Montreal'de düzenlenen AB-Kanada Zirvesi'nin ardından basın toplantısı gerçekleştiren Mark Carney, Avrupa Birliği'ne tam üye olamayacaklarını belirtti. Ancak, "Kanada'nın AB'nin ilk ortak üyesi olmasıyla sonuçlanacak olan en derin ortaklığa doğru çalışıyoruz" dedi.
Carney, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın haziran ayında yapılacak toplantılara katılma davetini kabul ettiğini aktararak, bu toplantılarda yeni ilişki modeline dair müzakereleri sonuçlandırmayı amaçladıklarını ifade etti.
ORTAK ÜYELİK MODELİ
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de zirve sırasında Kanada'nın AB'ye ortak üye olma düşüncesinin önemli bir konu olduğunu dile getirdi. Von der Leyen, "Fikrimiz basit; tam üyelik olmadan ortaklık. Çünkü antlaşmalar açık ve Avrupa dışındaki bir ülkenin AB'ye katılmasına izin vermiyor" şeklinde konuştu.
Yine de, "Bugüne kadar yaptığımız her şeyden daha fazla üyeliğe yaklaşan bir ortaklık kurabiliriz" diyen von der Leyen, bu yeni modelin vatandaşlara daha fazla fırsat sunmayı, Atlantik'in iki yakasında refahı artırmayı ve ortak güvenliği güçlendirmeyi hedeflediğini söyledi.
İŞBİRLİĞİ ALANLARI
Ortaklığın, politikalar, programlar ve kurumsal işbirliği üzerine inşa edileceğini belirten von der Leyen, iklim, enerji, yapay zeka, inovasyon ve güvenlik gibi alanlarda daha yakın eşgüdüm sağlanacağını açıkladı. Ayrıca, Kanada'nın AB programlarına katılımını genişletmeyi planladıklarını da vurguladı.
Von der Leyen, Kanada'nın mevcut durumda AB'nin savunma sanayisine yönelik SAFE programında yer aldığını, Ufuk Avrupa kapsamındaki işbirliğini artırmayı ve Kanada'yı Erasmus+ programına tam olarak dahil etmeyi istediklerini bildirdi. İlkbaharda Kanada hükümeti ile AB Komisyonu üyelerinin katılacağı bir toplantı düzenleneceği duyuruldu.
YENİ FIRSATLAR VE ANLAŞMALAR
Von der Leyen, ortaklığın başka bir aktöre karşı değil, tarafların ortak gücünü artırmak amacıyla kurulacağını ifade etti. Zirve sırasında dijital ticaret anlaşmasının müzakerelerinin tamamlandığını açıklayan von der Leyen, bu anlaşmayı AB-Kanada Kapsamlı Ekonomik ve Ticaret Anlaşması'nın (CETA) dijital kolu olarak tanımladı.
Ayrıca, kritik ham maddelere yatırım konusunda Kanada ile Avrupa Yatırım Bankası arasında bir anlaşmanın sonuçlandırılmak üzere olduğunu belirtti. Son olarak, Avrupa'nın süper bilgisayar altyapısının da Kanada'nın kullanımına açılacağını ifade etti. Uluslararası kurallara dayalı sistemin zorluklarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, AB ile Kanada'nın bu düzeni koruma konusunda ortak bir sorumluluk taşıdığı ifade edildi.
Costa, bu kurdukları işbirliğinin diğer demokratik ülkeler için de örnek teşkil etmesi gerektiğini belirtti.
ORTAK BİLDİRİDE 2027 HEDEFİ
Zirvenin ardından yayımlanan ortak bildiride, AB ile Kanada'nın ortak refah ve ekonomik güvenlik sağlama amacıyla Gelecek İçin İttifak başlattığı belirtildi. Mevcut Stratejik Ortaklık Anlaşması çerçevesinde ilişkilerin daha ileri bir aşamaya taşınacağına dikkat çekilirken, tam üyeliğin gerisinde kalacak alternatif bir ortaklık modelinin 2027'deki Kanada-AB Zirvesi sırasında tanımlanmasının amaçlandığı ifade edildi.
Ekonomik, teknolojik ve stratejik uyumun artırılmasıyla tarafların refahının, ekonomik güvenliğinin ve stratejik özerkliğinin geliştirilmesi hedeflendiği vurgulandı.
SANAYİ VE EKONOMİK GÜVENLİKTE KARŞILIKLILIK
Bildiride, stratejik işbirliğini derinleştirmek için uzlaşılan sanayi sektörlerinde ittifakın karşılıklılık ilkesine dayalı olacağı açıklandı. Tarafların ekonomik güvenlik önlemleri üzerinde yakın işbirliği yapacakları ve bu önlemlerin birbirleri üzerindeki olumsuz etkilerini olabildiğince sınırlamak için çaba gösterecekleri belirtildi. Ayrıca, bu işbirliğinin kritik tedarik zincirleri, teknolojiler ve teknoloji sızıntılarını önlemeyi kapsayacağı kaydedildi.
İkili ticaretin önündeki engellerin hafifletilmesi, düzenlemeler ve standartlar konusundaki işbirliğinin güçlendirilmesi ile gelecekteki sanayi politikası finansmanı için işbirliği fırsatlarının araştırılacağı bildirildi. Kanada ve AB'deki şirketleri bir araya getiren bir iş konseyi kurulacağının da duyurulduğu belirtilirken, Dijital Ticaret Anlaşması müzakerelerinin tamamlandığı ifade edildi.
Bu anlaşmanın, sınır ötesi veri akışını kolaylaştıracağı ve şirketler ile tüketiciler için hukuki belirsizliği azaltacağı hedefleniyor. Tarafların, sınır ötesi işlemleri hızlandırmak ve maliyetleri düşürmek amacıyla anlık ödeme sistemlerinin entegrasyonunu destekleyeceği de ifade edildi.
ORTA DOĞU İLE İLGİLİ ÇALIŞMALAR
Bildiride, Orta Doğu'daki gerilimlerin düşürülmesi, insani taleplerin karşılanması ve iki devletli çözüme dayalı kalıcı, adil bir barış sağlamak için daha yakın işbirliği yapılacağı belirtildi. *Fotoğraf: The Canadian Press (AP aracılığıyla)
