Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya EXPO Merkezi'nde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) açılışında, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, ülkeler arası diyalogun artırılması, güvenin yeniden tesis edilmesi ve iklim taahhütlerinin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Kurum, "COP31'i bunun için bir Uygulama COP'u yapmak istiyoruz" şeklinde konuştu.
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, metan emisyonlarının azaltılması ve elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasıyla öngörülen küresel ısınmanın yarım derece düşürülebileceğini belirtti. Stiell, bu iki adımın önemine dikkat çekti. Avustralya adına COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, son bilimsel verilerin 1,5 derece sınırının aşılacağını gösterdiğini ifade ederek, bu durumun ciddi boyutları olabileceğine dikkat çekti.
KONFERANSIN KAPSAMI VE TARİHLERİ
Konferansta, küresel iklim değişikliğiyle mücadele, sera gazı emisyonlarının azaltılması, yenilenebilir enerjiye geçiş ve iklim finansmanı konularının ele alınacağı belirtildi. Etkinliğin, 20 Kasım'a kadar devam edeceği aktarıldı. Konferans kapsamında 11-12 Kasım tarihlerinde devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla Dünya Liderler Zirvesi de gerçekleştirilecek.
Bu zirvede alınacak kararların iklim eylemleri açısından kritik öneme sahip olacağı vurgulandı.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER TEMSİLCİLERİNDEN AÇIKLAMALAR
Konferansın açılışına katılan COP30'un Başkanı André Aranha Corrêa do Lago, COP30'da alınan kararların uygulanmasının önemine dikkat çekti. Corrêa do Lago, "COP'un son gününde hep birlikte üzerinde uzlaştığımız kararlar, bu yaklaşımın önemini ortaya koydu. Hangi adımların atılması gerektiğini biliyoruz.
Benimsediğimiz ilkeleri korumak ve hedeflerimize ulaşmak için kararlılıkla çalışmamız gerekiyor" dedi. Corrêa do Lago, iklim değişikliğiyle mücadelede üç temel konuya işaret etti: fosil yakıtlardan uzaklaşma, ormansızlaşma ve iklim finansmanı. Bu başlıkların, küresel iklim hedeflerine ulaşmak adına büyük önem taşıdığını ifade etti.
Fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik kapsamlı bir yol haritasının hazırlanacağını ve 2050 yılına kadar net sıfır emisyon hedefine ulaşmak için çalışmalara devam edileceğini vurguladı. Müzakerelerde, alınan kararların uygulanması için çeşitli kesimlerin katkılarına ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekildi. "Bunu sorumluluk bilinciyle ve cesaretle yapmalıyız" dedi.
Konuşmasının ardından Amazon ormanlarından hazırlanan tokmağı COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a hediye eden Corrêa do Lago, başarı dileklerini ileterek yerini Kurum'a bıraktı.
COP31'İ BUNUN İÇİN BİR UYGULAMA COP'U YAPMAK İSTİYORUZ
Konuşmasında, dünyanın mevcut savaşlar, jeopolitik gerginlikler, ekonomik belirsizlikler ve iklim değişikliği gibi çözülmesi zor birçok sorunla baş etmekte olduğunu dile getiren COP31 Başkanı Murat Kurum, iklim politikalarının sadece çevresel boyutu olmadığını, kalkınma, gıda, enerji, şehirleşme ve sağlık konularını da kapsadığını vurguladı.
Kurum, farklı bölgelerde yaşanan iklim olaylarının diğer ülkelerde de ekonomik ve toplumsal sonuçlar doğurduğunu belirterek, "Dünya bize çok açık bir şey söylüyor: Krizler birbirini büyütüyor. İklim gıdayı, gıda göçü, enerji ekonomiyi, ekonomik kırılganlık toplumların direnç kapasitesini etkiliyor. Bu yüzden bugünün dünyasında iklim politikası aynı zamanda kalkınma politikasıdır.
Gıda politikasıdır. Enerji politikasıdır. Şehir politikasıdır.
Sağlık politikasıdır. Ve her şeyden önce, insanın geleceğini koruma politikasıdır" dedi. COP31'de alınacak kararların gerçekleştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Kurum, "İşte Antalya'nın çağrısı budur: Ayrışmanın arttığı bir dönemde diyaloğu büyütmek, güvenin sınandığı bir ortamda güveni yeniden inşa etmek, ihtiyacın büyüdüğü bir dönemde imkânları harekete geçirmek, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafeyi kapatmak. COP31'i bunun için bir Uygulama COP'u yapmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE, GELİŞMİŞ VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN BEKLENTİLERİNİ ORTAK ZEMİNDE BULUŞTURMAK İÇİN SORUMLULUK ÜSTLENMEYE HAZIR
Kurum, Türkiye'nin gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak bir paydada buluşturmak için sorumluluk almaya hazır olduğunu belirtti ve Avustralya ile birlikte iklim değişikliğinden en fazla etkilenen kırılgan ülkelerin sorunlarına çözüm bulma hedefinde olduklarını ifade etti.
