ABD'de gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinin Demokratların zaferiyle sonuçlanması, bu hafta küresel piyasaların yönü üzerinde önemli bir etki yarattı. Demokratların elde ettiği bu başarı, ABD Başkanı Donald Trump'ın politikalarının uygulanması açısından siyasi olarak elini zayıflattı. Temsilciler Meclisi ve Senato'da elde edilen çoğunluk, yapay zeka sektörüne dair düzenleyici adımların hız kazanabileceğine dair öngörüleri güçlendirdi.
Arizona eyaletinden Demokrat temsilci Yassamin Ansari'nin, yapay zeka alanında daha sıkı düzenlemeler ve ileri düzey yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesine geçici bir duraklama getirilmesi gerektiğine dair mesajlarının diğer üyelerden de destek görmesi, bu alandaki regülasyon risklerini artırdı.
Bu endişelerle teknoloji sektöründe başlayan satış baskısı hızla tüm dünya borsalarına yayıldı ve Perşembe günü itibarıyla küresel piyasalarda toplamda yaklaşık 4 trilyon dolarlık bir değer kaybı yaşandı.
Ancak haftanın son işlem gününde, Beyaz Saray'dan gelen yapay zeka sektörünü destekleyici açıklamalar ve bazı yatırımcıların yarı iletken hisselerindeki düşüşleri alım fırsatı olarak değerlendirmesi sonucunda teknoloji hisselerinde bir toparlanma görüldü. Piyasalarda hisse senetlerinden çıkışlarla artan güvenli liman arayışı, tahvillere olan talebi artırarak küresel tahvil faizlerinde düşüşe yol açtı.
Öte yandan, Demokratların Kongre’nin iki kanadında çoğunluğu elde etmesiyle birlikte Orta Doğu'da yaşanan karışıklıkların azalabileceği beklentileri, Brent petrolün varil fiyatını haftalık bazda yaklaşık yüzde 16 düşürerek 97,8 dolara indirdi. ABD'deki tarım dışı istihdamın 165 bin kişi artarak piyasa beklentilerini aşması, makroekonomik gelişmeler arasında öne çıktı.
Geçen hafta açıklanan büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri, enflasyonist baskıların devam edeceğine işaret etti. Tarım dışı istihdam ekimde 165 bin kişi artarak piyasa tahminlerini aştı ve ortalama saatlik kazançların aylık olarak yüzde 0,4 oranında artması beklenenden yüksek gerçekleşti. Bu veriler, ABD'de iş gücü piyasasının sağlam bir seyir izlediğini gösterdi.
İş gücü piyasasındaki bu dayanıklılık, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımı konusunda daha fazla fiyatlama yapılmasına yol açtı. Bu hafta, yatırımcılar için Micron Technology hisseleri yüzde 22, AMD yüzde 11, Texas Instruments Incorporated yüzde 7,8 ve GlobalFoundries yüzde 7,8 oranında değer kaybı yaşadı.
Önümüzdeki haftanın pazartesi günü toptan stok verileri, salı enflasyon rakamları, perşembe ikinci el konut satış bilgileri ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları takip edilecek. Cuma ise Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri gözlemlenecek. Avrupa'da da enflasyon, ECB'nin hedefinin iki katına çıkarak piyasaları etkiledi.
Avrupa borsaları, yapay zeka konusundaki kaygılarla birlikte makroekonomik göstergelerin etkisiyle dalgalı bir seyir izledi. Bölgedeki önde gelen teknoloji hisseleri sert bir düşüş yaşarken, ileri teknoloji çip üretiminde önemli bir rol üstlenen ASML'nin hisseleri yüzde 9,1 oranında geriledi.
Diğer yandan, İngiltere Merkez Bankası (BoE) piyasa beklentilerine paralel olarak politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 4 seviyesine yükseltti. BoE'nin yaptığı açıklamada, Orta Doğu'daki savaşın dokuzuncu ayına girdiğine dikkat çekilerek, küresel enerji fiyatlarının yüksek seyrini koruduğu ifade edildi.
