Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye ve ABD arasında süregelen ilişkilerin etkileri üzerine konuşarak, iki ülkenin ortak çabalarının birbirine bağlı tehditler tarafından sekteye uğratılabileceğine dikkat çekti. Fidan, ABD'nin, hem bölgesel hem de küresel barış ile istikrarı zedeleyen politikalarına son vermesi için İsrail üzerindeki etkisini artırması gerektiğini vurguladı.
Fidan, New York'ta düzenlenen Türkiye-ABD ilişkilerinin 100. yılına girdiklerini belirten panelde, iki ülke arasındaki ortaklığın geçmişteki başarılarını ve gelecekte neleri başarabileceğini değerlendirme fırsatının doğduğunu dile getirdi. Bakan, “İki ülke coğrafi uzaklıklarına rağmen, uluslararası alanda etkisi büyük olan müttefikler haline gelmiştir. İlişkimiz, çeşitli zorluklara ve uluslararası sistemdeki değişimlere rağmen devam etmektedir.” şeklinde konuştu.
İki ülkenin ortaklığının öneminin farkında olduğunu belirten Fidan, bunun zorlukların üstesinden gelinmesi konusunda yardımcı olduğunu dile getirdi. Ayrıca, Türkiye-ABD ilişkilerinin güçlü ve yenilikçi bir ivme kazandığını ifade eden Fidan, “Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki özel ilişki, bu atılımda büyük bir rol oynamaktadır.” değerlendirmesini yaptı.
Fidan, bu ivmenin ikili ilişkiler için değil, aynı zamanda bölgesel barış ve istikrar için somut kazanımlara dönüştürülmesi gerektiğinin altını çizerek, “İşbirliğimizi kurumsal bir yapı içerisinde yaşama geçirmeliyiz.” dedi. Diplomatik ilişkilerin 21. yüzyıla taşınması için gerekli hedeflerin belirlenmesi gerektiğini söyleyen Fidan, işbirliğinin tam potansiyelini hayata geçirmek için kararlı olduklarını ifade etti.
Hakan Fidan, uluslararası sistemde önemli dönüşümlerin yaşandığını ve bu süreçte güç dengesinin değiştiğini, ekonomik rekabetin arttığını ve teknolojinin dünyayı yeniden şekillendirdiğini belirtti. Küresel güvenlik ve yönetişim kurumlarının bu zorluklara yanıt vermekte zorlandığını kaydetti. Ayrıca, çözülmemiş çatışmalar, enerji fiyatları, göç, ticaret, terörizm ve gıda güvenliği gibi sorunların diğer bölgeleri etkilediğini vurguladı.
Fidan, bu sorunlarla mücadele etmek için etkin ortaklıklara ve ortak sorumluluklara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Türkiye ve ABD'nin, tüm bu krizlere birlikte yanıt vermek için gereken deneyime, kapasiteye, diplomatik erişime ve siyasi iradeye sahip olduğunu belirten Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2025 yılında Washington'a yapacağı ziyaretin, iki ülke arasındaki ilişkilerin her alanda ilerlemesi konusundaki kararlılığı ortaya koyduğunu anlattı.
Ayrıca, Başkan Trump'ın bu yıl temmuzda Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyaretin, ikili ilişkilerde ilerleme kaydedilmesine yardımcı olduğunu belirtti. Bu ittifak, bölgesel sahiplenmeyi ve güvenlik işbirliğini teşvik ederek bölgedeki barış ve güvenliği desteklemek amacıyla kurumsal bir zemin sağlamaktadır. Başkan Trump’ın bu girişime muştuladığı destek, memnuniyetle karşılanmaktadır.
Orta Doğu'da güçlü bir bölgesel güvenliğin militarist boyutunu güçlendirdiğini, bunun yanı sıra Avrupa'nın güvenlik yapısını da desteklediğini belirten Fidan, birbirine bağlı tehditlerin ortak çabaları olumsuz etkileyebileceğine dair bir uyarıda bulundu. Fidan, İran Savaşı, Yemen'deki çatışmalar ve İsrail'in bölgedeki istikrarsızlaştırıcı politikaları gibi unsurları sıralayarak, “Bu tehditler birbirini pekiştiriyor ve diplomasinin önünü kapatıyor.
