İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, 30 Ekim 2020'de meydana gelen 6.6 büyüklüğündeki depremin 6. yıl dönümünde önemli açıklamalarda bulundu. Prof. Dr. Sözbilir, bu deprem sonrasında yaptıkları araştırmalarla ilgili olarak, "İzmir içindeki tüm faylarımızın deprem geçmişini çıkarmış durumdayız.
Son 5 yılda elde ettiğimiz yeni verilere göre; İzmir Fayı'nın yanı sıra Tuzla Fayı, Seferihisar Fayı, Gülbahçe Fayı ve Bergama Fayı gibi fayların da yakın gelecekte deprem üretme potansiyellerinin olduğu ortaya çıktı" dedi. 2020'deki depremde, 117 kişi yaşamını yitirirken, 1034 kişi yaralanmış; çok sayıda apartman ve yapı yıkılmıştır.
Prof. Dr. Sözbilir, Türkiye'nin deprem tarihine dair önemli bilgiler de sundu. 1999 Kocaeli ve Düzce depremlerinin Türkiye için bir milat olduğunu belirten Sözbilir, "O tarihten sonra toplum olarak afet bilincinin geliştirilmesi ve risk azaltma çalışmaları ön plana çıktı. 2011 Van, 2017 Bodrum ve 2020 Elazığ ve İzmir-Sisam depremleri sürekli hatırlatır nitelikte olmuştur. 30 Ekim 2020 Sisam-İzmir depremi, 70 kilometre uzakta yer alan denizaltındaki Sisam Fayı'nın da can ve mal kaybına neden olabileceğini ve tsunami oluşturma potansiyelini gösterdi," diye ekledi.
FAYLARIN ANALİZİ VE YENİ PROJELER
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Dokuz Eylül Üniversitesi olarak 2022 yılında başlattıkları Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) projeleri ile sismik kaynakları ayrıntılı bir şekilde inceleme fırsatı bulduklarını belirtti.
"İzmir depremi sonrası tüm fayların depremselliği üzerine yaptığımız çalışmalar neticesinde, 2021-2026 yılları arasında İl Afet Risk Azaltma Planlarının (İRAP) ilk 5 yıllık eylemleri uygulandı. 2026 yılı sonunda 2'nci 5 yıllık İRAP eylemleri hazırlandı. Bu eylemlerin 2031 yılında tamamlanması hedefleniyor." ifadelerini kullandı.
Bunun yanı sıra, 2025 yılı sonuna kadar İzmir Büyükşehir Belediyesi ile DEÜ arasında imzalanan protokol gereğince 'İzmir Deprem Master Planı' projesinin başlatıldığını dile getirdi. Böylece 25 yıl önce yapılan RADIUS projesinin revizyonu, 2026 yılının bilim ve teknolojik gelişmeleri ışığında tamamlanacak. Bu kapsamda son 50 yılın yapı stoku envanteri ve altyapı durumları masaya yatırılmış durumda.
AFET SEFERBERLİĞİ DEVAM EDİYOR
Prof. Dr. Sözbilir, AFAD koordinatörlüğünde başlatılan 'Dirençli İzmir' projesinin detaylarından da bahsetti. Bu proje, tüm afetleri kapsayacak şekilde Dünya Bankası destekli olarak yürütülüyor. Proje çerçevesinde, İzmir'deki afetlere karşı dirençli bir yapı oluşturmak için gerekli çalışmaların nasıl yürütüleceği sorgulanmakta ve kentsel dönüşüm önceliklendirilmekte.
"Kısacası İzmir'de 2020 depreminden sonra afet seferberliği tüm yönleriyle sürmekte. Bu hızla hedeflere ulaşabilirsek, 2030 yılına doğru İzmir, afetlere karşı ciddi anlamda direnç sağlamış olacak" dedi.
