ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), eylül ayına ait tüketici enflasyonu verilerini yayımladı. Açıklamaya göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde bir önceki aya göre yüzde 0,6 arttı. Böylelikle, aylık enflasyon ağustos ayında yüzde 0,4 olarak kaydedilmişti.
Yıllık TÜFE ise eylülde yüzde 3,7 seviyesine çıkarak, ağustosta görülen yüzde 3,4'lük oranın üzerine çıktı. Reuters’ın gerçekleştirdiği bir ekonomist anketinde, eylülde aylık enflasyonun yüzde 0,6, yıllık enflasyonun ise yüzde 3,6 artması beklenmişti. Aylık enflasyon bu tahminlere paralel gelirken, yıllık enflasyon beklentilerin 0,1 puan üzerinde gerçekleşti.
BENZİN FİYATLARI ENFLASYONDA BELİRLEYİCİ OLDU
Eylül ayında enerji fiyatlarındaki artış, tüketici enflasyonundaki yükselişte etkili oldu. Benzin fiyatları aylık bazda yüzde 9,1 artış göstererek, genel TÜFE'deki aylık artışın yarısından fazlasını oluşturdu. Enerji endeksi eylülde yüzde 5,2 oranında artarken, ağustos ayında bu endeksteki artış yüzde 2,1 seviyesindeydi.
Enerji fiyatlarındaki artışın hızı bir ay içerisinde belirgin şekilde arttı. Mevsim etkilerinden arındırılmış hesaplamaya göre benzin fiyatları eylülde yüzde 6,5 yükseldi. Enerji endeksi yıllık bazda ise yüzde 20,4 artış göstermiştir. Benzin fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 34,2’ye ulaştı.
GIDA FİYATLARINDA DEĞİŞİM OLMADI
Gıda endeksi eylülde aylık bazda değişim göstermedi. Önceki iki ayda gıda endeksi yüzde 0,1'lik artış kaydedilmişti. Evde tüketilen gıda fiyatları eylülde yüzde 0,1 azaldı.
Altı temel market gıda grubunun üçünde fiyatlar düşerken diğer üç grupta ise artış görüldü. Et, kümes hayvanları, balık ve yumurta grubunda fiyatlar yüzde 0,5 düşerken, sığır eti fiyatlarındaki azalma yüzde 1 oldu. Ayrıca süt ve süt ürünleri fiyatları yüzde 0,9 gerilerken, süt fiyatları yüzde 2 azaldı.
Alkolsüz içecek fiyatları ise yüzde 0,9 oranında arttı. Ev dışında tüketilen gıda fiyatları eylülde yüzde 0,2 artış gösterdi. Bu grupta tam hizmet veren restoranlardaki fiyatlar yüzde 0,3, sınırlı hizmet veren restoranlardaki fiyatlar ise yüzde 0,2 yükseldi.
Gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 2,5 artış gösterirken, evde tüketilen gıdalardaki yıllık artış yüzde 1,8, ev dışında tüketilen gıdalardaki artış ise yüzde 3,5 olarak hesaplandı.
ÇEKİRDEK ENFLASYONDA YÜKSELİŞ GÖRÜLDÜ
Gıda ve enerji fiyatları hariç hesaplanan çekirdek TÜFE, eylülde aylık bazda yüzde 0,3 artışı kaydetti. Aynı oranda artış ağustosta da görüldü. Yıllık çekirdek enflasyon ise ağustostaki yüzde 2,4 seviyesinden eylülde yüzde 2,6'ya çıktı.
Çekirdek enflasyondaki aylık artış hızı değişmezken, yıllık oranın yükselmesi fiyat baskılarının yalnızca enerji kalemleriyle sınırlı kalmadığını gösteren veriler arasında yer aldı. Çekirdek endeks içerisindeki barınma maliyetleri eylülde yüzde 0,4 oranında bir artış gösterdi. Ağustos ayında bu artış yüzde 0,3 olarak kaydedilmişti.
Ev sahiplerinin eşdeğer kira endeksi yüzde 0,3, kiralar ise yüzde 0,2 oranında yükseldi. Otel ve ev dışı konaklama masrafları eylülde yüzde 2’lik bir artış yaşarken, ağustosta bu rakam yüzde 2,4 civarındaydı. İkinci el otomobil ve kamyon fiyatları yüzde 0,7, eğitim masrafları yüzde 0,6, hava yolu ulaşım ücretleri ise yüzde 1,2 oranında arttı.
Giyim fiyatlarında ise yüzde 0,3 oranında bir yükseliş gözlemlendi. Sağlık hizmetleri fiyatları eylülde yüzde 0,3 artarken, ağustosta bu alanda yüzde 0,2’lik bir azalma yaşanmıştı. İletişim maliyetleri ağustostaki yüzde 2,3’lük artışın ardından eylülde yüzde 0,2 düşüş gösterdi.
ENERJİ FİYATLARINDA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 20,4
Enerji endeksinde yıllık artış eylülde yüzde 20,4 seviyesine ulaştı. Bu artışta, son bir yılda yüzde 34,2 oranında yükselen benzin fiyatları etkili oldu. Doğal gaz fiyatları yıllık bazda yüzde 5, elektrik fiyatları ise yüzde 4,4 oranında arttı.
Barınma maliyetleri son 12 ayda yüzde 3,2 yükseldi. Hava yolu ulaşım ücretlerindeki yıllık artış yüzde 22,4, eğitim fiyatlarındaki artış ise yüzde 3,8 olarak kaydedildi. Eğlence fiyatlarında yıllık artış yüzde 2,8, sağlık hizmetlerinde ise yüzde 1,5 olarak belirtildi.
Gıda fiyatları yıllık bazda yüzde 2,5 artarken, çekirdek TÜFE’deki yıllık artış yüzde 2,6 olarak ortaya çıktı.
ENFLASYON VERİSİNİN FED İN FAİZ POLİTİKASINA ETKİSİ İZLENİYOR
Eylül ayı enflasyon verileri, ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından para politikası açısından dikkatle inceleniyor. Enerji fiyatlarının etkisiyle manşet enflasyonun artması ve yıllık TÜFE’nin tahminleri aşması, fiyat baskılarının durumu hakkında değerlendirme yapılmasında önemli bir unsur oluşturuyor.
Ayrıca, çekirdek TÜFE’nin aylık yüzde 0,3 artışla önceki ayla aynı seviyede kalması, gıda ve enerji dışındaki fiyat hareketlerinin ayrı bir şekilde ele alınmasını zorunlu kılıyor. Fed’in faiz kararlarında enflasyonun yanı sıra istihdam ve ekonomik aktivite verilerinin de belirleyici olduğu biliniyor.
Eylül ayı TÜFE verilerinin, bankanın enflasyonun sürekliliği ve faiz politikalarının geleceği ile ilgili değerlendirmelerinde önemli bir rol oynaması bekleniyor.