İKLİM EYLEMİNİN EN PAHALI FATURALARINDAN BİRİ GECİKMEDİR
İklim değişikliğiyle mücadelede atılacak adımların ertelenmemesi gerektiğine vurgu yapan Kurum, "Biliyoruz ki; iklim eyleminin en pahalı faturalarından biri gecikmedir. Bugün ertelenen dirençlilik yatırımı yarının afet maliyetine dönüşebilir. Bugün ulaşmayan uyum finansmanı yarının insani krizini büyütebilir.
Bu yüzden geleceğin maliyetini bugünün kararlarına taşımak zorundayız. 1,5 derece hedefi yolumuzu göstermeye devam ediyor" dedi.
ANTALYA'DA ALINACAK KARARLARIN GÜNLÜK HAYATA YANSIMASI GEREKİYOR
Antalya'da alınacak kararların günlük yaşama yansıması gerektiğini vurgulayan Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü: "Antalya'da aldığımız kararların gerçek ömrü, bu salonlardan çıktıkları anda başlayacak. Buradan bütün ülkelere, halklara ve gençlere çağrıda bulunuyorum: Gelin, tarihi bir iş birliğini Antalya'da birlikte kuralım. Sözleri sonuçlara dönüştürelim.
Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim. Bir karar bir şehrin altyapısında yaşamalı.
Bir çiftçinin toprağında yaşamalı. Bir fabrikanın üretim hattında yaşamalı." Bir ailenin enerji faturasındaki iyileşmenin karşılık bulması gerektiğini belirten Kurum, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35'e çıkarma hedefini açıkladı.
Ayrıca, Sıfır Atık Hareketi'nin, kaynakların korunması, israfın azaltılması ve verimliliğin artırılması konularındaki önemine de değinildi. Kurum, "35x35 Küresel Elektrikleşme Taahhüdümüz kapsamında, bu geçişin yenilenebilir enerji, güçlü şebekeler, depolama kapasitesi, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayi ile sağlanacağını" ifade etti.
Kurum, insanların iklim müzakerelerinin sonuçlarını hayatlarında hissetmelerini arzuladıklarını ve bunun, enerji tasarruflu binalar, temiz toplu taşıma sistemleri, erişilebilir enerji ve yeni iş fırsatları ile mümkün olacağını belirtti. Bu hedeflerin hayata geçebilmesi için sağlam bir finansal mimari gerektiğinin altını çizdi.
GÜVEN VE FİNANSMANIN ÖNEMİ
İklim değişikliği ile mücadelede finansmanın yanı sıra güvenin kritik olduğunu vurgulayan Kurum, bir ülkenin güveninin, verdiği sözlerin karşılığını görmek, ihtiyaç duyduğu kaynaklara erişim sağlamak, vaat edilen finansmanı zamanında almak ve uygulama aşamasındaki kararlara güven duymak anlamına geldiğini ifade etti.
Ayrıca, Bakü'de yapılan toplantıda, gelişmekte olan ülkeler için iklim finansmanı hedefine dair bir anlaşmaya varıldığını ve 2035 yılına kadar yılda en az 300 milyar dolar sağlanması çağrısında bulunulduğunu belirtti. Kamu ve özel sektör finansmanının yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması gerektiğini de ekledi.
Kurum, yatırımların sonuç vermesi gerektiğini ve dünyadaki mevcut ihtiyaçların bir haritasının çıkarılması gerektiğini dile getirdi. Ayrıca, bu haritaların uyumlu hale getirilmesi gerektiğinin altını çizerek, yatırımcılarla ihtiyaç duyan projeleri bir araya getirileceklerini belirtti.
“ANTALYA'NIN MİRASI SÖZLERİMİZDEN BÜYÜK OLSUN”
Kurum, Antalya'dan alınan kararların yanı sıra başlatılan çalışmaların da hatırlanmasını istedi. Sözlerini şu şekilde tamamladı: "Yıllar sonra Antalya hatırlandığında burada hangi cümlelerin kurulduğundan önce hangi işlerin başladığı konuşulsun. Antalya'nın mirası sözlerimizden büyük olsun.
Görünmeyen mesafeleri azaltan bir Antalya. İhtiyaçla imkânı buluşturan bir Antalya." Gecikme yerine harekete geçmeyi teşvik eden Antalya'da, iklim eyleminin insan yaşamına etki etmesine yönelik mesajlar verildi.
