Türkiye'nin en verimli tarım alanlarından biri olarak bilinen Çarşamba Ovası'nda, sebze üretiminde önemli bir azalma yaşanıyor. Yeşilırmak Nehri'nin suladığı ve toplamda 87 bin 981 hektar alanı kapsayan ova, geçmişte domates, biber, patlıcan ve şeker pancarı üretimi ile öne çıkıyordu. Ancak günümüzde kavak ve fındık yetiştiriciliğinin yaygınlaşması, ovada eski tarımsal görünümün kaybolmasına neden oldu.
Ovada yaşayan 50 yaşındaki Cevdet Özkan, Çarşamba Ovası'nın geçirdiği dönüşümü anlattı. Ailesiyle birlikte sebzecilik yaptığını belirten Özkan, "Artık bakınca ova yok, artık ormana döndü. Çarşamba Ovası yok da Çarşamba ormanlığı var.
Bu süreç nasıl oldu? Fabrikaların kapanmasından. Şeker fabrikası vardı.
Önceden şeker pancarı, buğday ve mısır yetiştiriyorduk. Hepsi bitti. Fabrikaların kapanmasıyla birlikte halk, kavak ve fındığa yöneldi," dedi.
YERLİ ÜRETİM AZALDI
Çarşamba'nın geçmişte sebze üretiminde öne çıktığını ancak günümüzde üretimin ciddi ölçüde azaldığını söyleyen Özkan, "Eskiden insanlar Çarşamba'nın ovasını merak ederdi, domatesini, biberini alırlardı. Şu anda öyle bir şey yok. Biz şu anda Çarşamba'nın yerlisi olarak Tokat'tan gelen domatesi, Bafra'nın biberini yiyoruz. Artık Çarşamba'da eskisi gibi sebze yapan yok," diye konuştu.
GEÇİM KAYNAKLARI ETKİLENDİ
Özkan, kendisinin de çocukluğundan beri sebzecilik yaptığını ifade ederek, üretimdeki değişimin geçim kaynaklarını etkilediğini belirtti. "Ben 50 yaşındayım, 40 yıldır sebzecilik yapıyordum. Şimdi herkes kavak, fındık dikiyor," dedi. Fiyat istikrarsızlığı ve yüksek maliyetlerin de bu değişime neden olduğunu ekledi.
ÜRETİCİLERİN ENDİŞELERİ
Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir, ovada sebze üretiminin azalmasında fiyat istikrarsızlığı ve yüksek üretim maliyetlerinin etkili olduğunu ifade etti. Aydemir, "Bir yıl iyi para kazanıyorlar, ertesi yıl fiyatlar sıfıra düşüyor. Bu nedenle vatandaş fındığı daha cazip buluyor.
Kuzey bölgelerde sera üretimi yapılırken, gelir azalınca seralar sökülüp fındığa yönelindi. Ovanın kuzey kesimlerinde yağışlar, sel ve deniz suyunun yükselmesi sorunları yaşanıyor," şeklinde konuştu. Aydemir, çeltik ve kavak yetiştiriciliğinin yapılabilir olduğunu vurguladı.
Özellikle çeltikte sözleşmeli tarıma geçilmesi gerektiğini, bunun üreticinin ürün fiyatlarını önceden bilmesini sağlayacağını belirtti.