Etkili bir mücadele, hem bölgesel sorumluluk hem de ABD ile yakın iş birliğini gerektiriyor. Özellikle ABD’nin, hem bölgesel hem de küresel barış ve istikrarı zedeler nitelikteki politikalarını sonlandırması için İsrail üzerindeki etkisini artırmasını bekliyoruz.” şeklinde konuştu.
Dışişleri Bakanı Fidan, Gazze'nin bölge ve ötesinde güvenlik, işbirliği ve refah sağlama konusundaki ortak kapasitenin önemli bir sınav olmaya devam ettiğini ifade etti.
Gazze'deki soykırım ve Filistin'deki sivil halka yönelik devam eden zulmün global vicdanı derinden yaraladığı ve uluslararası sisteme olan güveni onarılamaz bir şekilde sarstığını belirten Fidan, Filistin meselesine kalıcı bir çözüm bulunmasının Orta Doğu ve o bölgedeki istikrar açısından kritik bir öneme sahip olduğunu dile getirdi.
Türkiye'nin, Başkan Trump'ın Gazze krizini çözüme kavuşturma çabalarını desteklediğini, barış planında belirtilen taahhütlerin bir an önce hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye-ABD işbirliğinin, barış ve istikrarı artırmanın yanı sıra komşu bölgelerde de ortak hareket edebileceğine dikkat çeken Fidan, Kafkasya'da Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecini desteklediklerini belirtti.
Ayrıca, Karadeniz'deki gerilim risklerini azaltmayı, seyrüsefer güvenliğini temin etmeyi ve bu denizi bir çatışma alanı olmaktan çıkarıp işbirliği kaynağı haline getirmeyi hedeflediklerini vurguladı. Fidan, Ukrayna'da kalıcı bir barışa ulaşmak için diyalog ve diplomasiyi desteklediklerini, bu amaçla Kiev ve Moskova ile iletişim kanallarını sürdürdüklerini de söyledi.
Balkanlar'da, Bosna-Hersek ve Sırbistan ile Kosova arasındaki gerilimlerin derinleşmeden ele alınması gerektiğini ifade eden Fidan, “Yakın koordinasyon ve önleyici diplomasi, bu bölgelerdeki kırılgan istikrarın korunmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olabilir.” dedi. Meşru kurumları güçlendirmek, bölgesel sahiplenmeyi teşvik etmek ve güvenlik ile ekonomik fırsatlar arasında güçlü bir bağ kurmak için aynı ilkede hareket ettiklerini sözlerine ekledi.
Uluslararası alanda yaşanan dönüşüm, daha fazla bölgesel sahiplenmeyi de zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, global güçler ile kapasiteye sahip bölgesel aktörler arasında etkili bir ortaklık tesis edilmesi de elzem hale gelmektedir. Dışişleri Bakanı Fidan, “100. yıla yaklaşırken tarihimiz, birlikte neler başarabileceğimizi gösteriyor.” şeklinde sözlerini tamamladı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN İLE BAŞKAN TRUMP ARASINDAKİ KİMYA
Bu güçlü etkileşimin, farklı bölgelerde ve çeşitli konularda işbirliğimizi sistematik hale getirmemize ve derinleştirmemize olanak tanıyacağına inandığını ifade etti. Hakan Fidan, Libya, Sudan ve Afrika genelindeki krizler gibi zorlu konularda ABD-Türkiye ortaklığının uzun süreli çatışmalarda belirleyici bir etki yarattığını vurguladı.
“ABD ile diplomatik ilişkilerimizin 21. yüzyılında amacımız; Türk-Amerikan iş birliğini küresel barış ve istikrar adına daha iyi bir şekilde yönlendirmektir.” şeklinde konuştu.
