İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi, Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması kapsamında hazırlanan bin 8 sayfalık iddianameyi kabul etti. İddianamede, aralarında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu, CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve İZBETON'un eski Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın bulunduğu 15 sanığın yargılanmasına 4 Aralık'ta başlanacağı belirtildi.
SORUŞTURMA DETAYLARI
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, İZBETON üzerinden gerçekleştirilen usulsüzlükler incelendi. Gaziemir İlçesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı projeleri çerçevesinde, S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracılığıyla menfaat sağlandığı tespit edildi. Zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali gibi suçlamalarla başlatılan operasyonda şüphelilere gözaltı kararı verildi.
9 Nisan'da gözaltına alınan şüpheliler arasında Ümit Erkol da yer aldı. Jandarmada işlemleri tamamlanan şüpheliler, adliyeye sevk edildi. Devam eden başka soruşturmalardan tutuklu bulunan Tunç Soyer, Şenol Aslanoğlu ve Heval Savaş Kaya'nın da aralarında bulunduğu 15 şüpheli tutuklandı.
Buna ek olarak, 2 şüphelinin adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığı bilgisi alındı.
IDDIANAMEDEKİ USULSUZLUKLAR
İddianamede, kentsel dönüşüm yapılacak alanların mülkiyetinin İzmir Büyükşehir Belediyesine ait olduğu, inşaat işlerinin belediye iştiraki İZBETON'a meclis kararıyla devredildiği aktarıldı. Ancak, yapı sahibi belediye olmasına rağmen, İZBETON ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi arasında, temsil yetkisi aşılmıştır. Yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün tek imzasıyla protokolün imzalandığı kaydedildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi, arsa sahibi olmasına rağmen, İZBETON'un geçici müteahhitlik belgesi ile yüklenici konumunda olduğu, kooperatifin arsa sahibi olmaması nedeniyle müteahhitlik belgesi alamadığı, bu nedenle maddi kayba uğradığı vurgulandı. Kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağı Bakanlıkça tespit edilince işlemler durduruldu. Şüphelilerin, basiretli tacir olarak bu durumları bilmemelerinin hayatın olağan akışına uygun düşmediği ifade edildi.
KOOPERATİFİN UĞRADIĞI ZARARLAR
İddianamede, yüklenici konumunda bulunan Casamar Mühendislik Yapı AŞ'nin projeyi gerçekleştirme yeterliliğine sahip olmadığı belirtildi. Bilirkişi raporlarına göre bu firmaya 30 ile 33 milyon lira arasında fazladan ödeme yapıldığı ifade edildi.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İZBETON arasında 15 Haziran 2021 tarihinde KDV dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli ve 1080 takvim günü süreli sözleşme yapıldığı, 8 Temmuz'da yer tesliminin gerçekleştirildiği aktarıldı.
İZBETON ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022 tarihinde KDV dahil 151 milyon 175 bin 731 lira değerinde bir sözleşme imzalandığı, kooperatif ile alt yüklenici firma arasında ise KDV dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli bir anlaşma yapıldığı ifade edildi. Bu süreçte şirkete toplamda 47 milyon 265 bin 265 lira avans ödendiği belirtildi.
İZBETON'un yer teslimini takiben 255 gün boyunca herhangi bir imalat gerçekleştirmediği, aynı işin 9 ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira fark ile alt taşeron şirkete devredilmesinin kooperatif ve üyeleri açısından maddi kayıplara yol açtığı vurgulandı.
Ayrıca, kooperatif tarafından kiralanan vinç ve araçlar ile elektrik ve su faturalarının ödendiği, ancak bunun anahtar teslim yapı işine uygunluk taşımadığı, projeye dahil edilmemiş villaların sonradan projeye eklenmesiyle birlikte ödemelerin yapıldığı tespit edildi.
MADDE 1: MASAK RAPORLARINDA YÜKSEK MİKTARDA PARA GİRİŞ ÇIKIŞI
Sanıklardan Tunç Soyer'in belediye başkanlığı ve İZBETON Yönetim Kurulu başkanlığı döneminde, kentsel dönüşüm projelerinin belediye garantisi altında olduğuna dair açıklamalar yaparak vatandaşları kooperatife üye olmaya teşvik ettiği iddiaları öne sürüldü. MASAK raporları, yüksek tutarda para giriş-çıkışlarının tespit edildiğini ve Soyer'in kooperatifin uğradığı zarara destek vermekle suçlandığını ortaya koydu.
Ayrıca, resmi belgede sahtecilik suçu işlediği öne sürüldü. Yönetim kurulunda görevli olan Ümit Erkol'un banka hesaplarındaki yüksek para hareketleri dikkat çekti. Projeye dahil olmayan 11 villadan birinin kendisine ayrıldığı, bu payın yarısının oğlu Fırat Erkol'a devredildiği ve onun da kendi payını sanık İsmail Alkan'a aktardığı belirlendi.
MADDE 2: DENETİM KURULU ÜYESİ HAKKINDAKİ BULGULAR
Dönemin İZBETON Genel Müdürü Heval Savaş Kaya'nın yönetim kurulu kararı olmaksızın hukuka aykırı bir protokolle devrederek zimmet suçuna destek olduğu ifade edildi. Denetim kurulu üyesi Şenol Aslanoğlu'nun 2022 yılı hesaplarında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarındaysa 14 milyon 128 bin 424 lira fark tespit edildi.
Diğer kooperatif ve şirketlerle olan ticari ilişkileri belgelerle doğrulandı ve Kooperatifler Kanunu'na aykırı hareket ettiği belirtildi.
MADDE 3: HAPİS TALEPLERİ
İddianamede, Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu'nun aralarında bulunduğu 11 sanık hakkında zimmet ve resmi belgede sahtecilik suçlarından 20 yıla kadar, Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında ise zimmete yardım ve resmi belgede sahtecilik suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası talep edildiği aktarıldı.
Diğer 4 sanık hakkında ise nitelikli dolandırıcılık, zimmete yardım etme ve denetim görevini ihmal etme suçları sebebiyle 6 yıldan 16 yıla kadar hapis cezası istenmektedir. Sanıkların yargılamasına 4 Aralık günü İzmir 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde başlanacaktır.
