirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
BİRLEŞİK KRALLIK’TAN İŞ BİRLİĞİ MESAJI
Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White, iklim değişikliği ile mücadelede uluslararası iş birliğinin önemine değindi. Zirve'nin yalnızca potansiyellerin tartışıldığı bir platform olmaması gerektiğini, aynı zamanda yeni ortaklıkların kurulduğu, anlaşmaların karşılaştırıldığı ve projelerin engellerinin ele alındığı bir ortam olmasını umduğunu belirtti. White, Birleşik Krallık ve Türkiye arasındaki iş birliğinin daha somut hale getirilmesi gerektiğini vurguladı ve COP31'in uygulama ve sonuç odaklı olması gerektiğini ifade etti. Finansmanın dönüşüm ile gerçek değişim arasındaki köprü olduğunu belirterek, bu köprüyü hızla inşa etme görevinde olduklarını belirtti.
