İsrail, 27 Ekim 2023 tarihinde genel seçimler için sandık başına gitmeye hazırlanıyor. Bu seçimler, 7 Ekim 2023 tarihindeki saldırıların ardından gerçekleştirilecek ilk oylama olma özelliği taşıyor. Söz konusu saldırılar, ülkeyi sarsan Gazze'ye yönelik işgalin yanı sıra Lübnan ve İran ile olası savaş riskini de gündeme getirmişti.
Anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun bu seçimlerde karşılaşacağı zorlukları işaret etse de, İsrail'in siyasi sistemi oldukça karmaşık bir yapıya sahip. Bu nedenle herhangi bir partinin hükümet kurma sürecinde belirleyici bir rol oynaması bekleniyor. Yayımlanan anketler, Netanyahu'nun muhalefet karşısında zor durumda olduğunu ortaya koyarken, aynı zamanda 7 Ekim'deki saldırıların kendisinin güvenlik konusundaki itibarını zedelediğini de gösteriyor.
İsrail kamuoyunun büyük oranda Hamas, Hizbullah ve İran'a karşı yürütülen savaşları desteklemesine rağmen, Netanyahu'nun liderliğine olan güvenin oldukça düşük olduğu anlaşılıyor. Öte yandan, Netanyahu'nun siyasi deneyimi ve geçmişteki başarıları, onu zor bir durumda dahi ayakta kalmaya teşvik ediyor.
SEÇİM SÜRECİ VE KNESSER
İsrail, parlamenter sistemle yönetilen bir devlettir ve Knesset için düzenlenen seçimler dört yılda bir yapılıyor. Ancak uygulamada, çok az sayıda Knesset, görev süresini tamamlayabilmiştir.
Ülke, 2019'dan 2022'ye kadar kısa ömürlü hükümetler ve yeniden seçim döngüsü ile uğraşarak geçirdi. 2022 yılında, Netanyahu parlamentoda güçlü bir çoğunluk elde ederek İsrail tarihinin en sağcı hükümetinin başında yeniden iktidara geldi. Yaklaşan seçim, Knesset'in görev süresini tamamlayabildiği nadir örneklerden biri olacak.
Knesset'teki 120 sandalye, ülke genelinde kullanılan oyların en az yüzde 3,25'ini alan parti listelerine orantılı temsil sistemine göre dağıtılmaktadır. Bu oran, dört sandalyeye eşdeğerdir. İsrail'de hiçbir parti tek başına parlamentoda çoğunluğu elde edemediği için hükümetler, partiler arasında kurulan koalisyonlarla oluşturuluyor.
Ancak, partiler arasındaki anlaşmazlıklar durumunda koalisyonlar çabuk bir şekilde dağılabiliyor ve bu da küçük partilere önemli bir etki sağlıyor. Netanyahu, siyasi varlığını sürdürebilmek için ultra-Ortodoks Yahudi partilerine dayanıyor.
NETANYAHU'YA KARŞI YARIŞAN ADAYLAR
Netanyahu'ya karşı yarışanlar arasında Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, Naftali Bennett ve Yair Lapid'in birlikte oluşturduğu parti, eski Sovyet ülkelerinden gelen göçmenler arasında destek bulan Avigdor Lieberman'ın liderliğindeki İsrail Evimiz Partisi, ayrıca İsrail'deki yüzde 20'lik Arap nüfusunu temsil eden dört parti olan Hadaş, Ta'al, Ra'am ve Balad ile eski general Yair Golan'ın liderliğindeki sol eğilimli Demokratlar yer alıyor.
Bu gruplar, Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırmayı hedefliyor. 2024'te ise ultra-Ortodoks Yahudi partileri, hükümetten ayrılarak onu destekleme kararı aldı.
