ABD’nin Irak’taki işgali, 23 yıl sonra sona erdi. İşgal, kimyasal silah bulunduğu iddiasıyla gerçekleştirildi ve bu süreçte en az 200 bin sivil, çatışmalar nedeniyle hayatını kaybetti. Bağımsız sivil toplum araştırma projesi Iraq Body Count (IBC), 2003 yılından bu yana Irak’ta doğrudan şiddet sonucu 200 binin üzerinde sivilin yaşamını yitirdiğini belgeliyor.
Medya haberleri, hastane ve morg kayıtları, sivil toplum kuruluşu verileri ve resmi kayıtları incelerken, işgal sonucunda hayatını kaybeden sivillerin sayısının 200 bini aştığını ve muhariplerin de dahil edilmesi durumunda ölü sayısının yaklaşık 300 bin olduğunu ortaya koydu.
Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yayımlanan Costs of War (Savaşın Maliyetleri) çalışması, Mart 2003 ve Mart 2023 arasında Irak’ta doğrudan savaş nedeniyle 186 bin 694 ile 210 bin 38 sivilin hayatını kaybettiğini gösterdi. Iraklı polis ve askerler ile muhalif savaşçıların da eklenmesiyle, doğrudan ölümlerin toplamı 280 bin ila 315 bin aralığındaki seviyelere ulaştı.
İngiliz araştırma kuruluşu Opinion Research Business, 2008 yılında yayınladığı bir araştırmada savaşın ilk dört buçuk yılında ölen Iraklıların sayısının yaklaşık 1,03 milyon olduğunu bildirdi.
Araştırmaya göre, 2 bin 414 yetişkinle yapılan görüşmelerde katılımcıların yüzde 20’sinin ailelerinde çatışmalar nedeniyle en az bir kişinin hayatını kaybettiği belirtildi. 1997 nüfus sayımına göre, Irak’ta toplam 4,05 milyon hane bulunduğu hesaplanarak, ölü sayısının 1,03 milyona ulaştığı tahmin edildi.
Birleşmiş Milletler, 2003 işgalini ve 2004-2007 arasındaki en kanlı dönemleri kapsamayarak, 2008’den 2022 sonuna kadar olan süreçte Irak’ta 3 binden fazla çocuğun hayatını kaybettiğini ve 5 binden fazla çocuğun da sakat kaldığını duyurdu. Ancak bu veriler, sadece şiddet kaynaklı ölümleri kapsadığından gerçek bilançoyu tam olarak yansıtmıyor.
Savaşın sağlık sistemi, altyapı, gıda güvenliği ve yaşam koşulları üzerindeki yıkıcı etkileri de göz önüne alındığında, ABD’nin Irak savaşı sonucunda kaybedilen insan hayatlarının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor. Brown Üniversitesi araştırmacıları, Irak’ta dolaylı ölümlerin, doğrudan ölümlerin iki ila dört katına ulaşmış olabileceğini öne sürüyor.
