Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda konuşan ABD Başkanı Donald Trump, iç politika konularından İran ile olan gerilime kadar pek çok mesele hakkında değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasına ikinci başkanlık dönemindeki başarılarını aktararak başlayan Trump, önceki yönetimden "karanlık bir Amerika" devraldığını ve kendi döneminde ülkeyi "Amerika'nın altın çağına" taşıdığını ifade etti.
Ekonomi, göç ve suçla mücadele alanındaki uygulamalarını yönetiminin başlıca kazanımları arasında saydı.
İRAN İLE ANLAŞMA İHTİMALİ
Trump'ın konuşmasında dikkat çeken bir konu, İran ile devam eden çatışma oldu. İran ile bir anlaşma yapılabileceğini belirten Trump, bu konuya ilişkin kasım ayındaki ABD ara seçimlerini işaret ederek, "Seçimden hemen sonra bir anlaşma yapacağımıza inanıyorum, çünkü onların anlaşma yapmamasının hiçbir anlamı yok" dedi.
İRAN'A TAM EKONOMİK İZOLASYON ÇAĞRISI
İran'ın nükleer silah edinmesine "asla izin vermeyeceğini" yineleyen Trump, bu bölümde salondan kısa süreli alkış aldı. İran yönetimini eleştirerek, "Orta Doğu'nun zorbasıydılar, artık değiller" ifadesini kullandı. Trump, diğer ülkelere de İran'a karşı ekonomik baskıyı artırma çağrısında bulundu.
Ülkeleri İran'a yönelik "tam ekonomik izolasyonu" uygulamaya davet eden Trump, bu baskının İran'ın ticari deniz taşımacılığına yönelik saldırılarını durdurmasına, nükleer hedeflerinden vazgeçmesine ve Washington’un "teröre destek" olarak değerlendirdiği faaliyetleri sonlandırmasına kadar sürmesi gerektiğini savundu. Ağustos ayında ABD yönetimi, İran’a yönelik küresel finansal ve ticari bağlantıları hedef alan daha kapsamlı bir ekonomik izolasyon kampanyası başlattı.
İRAN'A KARŞI SEÇENEKLER
Trump, İran konusunda iki seçenek bulunduğunu belirtti; bunlardan ilki Tahran'la bir anlaşmaya varılması, diğeriyse askeri operasyonların çok daha ağır sürdürülmesi. Trump, İran'ın geleceğine yönelik kararın kendi önünde bulunduğunu vurgulayarak, bir anlaşmanın ülkenin yeniden yapılanmasına imkan tanıyabileceğini dile getirdi.
İkincil seçeneği ise, İran’ın askeri güç kullanarak ortadan kaldırılması olarak tarif etti: "Yoksa İslam Cumhuriyeti’ni yok mu edeyim ve bunu çabucak yapayım, onlara bir daha insanları ve ülkeleri öldürme ve yok etme şansı vermeden? Onları, hayatta kalma şansı ve gelecekte büyüklüğe ya da nesillere dair hiçbir umut kalmayacak şekilde cehenneme mi sürükleyeyim?"
RUSYA-UKRAYNA SAVAŞINA DEĞİNİŞ
Trump, İran konusunun ardından Rusya-Ukrayna savaşına geçiş yaptı. Washington'ın Moskova ve Kiev yönetimleriyle yakın temas halinde olduğunu ifade eden Trump, savaşın sona erdirilmesi konusunda umutlu olduğunu belirtti: "Rusya ve Ukrayna liderleriyle çok yakın çalışıyoruz" diyen Trump, savaşın "insanların düşündüğünden daha hızlı" sona erebileceğini öne sürdü.
KÜBA AÇIKLAMALARI TEPKİ ÇEKTİ
BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında Trump, Küba'ya ilişkin de açıklamalarda bulundu. Küba’nın mevcut siyasi ve ekonomik durumunda "temel bir değişim" görmek istediklerini belirtti. Küba'yı "başarısız bir devlet" olarak tanımlayan Trump, ülkenin mevcut durumunun sürdürülemez olduğunu ve "Daha önce hiç olmadığı kadar başarısız oluyor ve çökecek" değerlendirmesini yaptı.
