ABD’nin İran havacılık sektörüne yönelik yeni yaptırımlarının etkileri hızla görünür hale geldi. Birçok ülke, yaptırımlardan etkilenmemek için İranlı hava yolu şirketleriyle olan ilişkilerini gözden geçirerek, bazı uluslararası seferleri askıya aldı veya iptal etti. Bu yaptırımlar, İranlı hava yolu şirketlerine yakıt, bakım, yer hizmetleri ve bilet satışı hizmeti veren firmaları da kapsıyor.
Dolar merkezli küresel finans sistemine erişim kaygısı yaşayan birçok kuruluş, İranlı taşıyıcılarla olan ilişkilerini durdurmayı ya da kısıtlamayı planlıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu yeni önlemlerin İran üzerindeki ekonomik baskıyı artırmayı hedeflediğini ifade etti.
Bessent, yabancı havalimanları ve hizmet sağlayıcıların İranlı hava yolu şirketleri ile çalışmayı reddetmesi halinde, bu firmelerin uluslararası uçuşlarını sürdürmekte zorlanacağını belirtti.
İLK YASAKLAR
İlk yasaklardan biri Gürcistan tarafından getirildi. Tiflis yönetimi, İran’dan gelen ve İran’a giden tüm uçuşları durdurdu. Bu durum, bazı ülkelerin ABD’nin yaptırımlarına ne kadar hızlı tepki verdiğini göstermektedir.
Azerbaycan da 22 Eylül itibarıyla İranlı hava yolu şirketlerinin düzenlediği uçuşları askıya aldığını duyurdu. Bakü yönetimi, bu kararın ABD yaptırımlarıyla bağlantılı olduğunu açıkladı. Bu iki ülkenin aldığı kararlar, İran’ın Kafkasya ile olan hava bağlantısına önemli bir darbe vurdu.
IRAK VE OMAN'DA DURUM
Irak’taki yetkililer, İran’dan gelen uçuşların Bağdat Uluslararası Havalimanı’na kabul edilmediğini bildirdi. Yetkililerin, bazı seferlerin Necef’e yönlendirilmesi seçeneğini değerlendirdiği de kaydedildi. Irak, İranlı hava yolu şirketlerinin en büyük pazarlarından biri olduğundan, bu karar büyük önem taşıyor.
Uçuşların askıya alınması, birçok seyahat şirketinin alternatif ulaşım yöntemleri aramasına sebep oldu. Umman’da ise Tahran ile Maskat arasındaki uçuşlar iptal edildi. İranlı yetkililer, yeni kısıtlamaların aşılması için görüşmelerin devam ettiğini açıkladı.
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ'NDE DURUM
İran’ın ISNA haber ajansı, Birleşik Arap Emirlikleri’nin İran havacılık sektörüne yönelik ABD yaptırımlarına uyum amacıyla tüm İranlı hava yolu şirketlerine ait uçuşları askıya aldığını bildirdi. Bu karar, çeşitli destinasyonlara yönelik birçok uçuşun iptal edilmesinin ardından alındı.
Bir yolcu, Iran Airtour’a ait Dubai seferinin, yolcular biletlerini almış olmasına rağmen kalkış saatine kısa süre kala iptal edildiğini ifade etti.
TÜRKİYE'DEN YASAK GELMEDİ
Al Arabiya'nın haberine göre Türkiye, İranlı hava yolu şirketlerine yönelik genel bir yasak açıklamadı. Ancak Mahan Air’den bazı seferlerini askıya almasını talep etti. İstanbul’a düzenlenen bazı seferler devam ederken, diğer uçuşlar da sürmektedir.
Bununla birlikte, İran’ın daha küçük ölçekli bazı hava yolu şirketleri belirli bölgesel destinasyonlara uçmaya devam ediyor. Bu durum, kısıtlamaların ülkelere göre değişiklik gösterdiğini ortaya koyuyor. İranlı hava yolu şirketleri için bazı uluslararası destinasyonlar açık kalmaya devam ederken, özellikle Çin'e yönelik uçuşların sürdüğü bilgisi geldi.
Pekin yönetimi, ABD’nin yaptırımlarına karşı olduklarını açıklamıştı. Ermenistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne bazı seferler devam ederken, Türkiye ve Irak’a yönelik sınırlı uçuşlar da belirli havalimanları ve alternatif güzergahlar üzerinden yapılmaktadır.
İRAN’DAN YANIT GELDİ
İran, ABD yaptırımlarına uyan ülkelere karşı önlem alabileceği mesajını verdi. İranlı yetkililer, İran’a yönelik uçuşlarını engelleyen veya sınırlayan devletlerin, benzer kısıtlamalarla karşılaşabileceğini uyardı. Bu gelişmeler, İran havacılık sektörünün, uzun süre hava trafiğinin durmasına neden olan son savaşın etkilerinden kurtulmaya çalıştığı bir dönemde yaşandı.
