Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi teklifinin ana kalemlerini tanıttı. 2027 yılında Türkiye'nin milli gelirinin 111 trilyon lira civarında olması öngörülürken, merkezi yönetim bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira düzeyinde gerçekleşmesi beklenmektedir.
Bütçe açığının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) oranının yüzde 3,5 kadar olacağı belirtilirken, depreme yönelik ödenekler hariç tutulduğunda bu oranın yüzde 2,8 seviyesine düşmesi tahmin edilmektedir. Yılmaz, 2027 yılı için global ekonomik koşullardaki iyileşmenin etkisiyle ekonomik büyümenin yüzde 4,2 seviyesine yükseleceğini vurguladı.
Türkiye'nin dış talebin zayıfladığı ve maliyet baskılarının arttığı bir ortamda dahi büyümeyi sürdürdüğünü belirten Yılmaz, dış talepten kaynaklanan etkilerin sınırlı kalacağını, Türkiye'nin global ekonomik gelişmelere karşı da sağlam bir duruş sergilediğini ifade etti. Ayrıca, 2026 yılının sonunda bütçe açığının GSYH’ye oranının yüzde 3,1'e gerileyeceğini kaydetti.
Son üç yılda, başlangıçta öngörülen bütçe açığından daha olumlu bir seyirle yılı kapattıklarını dile getiren Yılmaz, yakın coğrafyadaki savaş ve gerginlikler sebebiyle emtia fiyatlarında önemli dalgalanmalar yaşandığını da sözlerine ekledi. Tüm bu olumsuz durumlara rağmen bütçe disiplininden vazgeçmediklerini belirten Yılmaz, bütçenin 2025 yılından itibaren düşük seviyelerde de olsa faiz dışı fazla vermeye başladığını ifade etti.
VERGİ GELİRLERİ VE PAYLAR
2027 yılı bütçesinde en yüksek vergi geliri kaleminin 5 trilyon 681 milyar liralık katma değer vergisi (KDV) olması bekleniyor. Ayrıca, bireysel gelir vergisinden 5 trilyon 533 milyar lira, özel tüketim vergisinden (ÖTV) ise 3 trilyon 284 milyar lira gelir sağlanmasının öngörüldüğü ifade edildi.
Kurumlar vergisinden 2 trilyon 223 milyar lira gelir elde edilmesi planlanırken, diğer vergi gelirlerinin toplam 3 trilyon 184 milyar lira, vergiden bağımsız gelirlerin ise 3 trilyon 502 milyar lira olması bekleniyor.
BÜTÇE GİDERLERİNDEKİ DAĞILIM
Bütçe giderleri içerisinde ilk sırayı 10 trilyon 240 milyar lira ile cari transferler almakta. Personel giderleri için 7 trilyon 117 milyar lira, faiz giderleri için 3 trilyon 975 milyar lira ve mal ile hizmet alımları için 2 trilyon 184 milyar lira ödenek ayrılması öngörülmektedir.
Yılmaz, eğitimin öncelikli politika alanlarından biri olmaya devam edeceğini belirtti ve Milli Eğitim Bakanlığı'na ayrılacak kaynağın 2 trilyon 459 milyar lira olacağını ifade etti. Yükseköğretim kurumları için bütçenin 872 milyar liraya ulaşmasının planlandığını belirten Yılmaz, yükseköğretim harcamaları dahil edildiğinde toplam eğitim bütçesinin 3 trilyon 747 milyar lirayı aşacağını açıkladı.
Bu tutarın merkezi yönetim bütçesinin yüzde 13,7'sine denk geldiğini açıklayan Yılmaz, eğitim alanında ayrılan kaynakların artırılacağını ifade etti.
SAĞLIĞA 4,5 TRİLYON LİRA
Sağlık hizmetleri için merkezi yönetim bütçesinden 2 trilyon 134 milyar lira ayrılacağını belirten Yılmaz, Sağlık Bakanlığı, yükseköğretim kurumları ve Sosyal Güvenlik Kurumu harcamaları dahil edildiğinde sağlık alanındaki toplam kaynağın 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşacağını bildirdi.
SOSYAL YARDIM VE DESTEKLERE 1,3 TRİLYON LİRA
2027 bütçesinde sosyal yardım ve destekler için 1 trilyon 341 milyar lira ödenek ayrılacağını açıklayan Yılmaz, bu miktarın bütçenin yüzde 4,9'una karşılık geldiğini kaydetti. Yılmaz, sosyal konut finansmanının teşvik edilmesi amacıyla yüzde 150 artışla 250 milyar lira ödenek tahsis edileceğini belirtti.
Ödeme gücü olmayan vatandaşlar için sağlık primleri adına 186 milyar lira, yaşlı ve engelli aylıkları için 132 milyar lira, engellilere yönelik evde bakım desteği için 109 milyar lira ve engelli bireylerin eğitimine katkı sağlamak için 90 milyar lira ayrılacağını da sözlerine ekledi.
Ayrıca doğum yardımı ödemeleri için 84 milyar lira, ekonomik yoksulluk içinde olan çocuklar için sosyal ve ekonomik destekler için ise 29 milyar lira tahsis edileceğini belirtti. Yılmaz, sosyal konut konusunu önümüzdeki dönemde dikkatle izlemeye devam edeceklerini ifade etti.
ENERJİ DESTEKLERİNE 605 MİLYAR LİRA
2027 bütçesinde vatandaşların elektrik ve doğal gaz faturalarını sübvanse etmek amacıyla yüzde 62 artışla 605 milyar lira kaynak ayrılacağını belirten Yılmaz, enerji desteklerinin bütçe açığının GSYH'ye oranına 0,5 puanlık bir katkı sağladığını aktardı.
Asgari ücret seviyesine kadar olan maaşların vergi dışı bırakılması uygulaması çerçevesinde işçi gelirlerine 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira katkıda bulunulacağını da kaydeden Yılmaz, enerji destekleri ve ücret istisnaları dahil edildiğinde sosyal harcamalara ayrılan toplam kaynağın 3 trilyon 406 milyar liraya ulaşacağını bildirdi.
TARIM SEKTÖRÜNE 1,3 TRİLYON LİRALIK KAYNAK
Tarım sektörünü stratejik bir alan olarak değerlendiren Yılmaz, 2027 bütçesinde tarım için toplam 1 trilyon 305 milyar lira ayrılacağını ifade etti.
Bu çerçevede tarım sektörüne yönelik vergi harcamaları için 342 milyar lira, tarımsal kredi destekleri için 325 milyar lira, yatırım harcamaları için 268 milyar lira ve tarımsal destek programlarına 235 milyar lira ödenek tahsis edileceği açıklandı. Tarımsal kamu iktisadi teşebbüslerinin finansmanı, müdahale alımları ve ihracat destekleri için ise 135 milyar lira kaynak ayrılacağı belirtildi.
Yılmaz, çiftçilerin mazot maliyetinin yüzde 50'sinin ve gübre maliyetinin yüzde 25'inin karşılandığını, tarımsal kredilerdeki faiz yükünün ortalama yüzde 70'inin Hazine tarafından üstlenildiğini de sözlerine ekledi.
