Adana'nın Kozan ilçesinde, 30 yıldır dokuma tezgahında çalışan 52 yaşındaki Feyyaz Atar, eski kazakları ve kullanılmayan penyeleri el emeğiyle kilim ve yolluğa dönüştürüyor. 10 metrekarelik dükkanda faaliyet gösteren Atar, hem atıkları değerlendiriyor hem de unutulmaya yüz tutan dokumacılık geleneğini gelecek nesillere aktarıyor.
DOKUMACILIĞA BAŞLANGICI
Kozan'ın Güneri Caddesi'nde 30 yıl önce dokuma tezgahının başına geçen Atar, ilkokuldan sonra ailesinin teşvikiyle bu mesleğe adım attı. Ustası yanında çırak olarak başladığı dokumacılıkta kalfalık ve ustalığa kadar ilerledi ve yaklaşık 30 yıldır el emeğiyle üretim yapıyor.
İki kız çocuğunu da bu meslekle büyüten Atar, geçmişte kadınların atıl kazakları kilime dönüştürdüğünü, ancak teknoloji ile birlikte yeni neslin kazakları atmaktan yana tercih kullandığını belirtirken, hala kilim dokutmak isteyenlerin olduğunu kaydetti.
ATIKLARDAN YENİ ÜRÜNLER
Eski kazaklardan elde edilen iplerin kullanıldığını ifade eden Atar, bazı müşterilerin kazakları sökerek yumak haline getirdiklerini, bazılarının ise kullanılmamış iplerle kendilerine başvurduğunu aktardı. Atar, "Yaklaşık 30 senedir bu işi yapıyoruz. Amcamın sayesinde dokuma tezgahına verdiler.
Burada başladık, bırakmadık, devam ettirdik. Genelde eski kazak söküntülerini kullanıyoruz," dedi. Daha sağlıklı olduğu için dokuma ürünlerinin astım bronşiti olanlar tarafından tercih edildiğini belirten Atar, "Kullanılmış kazakların boyası da zaten çıkacağını çıkarmış oluyor. Yeni iplerden getirip yaptıranlar da var," diye ekledi.
GÜNLÜK ÜRETİM KAPASİTESİ
Geleneksel dokuma tezgahında el emeğiyle sürdürülen üretimin günlük kapasitesinin 56 metre yolluk olduğunu ifade eden Atar, farklı teknikler kullanarak üretim yaptıklarını belirtti. "Bizi tanıyan, daha önce yaptıran müşterilerimiz var. Şehir dışından da sipariş geliyor," dedi.
DOKUMACILIK GELENEĞİ AZALIYOR
Dokumacılığın geçmişte kadınlar tarafından yaygın olarak yapıldığını, ancak bu geleneğin yeni nesilde azaldığını kaydeden Atar, "Önceden bu işi kadınlar daha çok yapıyordu. Şimdi o kadar heves eden yok. Eski kazaklar çöpe gidiyor.
Yeniler çıkıyor, fabrika işleri daha ucuz diye onlara yöneliyorlar. Şu anda iki kişi kaldık," ifadelerini kullandı.
KÜÇÜK DÜKKANDA YILLAR GEÇİRDİ
Yıllardır aynı küçük dükkanda mesleğini sürdüren Atar, "Burası yaklaşık 10 metrekare. İki kızımız var, iki çocuk büyüttük burada. Bazen insanlar buradan geçerken ‘Burada dokumacı varmış’ diyorlar.
Duyan, gören oluyor ama çırak bulamıyoruz. Gençler çalışmak istemiyor. Mesleğin geleceğini göremiyorlar," şeklinde konuştu.