"1,5 DERECE SINIRINI AŞACAĞIZ ANCAK GERİ DÖNEBİLİRİZ"
Avustralya'nın COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen, iklim değişikliğinin etkilerinin dünya çapında giderek daha belirgin hale geldiğini ifade ederek, Nepal'de buzullarda meydana gelen çökmeler, Avrupa'da aşırı sıcaklardan kaynaklanan ölümler ve El Niño'nun artışı gibi durumlara dikkat çekti. Bowen, "İklim değişikliği burada. Bu bir öngörü değil. Bir tahmin değil. Milyarlarca insanın yaşadığı bir gerçek" dedi.
KÜRESEL SICAKLIK ARTISININ SINIRLANDIRILMASI
Küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması hedefine ilişkin görüşlerini paylaşan Bowen, "Son bilimsel veriler bize 1,5 derece sınırını aşacağımızı göstermekte. Ancak birlikte çalışır, aciliyet duygusuyla, dayanışma ve kararlılıkla hareket edersek geri dönebiliriz" açıklamasında bulundu.
YENİLENEBİLİR ENERJİYE YATIRIMLAR ARTIYOR
Bowen, 2015 yılından bu yana dünya genelinde yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretiminin neredeyse iki katına çıktığını dile getirdi. Ayrıca, geçen yıl temiz enerjiye yapılan yatırımın yaklaşık 2,2 trilyon dolar olduğunu belirtti. Bowen, "Temiz enerjiye geçiş yalnızca emisyonları azaltmıyor.
Aynı zamanda küresel ekonomik yatırımları, sanayiyi ve istihdamı yeniden şekillendiriyor" ifadelerini kullandı.
ULUSAL HEDEFLERDE HIZLI İLERLEME GEREKİYOR
160'tan fazla ülkenin güncellenmiş ulusal iklim hedeflerini, 130'dan fazla ülkenin ise ilk iki yıllık şeffaflık raporlarını sunduğunu vurgulayan Bowen, iklim değişikliğiyle mücadelede daha hızlı bir ilerleme sağlanması gerektiğini belirtti.
"İKLİM FİNANSMANINA EN FAZLA İHTİYAÇ DUYAN ÜLKELER EN AZ PAYI ALIYOR"
Küresel nihai enerji tüketiminin yalnızca beşte birinin elektrikten karşılandığını ifade eden Bowen, ulaşım, binalar ve sanayide fosil yakıt kullanımının azaltılması için elektrifikasyonun yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. "Elektriğin küresel enerji tüketimindeki payını beşte birden üçte bire çıkarmamız gerekiyor. Bu yalnızca gezegenimiz için iyi değil.
Aynı zamanda ülkelerin enerji güvenliğini artırmakta ve emisyonları azaltmanın yanı sıra, haneleri değişken enerji faturaları ve fiyat şoklarından daha iyi korumamıza olanak tanıyor" diye ekledi.
EYLEM GÜNDEMİ HEDEFİ: YÜZDE 35
Bowen, Eylem Gündemi kapsamında, 2035 yılına kadar elektriğin nihai enerji tüketimindeki payını %35'e yükseltmeye yönelik küresel çaba hedefinin son derece önemli olduğunu vurgulayarak, bu hedefe ulaşmanın yenilenebilir enerjiye, modern elektrik şebekelerine, enerji depolama ve verimlilik alanlarına yatırımları gerektirdiğini dile getirdi.
FINANSMAN ENGELLERİ KALDIRILMALI
İklim finansmanına erişim konusunda yaşanan sorunlara da değinen Bowen, ülkelerin kendilerine en uygun yolları izleyeceğini ve her ülkenin elektrifikasyonu kendi şartlarına göre gerçekleştirebileceğini ifade etti. "Aynı derecede açık biçimde duyduğum bir başka konu da finansmanın önündeki engelleri kaldırmamız gerektiği" şeklinde konuştu. İklim finansmanının artırılması ve erişiminin kolaylaştırılması gerektiği ifade edildi.
Birçok ülke, güvenilir enerji dönüşümü ile iklim değişikliğine uyum planları için gerekli olan finansmanı, hız ve şartlar açısından yeterince bulamıyor. En fazla iklim finansmanına ihtiyaç duyan ülkeler, bu kaynaklardan en az yararlanıyor.
DESTEKLENMESİ GEREKEN KIRILGAN ÜLKELER
Bowen, iklim değişikliğinin etkilerine karşı savunmasız olan ülkelerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, "Bu bağlamda Avustralya, Pasifik'te gerçekleştirilen COP öncesi toplantılarda Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri ile En Az Gelişmiş Ülkeler için Finansmana Erişim Bildirisi ve Eylem Planı'nı başlattı" dedi. Bu girişim, finansmana erişimi daha hızlı ve kolay hale getirmeye odaklanıyor.
