Hizbullah ile Cihatçı HTŞ'nin kontrolündeki Suriye yönetimi, aralarındaki gerilimi azaltmak amacıyla Türkiye'de yüz yüze görüştüğü öne sürüldü. Reuters'a konuşan altı kaynak, bu görüşmenin geçen ay gerçekleştirildiğini ve tarafların bilinen ilk doğrudan iletişimi olduğunu ifade etti. Habere göre, toplantıya Hizbullah temsilcileri ile Suriye istihbaratı ve Dışişleri Bakanlığı yetkilileri katıldı. Görüşmenin Türkiye'nin güvenlik ve istihbarat kurumlarının daveti ve arabuluculuğunda yapıldığı belirtildi.
HİZBULLAH'IN SİLAHLI VARLIĞI
Hizbullah, Suriye'deki iç savaş döneminde eski Devlet Başkanı Beşar Esad yönetimini desteklemek için savaşçı gönderimi gerçekleştirmişti. Ancak Esad yönetiminin 2024 sonundaki olası düşüşü, iki taraf arasındaki ilişkilerin gerginleşmesine neden oldu. Yeni Suriye hükümeti, Hizbullah'ı ülke üzerinden silah taşımakla suçlarken, Hizbullah da Şam yönetiminin Lübnan'a askeri müdahalede bulunma olasılığından kaygı duymaktadır.
GÖRÜŞMENİN DETAYLARI
Görüşmenin gerçekleşmesi için en güçlü inisiyatifin Türkiye tarafından oluşturulduğu bildirildi. Türkiye, Suriye'de istikrar sağlamaya yönelik çabalar kapsamında iki tarafı bir araya getirmek istedi. Reuters'a bilgi veren üç kaynak, Türkiye'nin bu sürece doğrudan dahil olmayı özellikle önemsediğini ve toplantıda tarafların güvenlik kaygılarını karşılıklı olarak ele aldığını aktardı.
Bir Suriyeli yetkili, Şam yönetiminin Hizbullah'a, Lübnan'a girerek örgütü silahsızlandırmak amacıyla askeri müdahalede bulunmayacağına dair güvence verdiğini ifade etti. Suriye tarafı, ayrıca Hizbullah'tan sınır ötesi kaçakçılığı durdurmasını ve özellikle ülkenin güneyindeki faaliyet gösteren hücrelerini dağıtmasını istedi.
HİZBULLAH İDDİALARI REDDETTİ
Suriye yönetimi, ülkenin güneyinde roket saldırısı hazırlığında olduğu öne sürülen bir Hizbullah hücresinin yakalandığını açıkladı. Ancak Hizbullah, bu iddiayı reddederek Suriye topraklarında herhangi bir askeri veya güvenlik varlıklarının bulunmadığını savundu.
Suriye'den gelen Suriyeli bir yetkili, Hizbullah temsilcilerinin silah kaçakçılığı ve hücrelerin dağıtılması taleplerine doğrudan yanıt vermediklerini, ancak Suriye'nin iç işlerine müdahale etmeyeceklerine dair söz verdiklerini belirtti. Lübnanlı bir güvenlik kaynağı, tarafların güvenlik konularında önemli ilerlemeler kaydettiğini söyledi. Ancak görüşmelerin sonunda kesin bir anlaşmaya varılmadığı ve kamuoyuna herhangi bir açıklama yapılmasının planlanmadığı ifade edildi.
İRAN MASADA YER ALMADI
Bu görüşmenin dikkat çeken bir diğer yönü, Hizbullah’ın en önemli destekçisi İran’ın toplantıda bulunmaması oldu. Lübnanlı güvenlik kaynağı, Hizbullah’ın toplantıya İran’ın bilgisi dahilinde katıldığını, ancak Tahran yönetiminin doğrudan sürece dahil edilmemesinin kendisini rahatsız ettiğini aktardı. Bu durumun, tarafların kesin bir anlaşmaya varamamasının ve görüşmeden kamuoyuna herhangi bir açıklama yapılmamasının baş nedenlerinden biri olduğu savunuldu.
Reuters’a konuşan Lübnanlı kaynak, Türkiye üzerinden Suriye yönetimi ile Hizbullah arasındaki temasların yaklaşık iki ay önce başladığını belirtti.
