Eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert, Channel 12'ye verdiği röportajda, Eylül 2007'de Suriye'nin doğusundaki el-Kibar tesisine yönelik gerçekleştirilen hava saldırısının arka planını açıkladı. Olmert'in ifadesine göre, Suriye'nin nükleer programının tespit edilmesinde kritik rol üstlenen, kimliği gizli tutulan ve "Anat" adıyla anılan genç bir Mossad görevlisi bulunmakta.
Bu görevli, Mossad'daki eğitimini tamamladıktan sonra İran yerine Suriye'nin olası nükleer faaliyetlerine odaklanmak istemiştir. Anat, başlangıçta kesin bir kanıt olmaksızın, elde ettiği istihbarat parçalarının Suriye'de gizli bir program yürütüldüğüne dair güçlü bir şüphe oluşturduğunu belirtti. Ancak, Olmert'e göre, Anat'ın bu yaklaşımı üst yönetim tarafından başlangıçta ciddiye alınmadı.
Suriye Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı İbrahim Osman'a yönelik yapılan iki ayrı istihbarat operasyonundan sonuç alınamaması, bu görüşü pekiştirdi. Anat, araştırmalarını sürdürmeye devam etti ve bu nedenle hakkında kurum içinde bir değerlendirme süreci başlatıldı. Olmert, Anat'ın Mossad'daki kariyerinin yükselerek devam ettiğini aktardı.
MOSSAD BAŞKANI TOPLANTILARA KATTI
Olmert, dönemin Mossad Başkanı Meir Dagan'ın, Suriye'deki nükleer tesisin tespitine yönelik kritik bir toplantıya Anat'ı da dahil ettiğini ifade etti. Dagan, toplantılarda katılımcıların söylemediklerini ifade edebilecek kişilere yer vermeyi tercih ediyordu. Toplanan istihbarat, dönemin başbakanı Olmert'e iletildi.
Bu toplantıda Dagan'ın yanı sıra Tamir Pardo, Amnon Sofrin ve başka gizli bir Mossad yetkilisi de yer aldı. Olmert, istihbarat brifinginin ardından danışmanları Yoram Turbowicz ve Shalom Turgeman'ı çağırarak, İsrail'in tesisin ortadan kaldırılması gerektiğine karar verdiğini açıkladı. Olmert, önceliklerinin nükleer kapasitenin ortadan kaldırılması olduğunu, istihbaratın neden daha önce bu tesisi fark edemediğini araştırmak olmadığını vurguladı.
Ayrıca, İsrail yönetimi, operasyon sırasında Suriye ile büyük bir savaş çıkması ihtimaline karşı da hazırlık yaptı. İbrahim Osman'ın kaçırılması seçeneği bile değerlendirildi.
OPERASYONUN ZAMANLAMASI VE GİZLİLİĞİ
İsrail savaş uçakları, Eylül 2007'de el-Kibar tesisine hava saldırısı düzenledi. İsrail, operasyonun sorumluluğunu yaklaşık 11 yıl boyunca üstlenmedi ve bu durumu 2018 yılında kamuoyuna açıkladı. Olmert, operasyonun başarısı için gizliliğin hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.
Suriye yönetiminin tesisin İsrail tarafından tespit edildiğini öğrenmemesi gerektiğini belirtti. Olmert'in aktardığına göre, operasyon öncesinde Suriye'deki nükleer faaliyetlerin izlendiğinden yaklaşık 2 bin 500 kişi haberdar oldu. Bu kişiler, olası bir sızıntı durumunda Şin Bet soruşturmasıyla karşılaşacaklarına dair belgeler imzaladı.
Bazı hassas toplantılar, Başbakanlık binası yerine Olmert'in resmi konutunda gerçekleştirildi. Dönemin ABD Başkanı George W. Bush ile yapılan görüşmelere de değinen Olmert, operasyonun bu kadar geniş bir kitle tarafından bilinmesine rağmen basına sızmamasının Washington'da da şaşkınlık yarattığını ifade etti.
NÜKLEER TEHDİT VE ESAD'IN ROLÜ
Olmert, Suriye'nin nükleer silah kapasitesine ulaşmasının İsrail için varoluşsal bir tehdit oluşturabileceğini savundu. Dönemin Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad'ın böyle bir silahı kullanma ihtimalinin kesin olmadığını belirten Olmert, bu durumun İsrail yönetimi için risk teşkil ettiğini dile getirdi. Ayrıca, Esad yönetimiyle Golan Tepeleri üzerinden olası bir barış anlaşmasını değerlendirmeye devam ettiğini de ekledi.
Sonuç olarak, Olmert, Esad'ın kendisini yanıltmaya çalıştığını, ancak sonunda durumun tam tersinin yaşandığını savundu.
