ABD ve Rusya'nın üst düzey yetkilileri, Rus gazının Almanya'ya taşınmasını sağlayan Kuzey Akım boru hatlarına Amerikalı yatırımcıların dahil edilmesi konusunda görüşmeler yürütüyor. Reuters'a göre, bu görüşmelere ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı ve özel temsilcisi Jared Kushner ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in yakın danışmanı Kirill Dmitriyev katılıyor.
Kushner'in, Rusya ile Ukrayna arasında bir ateşkes sağlanması için çalıştığı ve ekonomik işbirliğinin barışın sağlanmasında önemli bir araç olarak değerlendirildiği ifade ediliyor. Olası bir anlaşmanın, savaş sona erdikten sonra Amerikan yatırımcıların Avrupa'ya yeniden başlayacak Rus gazı sevkiyatından gelir elde etmelerini sağlayabileceği belirtiliyor.
Kushner ve Dmitriyev'in son günlerde Moskova ve New York'ta buluşarak Kuzey Akım konusunu müzakere ettikleri bildirildi. Ancak bu toplantılarda boru hatlarıyla ilgili ne derecede detaylı görüşmeler yapıldığı henüz netlik kazanmadı.
OLASI ANLAŞMALARIN DETAYLARI
Beyaz Saray'dan bir yetkili, olası anlaşmaların ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) ve Hazine Bakanlığı ile müzakere edilmesini ve Amerikan şirketleri ile vergi mükelleflerine fayda sağlaması gerektiğini vurguladı. Ancak, son dönemde Kuzey Akım hakkında herhangi bir görüşme yapılmadığı ifade ediliyor. Dmitriyev'in, geçen ay ABD Enerji ve Hazine bakanlıklarının temsilcileriyle olası enerji projeleri hakkında görüştüğü belirtiliyor.
Rusya'nın 2022'deki Ukrayna işgalinden önce Almanya, doğal gaz ihtiyacının yarısından fazlasını Rusya'dan karşılıyordu. Ancak savaşın başlamasıyla Kuzey Akım boru hatları devre dışı kaldı ve deniz altında meydana gelen patlamalarla ağır hasar gördü.
ALMANYA'NIN TUTUMU
Almanya hükümeti, Rus gazının yeniden ithal edilmesine karşı çıkıyor. Berlin yönetimi, Rus enerji kaynaklarına alternatiflerin bulunduğunu ve Kuzey Akım'ın yeniden faaliyete geçirilmesinin hükümet onayı gerektirdiğini belirtiyor. ABD ve Avrupa Birliği yaptırımları da bu boru hatlarının yeniden açılmasının önünde engel oluşturuyor.
Alman milletvekili ve eski enerji yetkilisi Michael Kellner, olası bir anlaşmanın Avrupa'ya maliyetler yükleyebileceği konusunda uyarıda bulundu. Kellner, “Amerikalılar ve Ruslar milyarlarca dolarlık kârı paylaşacak” dedi. Alternatif (AfD) partisi ise Rus gazı ithalatının yeniden başlatılmasını destekliyor ve Dmitriyev'in önümüzdeki yılın başlarında AfD yönetimiyle görüşmesi bekleniyor.
ENGELLER VE GÖRÜŞMELER
Olası anlaşmanın önündeki engellerden biri de boru hatlarının mülkiyet yapısı. Kuzey Akım'ı kontrol eden şirkette, yüzde 51'lik pay Rus enerji devi Gazprom'a, yüzde 31'lik pay iki Alman şirkete, kalan hisseler ise Fransız ve Hollandalı ortaklara ait. Reuters'a göre, Alman hissedarlar Gazprom'un paylarını satması durumunda şirket üzerindeki Alman etkisini korumak istiyor.
Polonya ve Baltık ülkeleri ise Rusya ile enerji ilişkilerinin yeniden kurulmasına karşı çıkıyor. Polonya yönetiminin görüşmeleri yakından takip ettiği, ancak Kuzey Akım'ın açılmasına yönelik itirazını sürdürdüğü belirtiliyor. Ayrıca, Kushner ve Dmitriyev'in Rus enerji şirketi Lukoil'in Avrupa ve diğer bölgelerdeki rafineri ve akaryakıt istasyonları dahil çeşitli varlıklarının satışını görüştüğü ifade ediliyor.
YENİ YATIRIM SEÇENEKLERİ
Masadaki seçeneklerden biri, ABD'nin DFC kurumu aracılığıyla Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yatırımcıların oluşturacağı bir konsorsiyumun söz konusu varlıkları satın alması. Bu senaryoda Washington'ın ilgili yaptırımları kaldırması öngörülüyor.
Beyaz Saray'dan bir yetkili, Kushner ve ABD özel temsilcisi Steve Witkoff'un Lukoil konusunda DFC ile birlikte çalışarak ABD'ye önemli miktarda peşin ödeme ve kârdan pay sağlayacak koşulları müzakere ettiğini belirtti. Ancak, Rus gazının Almanya'ya yeniden akışını sağlayacak herhangi bir anlaşmanın kesinleşmediği, siyasi ve hukuki engeller nedeniyle yakın vadede sonuç alınmasının güç olduğu ifade ediliyor.
Kuzey Akım'ın yeniden faaliyete geçmesi halinde, Rusya'nın Avrupa'ya doğrudan gaz sevkiyatı için alternatif bir güzergah kazanacağı, TürkAkım'ın göreli önemini etkileyeceği değerlendiriliyor. Ancak bunun Türkiye üzerinden taşınan gaz miktarını azaltıp azaltmayacağı henüz bilinmiyor. Olası anlaşma, Türkiye'nin bölgesel doğal gaz ticaret merkezi olma hedefi açısından da yeni bir rekabet yaratabilir.
Öte yandan, Avrupa'ya Rus gazı arzının artması, piyasa koşullarına bağlı olarak fiyatları düşürebilir ve Türkiye'nin enerji ithalat maliyetlerine olumlu bir etki yapabilir. Ancak, görüşmeler henüz somut bir anlaşmaya dönüşmedi ve Almanya'nın itirazı, yaptırımlar, boru hatlarının teknik durumu ve yatırım koşulları önemli belirsizlikler oluşturuyor.
