Amerika Birleşik Devletleri'nde 3 Kasım'da gerçekleştirilecek olan ara seçimler için erken oy verme süreci devam ediyor. Seçmenler, ülke genelinde Temsilciler Meclisi ve Senato üyeliklerinin yanı sıra eyalet valilerini de belirlemek amacıyla sandık başına gidecek. Dört yıllık başkanlık dönemlerinin ortasında düzenlenen ara seçimlerde başkanlık seçimi yapılmıyor, fakat bu yılki seçimlerin önemi oldukça yüksek.
Önceki ara seçimlerdeki katılım oranlarının devam etmesi durumunda, bu yıl yaklaşık 100 milyon kişinin oy kullanması öngörülüyor. Ayrıca, seçim faaliyetlerini izleyen AdImpact verilerine göre 30 Ekim itibarıyla 2025-2026 dönemindeki seçimler için siyasi reklamlara harcanan miktar 11,6 milyar dolara ulaşarak rekor düzeye çıktı. En yüksek harcama miktarları ise Teksas, Ohio ve Michigan’daki çekişmeli Senato yarışlarında gerçekleşti.
Kampanya finansmanı kayıtlarına göre, Elon Musk, yalnızca Cumhuriyetçi adayları desteklemek için 442 milyon dolar yatırdı. Ancak ara seçimlere katılım genellikle başkanlık seçimlerine kıyasla daha düşük kalıyor. Örneğin, 2024 başkanlık seçimlerinde 155 milyondan fazla oy kullanılmıştı.
KONGRE'NİN GELECEĞİ
Demokratların, ABD Kongresi'nde çoğunluğu elde etme mücadelesi verirken bu ara seçimlerde birçok faktör belirleyici olacak. Cumhuriyetçiler, Temsilciler Meclisi'nde 218'e 214'lük bir çoğunluğa sahip bulunuyor. Meclis'teki iki koltuk boş olup, Cumhuriyetçilerle birlikte hareket eden bir bağımsız üye de mevcut.
Demokratların çoğunluğu elde edebilmesi için en az dört sandalye kazanması gerekiyor. Ayrıca, Cumhuriyetçilerin 53'e 47 gibi bir çoğunluğu elinde bulundurduğu Senato’da da kontrolü ele geçirmek isteyen Demokratlar, burada da dört ek sandalye kazanmanın peşindeler. Maine, Ohio, Kuzey Carolina, Iowa ve Georgia dahil olmak üzere 10 eyaletteki yarışların sonuçlarının önemli olacağı düşünülüyor.
ARA SEÇİMLERİN ETKİSİ
Ara seçimler genellikle Beyaz Saray ve/veya Kongre'yi kontrol eden siyasi partiler için riskli bir dönem olarak değerlendirilir. Bu durum, Cumhuriyetçilerin hem Senato'da hem de Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elinde bulundurduğu 2026 seçimleri için geçerli olacaktır. Aynı zamanda, ara seçimler seçmenlere başkanın performansını değerlendirme ve dolayısıyla bir tür not verme fırsatı sunuyor.
Eğer başkan düşük not alırsa, bu Beyaz Saray'ın politikalarında bir değişiklik yapılmasını da gündeme getirebilir. Ara seçimlerin sonuçları, başkanlık yarışı için hazırlanan adayların, gelecek seçim kampanyasında (2028 için) seçmenlere nasıl hitap etmeleri gerektiğine dair ipuçları sunabilir.
ANKETLER NE GÖSTERİYOR?
Reuters/Ipsos'un eylül ayındaki anketine göre, Trump'ın görevdeki performansına verilen destek, tarihinin en düşük seviyesi olan %32'ye düşmüş durumda. İç politikadaki konuların, özellikle tüketici fiyatlarındaki artışın, birçok seçim yarışının sonucunu etkileyebileceği ve Cumhuriyetçilere olan desteği zayıflatabileceği öngörülüyor. Demokratların bu yıl oy kullanma istekliliği, Cumhuriyetçilere kıyasla daha belirgin hale geliyor.
Erken oy verme alışkanlıklarının sürmesi, kasım ayında Demokratların galip gelme ihtimalini artırabilir. 2024 seçimlerinde Trump’a destek veren Latin Amerika kökenli seçmenlerin bir kısmının, ekonomi ile Trump yönetiminin bazı göçmenlik politikalarına duydukları rahatsızlık nedeniyle yeniden Demokratlara yönelme ihtimali olduğu yönünde işaretler mevcut. Fakat, Demokratların kesin bir üstünlük sağlaması garanti değil.
YAKIN DÖNEM ARA SEÇİMLERDEN ÖRNEKLER
Son yıllardaki seçim sonuçları, ara seçimlerin ne kadar büyük siyasi değişimlere yol açabileceğini ortaya koyuyor. Barack Obama'nın başkanlığı süresinde, 2010 yılında gerçekleşen ara seçimlerde Cumhuriyetçiler ciddi bir zafer elde ederek Temsilciler Meclisi’nde 63 sandalye kazanmıştı.
ABD ekonomisinin beklenenden düşük bir performans göstermesi ve Obama'nın sağlık reformuna desteklerin zayıf olması, bu sonuçta etkili olan faktörler arasında yer alıyor. Demokratlar, Temsilciler Meclisi’ndeki kontrolü kaybetmişti. Ancak, Senato'da altı sandalye kaybetmelerine rağmen hâlâ kontrolü elinde tutmayı başardılar.
Obama, o dönemde Cumhuriyetçilerin kazandığı durumu büyük bir yenilgi olarak değerlendirmişti. Ardından Cumhuriyetçiler, savunma harcamalarında önemli kesintiler yapılması için baskı yapmaya başladı. Demokratların karşılık vermesi ise 2018’de Trump’ın Beyaz Saray’da olduğu dönemde gerçekleşti.
O yıl, Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde net 40 sandalye kazanırken, Senato’da iki sandalye kaybettiler. Bu yılki seçimlerde, 50 eyaletin 36'sında valilik için yarışlar gerçekleşecek. Ayrıca, eyalet yasama organlarındaki temsilciler için neredeyse tüm eyaletlerde oylama yapılacak.
Ballotpedia verilerine göre, Cumhuriyetçiler ülke genelindeki eyalet yasama organlarında sandalyelerin %55'ini elde ederken, Demokratlar %43,8'ini kontrol ediyor.
SONUÇLAR NE ZAMAN AÇIKLANACAK?
ABD'deki ara seçimlerin sonuçlarının kesinleşmesi için belirlenmiş bir zaman dilimi bulunmuyor. Özellikle çekişmeli geçen yarışlarda kazananların açıklanması bazen günler, hatta haftalar alabiliyor. İlk sonuçların, salı akşamı ABD'de oy verme işlemlerinin sona ermesinin ardından açıklanması bekleniyor.
İlk olarak Indiana ve Kentucky’de saat 18.00’da (TSİ 02.00) sandıklar kapatılacak. Ardından, saat 19.00’da (TSİ 03.00) Georgia, Güney Carolina, Vermont ve Virginia’da oylama işlemleri tamamlanacak. Oy verme işleminin en geç sona ereceği yer Alaska'nın batı kesimi olacak.
Temsilciler Meclisi ve Senato'nun hangi parti tarafından kontrol edileceği, ülke genelindeki oy değişikliklerinin büyüklüğüne göre ne kadar hızlı belirginleşeceğini etkileyecek. Eğer seçim gecesinde fark belirginse, sonuçlar birkaç saat içinde açıklanabilir; ancak rekabetin yoğun olduğu bir durumda süreç bir haftayı aşabilir.
