Iraklı bir hükümet kaynağı, ABD askerlerinin tamamının Irak topraklarından ayrıldığını duyurdu. Bu durum, 2003 yılında başlayan ve 20 yılı aşkın süredir devam eden askeri varlığın sonlanması anlamına geliyor. Ancak ABD yönetimi, 28 Eylül itibarıyla çekilmenin resmen tamamlandığını henüz açıklamadı.
Daha önce Washington, bu sürecin 30 Eylül’e kadar bitirilmesini planladıklarını belirtmişti. ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak’taki askeri misyonunun sona erme tarihi, varılan anlaşmaya göre 30 Eylül 2026 olarak belirlenmişti. Irak hükümeti, bu tarihin kesin ve nihai olduğunu vurgulamış ve 30 Eylül itibarıyla uluslararası koalisyonun karargahının da kapatılacağını açıklamıştı.
Son aylarda Irak makamları, ülkede yabancı askeri üs bulunmadığını ve güvenliğin tamamen Irak güvenlik güçlerinin kontrolünde olduğunu da ifade etti. Önceden Irak’ta yaklaşık 2 bin 500 Amerikan askeri bulunmaktaydı. Bu askerlerin önemli bir bölümü, Irak güvenlik güçlerine eğitim ve istihbarat desteği sağlarken, çoğunluğu da Erbil’de bulunan üslerde konuşlanmış durumdaydı.
ABD'nin varlığı, son aşamada Erbil’deki birlikleri ve savunma sistemlerini de kapsamıştır. Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, 30 Eylül’e kadar Erbil’deki tüm ABD personeli ve savunma sistemlerinin ülkeyi terk edeceğini bildirmişti.
Amerikan ordusu, 2003 yılında Irak’ı işgal ederek Saddam Hüseyin yönetimini devirmişti. 2011 yılında muharip birliklerin çoğu Irak’tan çekilmişti ancak 2014 yılında terör örgütü IŞİD’in etkisiyle, Bağdat yönetiminin talebi üzerine yeniden Irak’a döndüler. ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyon, Irak güçlerine IŞİD ile mücadele operasyonlarında destek sundu. 2017 itibarıyla IŞİD’in kontrol ettiği toprakların tamamı geri alındı.
Ancak askeri çekilme, Washington ile Bağdat arasındaki güvenlik ilişkilerinin sona ereceği anlamına gelmiyor. Irak hükümeti, çekilme sonrasında koalisyon ülkeleriyle istihbarat paylaşımı, askeri eğitim ve silah programları gibi konularda işbirliğine devam etmeyi planlıyor. ABD, çekilmeyi Irak güvenlik güçlerinin ve Peşmerge’nin artan yetenekleri ile ilgili bir “geçiş süreci” olarak tanımlıyor.
Çekilme, Irak’taki İran yanlısı grupların geleceğine dair tartışmaların sürdüğü bir dönemde gerçekleşiyor. Bağdat yönetimi, ülkedeki tüm silahların devlet kontrolüne alınmasını savunurken, bazı İran yanlısı grupların ise silahsızlanmaya karşı çıktığı ifade ediliyor. Reuters, bu gruplardan bazılarının ABD’nin siyasi ve askeri etkisinin tamamen sona ermesini talep ettiğini aktarıyor.
Son yıllarda ABD güçleri ile İran’a yakın silahlı gruplar arasında sık sık karşı karşıya gelindi ve Irak’taki Amerikan üsleri roket ve insansız hava aracı saldırılarına hedef oldu.
