Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi ile OMÜ Tarih Topluluğu iş birliğiyle, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı vesilesiyle 'Tarihsel Süreçte Cumhuriyet ve Kazanımları' başlıklı konferans düzenlendi. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başlayan etkinlikte, Cumhuriyet’in tarihi gelişimi ve kazanımları ile ilgili bilgiler paylaşıldı.
Konferansın açılış konuşmasını yapan OMÜ Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nazlı Murzioğlu, 29 Ekim’in bağımsızlık iradesini ve ortak geleceğe duyulan inancı simgeleyen özel bir tarih olduğunu ifade etti. Murzioğlu, üniversitelerin tarihi mirası bilimsel bir anlayışla ele alarak gelecek kuşaklara aktarma sorumluluğuna vurgu yaptı.
CUMHURİYET’E GİDEN TARİHİ SÜREÇ ANLATILDI
Konferansta OMÜ Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serpil Sürmeli, Cumhuriyet’e uzanan tarihi ve hukuki süreci ele aldı. Prof. Dr. Sürmeli, Mondros Mütarekesi sonrası başlayan işgal sürecinde Türk milletinin hukuk zemininde örgütlenmeye başladığını belirtti.
İzmir’in 15 Mayıs 1919’da işgal edilmesinin bağımsızlık mücadelesinde önemli bir dönüm noktası olduğunu vurgulayan Sürmeli, bu sürecin Anadolu’nun kurtuluşuyla birleştiğini belirtti. Ayrıca, Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışının ardından başlayan örgütlenme sürecini Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi üzerinden değerlendirdi.
MİLLİ EGEMENLİKTEN CUMHURİYET’E
Sürmeli, Amasya Genelgesi’nde yer alan 'Yurdun bütünlüğünü ve milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' ifadesinin Milli Mücadele’nin temel yaklaşımını ortaya koyduğunu belirtti. TBMM’nin 23 Nisan 1920’de açılmasının milli egemenlik anlayışının hayata geçirilmesindeki önemine de dikkat çekti.
Lozan Antlaşması’nın Türkiye’nin bağımsızlığının uluslararası alanda kabul edilmesindeki rolüne değinen Sürmeli, Cumhuriyet’in ilanına giden süreçte basının etkisini de aktardı. Özellikle Mustafa Kemal Paşa’nın 22 Eylül 1923’te Avusturyalı gazeteci Hans Lazar’a verdiği röportajda 'cumhuriyet' kelimesini kullanmasının önemi üzerinde durdu.
Konferans, Cumhuriyet’in 29 Ekim 1923’te ilan edilmesi ve Mustafa Kemal Atatürk’ün aynı gün Cumhurbaşkanı seçilmesiyle yeni yönetim biçiminin resmiyet kazandığını ifade eden Prof. Dr. Sürmeli’nin konuşmalarıyla devam etti. Sürmeli, Cumhuriyet’in millet iradesine dayandığını vurguladı. Etkinlik, Prof. Dr. Serpil Sürmeli’ye teşekkür belgesi takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi.
