İngiltere’de 50 yaş altındaki bireylerde görülen yedi kanser türünde belirgin bir artış saptanmıştır. Yeni ve kapsamlı bir araştırma, prostat, bağırsak, böbrek ve rahim iç zarı kanserlerinde genç yaş gruplarında ciddi bir yükseliş olduğunu göstermektedir.
Dünya Kanser Araştırma Fonu’nun (WCRF) İngiltere, ABD ve Hollanda’daki verileri incelediği analizde, erken yaşta görülen kanser vakalarında İngiltere’de yedi, ABD’de beş ve Hollanda’da dört kanser türünde anlamlı artış tespit edilmiştir. Araştırmacılar, kanser vakalarının tüm yaş gruplarında arttığını ancak artış hızının gençlerde daha belirgin olduğunu vurgulamıştır.
Örneğin, İngiltere’de 50 yaş altındaki erkeklerde prostat kanseri sıklığı 2001 yılında her 100 bin kişide 1 vaka iken, bu oran 2023 yılında 3,6’ya yükselmiştir. Aynı dönemde bağırsak kanseri vakaları 100 bin kişide 3,9'dan 8,4'e çıkmıştır.
Ayrıca, rahim iç zarı kanseri ve böbrek kanseri vakaları da yaklaşık iki kat artarak sırasıyla 100 bin kişide 3,9 ve 3 vakaya ulaşmıştır.
GÖĞÜS KANSERİ VE DİĞER TÜRÜLERDE YÜKSELİŞ
50 yaş altındaki bireylerde göğüs kanseri görülme sıklığı da artış göstermiştir. İngiltere’de bu oran 2001’de her 100 bin kişide 42 iken, 2023’te 47,5’e yükselmiştir. Araştırmada pankreas ve karaciğer kanserlerinde de erken yaşta görülme oranlarının arttığı belirtilmiştir.
Ancak, akciğer kanseri vakalarının İngiltere, ABD ve Hollanda’da 50 yaş altındaki kişilerde azaldığı gözlemlenmiştir. Uzmanlar, bu düşüşü sigara kullanımındaki uzun süreli azalmayla ilişkilendirmektedir. ABD’de 2000 yılından bu yana tutulan resmi veriler de benzer bir eğilimi göstermektedir. 50 yaş altındaki kişilerde böbrek kanseri görülme sıklığı 100 bin kişide 2,5 vakadan 2023’te 5,3 vakaya çıkmıştır.
Bağırsak, rahim iç zarı ve pankreas kanserlerinde yüzde 50’nin üzerinde artış kaydedilirken, meme kanseri vakalarında da yaklaşık yüzde 20 yükseliş gözlemlenmiştir.
HOLLANDA'DA DA BELİRGİN ARTIŞ
Hollanda’da ise bağırsak, böbrek, karaciğer ve rahim ağzı kanserlerinin erken yaşta görülme oranlarında belirgin bir yükseliş tespit edilmiştir. Araştırmacılar, ülkeler arasında farklılıklar bulunsa da genç yetişkinlerde bazı kanser türlerinin giderek daha sık görülmesinin ortak bir eğilim haline geldiğini belirtmektedir. Queen’s University Belfast’tan Prof. Mark Lawler, ortaya çıkan durumu “saatli bomba” olarak nitelendirmiştir.
Lawler, gerekli önlemler alınmadığı takdirde genç yaşta görülen kanser vakalarının artmaya devam edeceği uyarısında bulunmuştur. WCRF Araştırma ve Politika Direktörü Giota Mitrou, kanserin hala ağırlıklı olarak ileri yaşlarda görüldüğünü ancak genç kuşaklardaki değişimin araştırma ve önleme politikalarında öncelikli hale gelmesi gerektiğini ifade etmiştir. WCRF’ye göre artışta değiştirilebilir yaşam tarzı faktörlerinin önemli rol oynadığı düşünülmektedir.
Obezite, sağlıksız beslenme, yetersiz fiziksel aktivite, alkol tüketimi ve sigara kullanımı başlıca risk faktörleri arasında sayılmaktadır. Hava kirliliği, bazı kimyasal maddeler ile su ve çevre kirliliği gibi çevresel etkenlerin de kanser riskini arttırabileceği belirtilmektedir. WCRF, kanser vakalarının yaklaşık yüzde 40’ının değiştirilebilir risk faktörleriyle bağlantılı olduğunu ifade etmektedir.
YAŞAM TARZI DIŞINDA ETMENLER DE VAR
Uzmanlar, gençlerdeki kanser artışının yalnızca yaşam tarzı faktörleriyle açıklanamayacağını vurgulamaktadır. Kanser belirtilerine dair farkındalığın artması, tarama ve erken tanı yöntemlerinin gelişmesi de daha fazla vakaların daha erken yaşlarda tespit edilmesine neden olabilir. Araştırmacılar, erken yaşta görülen kanser vakalarındaki artışın sebeplerini daha net ortaya koymak için yeni çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