Amerika'nın güvenliği açısından stratejik konumunu vurgulayan Trump, Washington’ın ülkenin yakınında yabancı rakiplerin ABD’ye yönelik tehdit oluşturabileceği alanlar oluşturmasına izin vermeyeceğini söyledi. Bu açıklamalar sırasında Küba heyetinin BM Genel Kurulu salonundan ayrılması dikkati çekti.
VENEZUELA POLİTİKALARI
Trump, BM kürsüsünde Venezuela’ya ilişkin politikalarını da savundu. Yönetiminin Venezuela'da attığı adımları bir "başarı" olarak nitelendirirken, bu sürecin bölgedeki diğer ülkelere de mesaj niteliği taşıdığını ifade etti. ABD Başkanı, Venezuela'daki gelişmelerin ABD'nin Batı Yarımküre'ye yönelik güvenlik yaklaşımını sergilediğini belirtti.
Washington, kendi ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin bölgede kalıcı hale gelmesine de izin vermeyeceklerini ifade eden Trump, gerekirse Amerikan ordusunun kullanılabileceği mesajını iletti. Trump, "Venezuela'daki adımlarımız, Amerika'nın artık kendi topraklarına yönelik tehditlerin Batı Yarımküre'nin herhangi bir yerinde yer edinmesine izin vermeyeceğinin kanıtıdır; gerektiğinde Amerika'nın hayati ulusal çıkarlarını korumak için askeri gücümüzü kullanacağız" diye belirtti.
GÖSTERİLER DÜZENLENDİ
Trump’ın konuşması esnasında BM Genel Merkezi dışında İran yönetimi karşıtı bir grup gösteri düzenlendi. Göstericiler, özgürlük ve demokrasi çağrısı yapan pankartlar taşırken, İran'daki yönetim sistemini eleştiren sloganlar attı.
Trump ise BM kürsüsünden yaptığı açıklamalarda İran’a yönelik ekonomik ve diplomatik baskının artırılması gerektiğini savunarak, nükleer program, ticari deniz taşımacılığı ve bölgesel faaliyetler konusunda Tahran’ın geri adım atmasını istedi.
TRUMP'IN ONAY ORANLARI
Donald Trump’ın açıklamaları, kamuoyu destek göstergelerinin gerilediği bir dönemde geldi. 21 Eylül'de yayımlanan Reuters/Ipsos araştırmasına göre, Trump'ın görev onayı yüzde 32 ile siyasi kariyerindeki en düşük seviyeye geriledi. Önceki ankette bu oran yüzde 35’ti. Cumhuriyetçi seçmenler arasında Trump'ın performansını onaylayanların oranı da bir hafta içinde yüzde 82'den yüzde 73'e düştü.
Katılımcıların yalnızca yüzde 17’si Trump'ın yaşam maliyetini yönetme biçiminden memnunken, İran’a yönelik saldırıları destekleyenlerin oranı yüzde 34 oldu.
KASIM’DA SEÇİMLER BELİRLEYİCİ OLACAK
ABD’de 3 Kasım'da düzenlenecek ara seçimlerde, Temsilciler Meclisi’nin tamamı ile Senato'nun bir kısmı için oy verilecek. Bu seçimler, Cumhuriyetçilerin Kongre'deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağı açısından kritik bir öneme sahip. Reuters/Ipsos anketinde kayıtlı seçmenlerin yüzde 43’ü Kongre seçimlerinde Demokratları, yüzde 35’i ise Cumhuriyetçileri tercih edeceğini ifade etti.
Bu ulusal anket, tek tek eyalet ve seçim bölgelerinin sonuçlarına yönelik bir tahmin niteliği taşımıyor. Trump, ikinci dönemindeki ekonomik ve siyasi performansını savunurken, İran savaşı konusundaki çözüm yollarının ara seçimlerin sonrasına işaret ettiğini aktardı.