Proje hazırlık süreçlerinin güçlendirilmesi ve kamu ile özel sektör yatırımlarının birlikte harekete geçirilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, iklim finansmanının, ülkelerin ve toplumların ihtiyaç duyduğu zamanda ulaşmasını sağlamak gerektiği belirtildi.
160'TAN FAZLA GÜNDEM MADDESİ VE 60 MÜZAKEREDEN SORUMLU GÖREV
Bowen, COP31'de yürütülecek müzakereler hakkında bilgi vererek, bu yıl konferansın gündeminde 160'tan fazla madde ve 60 müzakere görevi olduğunu açıkladı. Gündemde, adil geçiş mekanizmasının etkinleştirilmesi, emisyon azaltımına yönelik çalışmaların güçlendirilmesi, küresel uyum hedefinin ilerletilmesi ve iklim finansmanına erişimin kolaylaştırılması gibi konular yer alıyor.
Bowen, COP31 Başkanı Murat Kurum ile birlikte, taraf ülkelerin yönlendireceği bir karar sürecini ilerletme konusunda anlaşma sağlandığını belirtti. "Bu sürece başkanlıklar öncülük edecek ancak kararların taraf ülkeler tarafından benimsenmesi ve yönlendirilmesi gerekiyor" diye ekledi. Müzakerelerin uzun bir siyasi bildiri olmaktan ziyade, somut, uygulanabilir hedeflere odaklanması gerektiği ifade edildi.
Ülkeler arasında görüş ayrılıkları olabileceği, ancak ortak bir noktada buluşulması gerektiği vurgulandı. "Hiçbir ülke bunu tek başına başaramaz. Ancak birlikte başarabiliriz ve başarmalıyız" şeklinde tamamladı.
İLERLEME YETERSİZ
BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, Paris Anlaşması'nın ardından iklim değişikliğiyle mücadelede önemli hedeflerin belirlendiğini, ancak bunların uygulamaya geçirilmesinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.
BÜYÜK ÖLÇEKLİ YENİLENEBİLİR ENERJİ PROJELERİ
Büyük ölçekli yenilenebilir enerji projelerinin yüzde 90'ının fosil yakıt alternatiflerinden daha düşük maliyetli olduğunu vurgulayan Stiell, "Uyum marjinal halden çıkıp ana akım hale geldi. Ancak ilerleme ne yeterince hızlı ne de yeterince adil" sözlerini dile getirdi. Stiell, COP31'de ülkelerin mevcut hedeflerini somut uygulama adımlarına dönüştürmeleri gerektiğini ifade etti.
Bunun yanı sıra, iklim değişikliğine uyum finansmanının artırılması, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030 yılına kadar üç katına çıkarılması için çözümler geliştirilmesi çağrısında bulundu.
METAN EMİSYONLARI VE ELEKTRİFİKASYON
Petrol, doğal gaz ve atık sektörlerindeki metan emisyonlarının azaltılması gerektiğine dikkat çeken Stiell, elektrik kullanımının yaygınlaştırılmasının iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir rol oynadığını belirtti. Stiell, metan emisyonlarının azaltılması ve elektrifikasyonun birlikte öngörülen küresel ısınmayı yarım derece düşürebileceği etkisini aktardı. Ayrıca, "Yenilenebilir enerji geçen yıl yaklaşık 500 milyar dolar tasarruf sağladı" dedi.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN EKONOMİK VE TOPLUMSAL ETKİLERİ
İklim değişikliğinin ekonomik ve toplumsal etkilerine de değinen Stiell, aşırı hava olaylarının farklı bölgelerdeki toplulukları etkilediğini söyledi. Güçlü El Niño şartlarının iklim değişikliğinin etkilerini ağırlaştırdığına dikkat çeken Stiell, kırılgan toplulukların en ağır bedeli ödediğini ifade etti.
Fosil yakıt maliyetlerindeki dalgalanmaların haneleri ekonomik açıdan zorladığını belirten Stiell, "Yenilenebilir enerji kaynakları geçen yıl dünya genelinde yaklaşık yarım trilyon dolar, yalnızca bu yılın ilk yarısında ise 265 milyar dolar tasarruf sağladı" şeklinde konuştu.
İKLİM FİNANSIMENİ VE İŞ BİRLİĞİ
İklim değişikliğine uyum yatırımlarının da ekonomik getiri sağladığını dile getiren Stiell, Türkiye ile Avustralya'nın COP31 kapsamındaki iş birliğinin önemine dikkat çekti. Ülkelerin iklim finansmanı, emisyon azaltımı ve adil geçiş konularında uzlaşmaya varması gerektiğini belirten Stiell, hiçbir iklim konferansının tek başına tüm sorunları çözemeyeceğini vurguladı.