ENERJİ FİYATLARINDAKİ ARTIŞ ETKİLERİ
Açıklamada, enerji fiyatlarındaki artışın doğrudan etkilerinin hissedildiği ve bu durumun hem şirketlerin hem de hanehalklarının enerji giderlerine yansımaya devam edeceği belirtildi. BoE Başkanı Andrew Bailey, yaptığı sözlü yönlendirmede, ABD ile İsrail ve İran arasındaki savaş sona ermediği takdirde, bu son faiz artışının olmayabileceğini ifade etti.
Ayrıca, Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon oranı, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yüzde 2 hedefinin iki katına çıkarak yüzde 4’e yükseldi.
ECB BAŞKANI LAGARDE’IN KONUŞMALARI BEKLENİYOR
Gelecek hafta, bölgede ECB Başkanı Christine Lagarde'ın katılım göstereceği çeşitli etkinliklerde yapacağı konuşmalar dikkatle izlenecek. Tüm bu gelişmeler ışığında, İngiltere'de FTSE 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,52 düşüş gösterirken, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,09 oranında geriledi.
Fransa'da CAC 40 endeksi ise yüzde 2,13, İtalya'da MIB 30 endeksi ise yüzde 1,12 artış kaydetti. 9 Kasım'da başlayacak haftada, çarşamba günü ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması, perşembe günü İngiltere'de büyüme ve sanayi üretimi verileri, Lagarde'ın bir diğer konuşması ve cuma günü Avro Bölgesi'nde büyüme verileri takip edilecek.
GÜNEY KORE PİYASALARINDA KAYIPLAR DEEPLEŞİYOR
Asya piyasalarında yarı iletkenler üzerine yoğunlaşan keskin kayıplar dikkat çekiyor. Güney Kore'de Kospi endeksi son bir aylık dönem içerisinde yüzde 25’i aşan bir değer kaybı yaşadı. Şirket bazında incelendiğinde, Güney Koreli yarı iletken üreticisi SK Hynix'in hisseleri yüzde 20,2, Samsung Electronics'in hisseleri ise yüzde 16,1 oranında gerilemiştir.
Çin, hisse senedi piyasalarının desteklenmesi ve yatırımcıların güven duygusunun artırılması maksadıyla bazı finansal destek tedbirleri açıkladı. Analistler, bu önlemlerin ülke genelinde geniş kapsamlı bir mali teşvikten ziyade, özellikle sermaye piyasalarına yönelik olduğunu ifade etti.
Çin Halk Bankası (PBOC), önceki gün yaptığı duyuruda finansal kuruluşlarla takas işlemleri gerçekleştireceklerini ve bu işlemler sonucunda borsa için 100 milyar yuan (15 milyar dolar) üzerinde likidite sağlanabileceğini söyledi. Ayrıca, yerel basında, Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu (CSRC) tarafından likiditeyi artırma amacıyla teminat gerekliliklerinin esnetilmesine yönelik planların incelendiği kaydedildi.
Bölgedeki istatistiklere göre, Japonya'da ekim ayında hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 51,7, bileşik PMI ise 52,1 seviyesine geriledi. Çin'de önümüzdeki hafta açıklanacak enflasyon verileri, takip edilmesi gereken önemli göstergeler arasında bulunuyor. Gelişmeler neticesinde, haftalık bazda Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 11,71, Japonya'nın Nikkei 225 endeksi ise yüzde 9,25 oranında düştü.
Hong Kong'daki Hang Seng endeksi yüzde 5,10 ve Çin'in Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,39 artış gösterdi. Önümüzdeki haftanın veri takviminde pazartesi günü Çin'de tüketici ve üretici enflasyonu açıklanacak; salı günü Japonya'da dış ticaret dengesi, perşembe günü ise Japonya'da üretici enflasyonu verileri izlenecek. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yılın son Enflasyon Raporu'nu açıklayacak.
Yurt içinde ise ağırlıklı olarak alış yönlü seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 6,72 artışla 11.482,60 puana ulaştı. Fon gelişmeleri doğrultusunda Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bugüne kadar 420 bin 31 bireye 130,2 milyar lira ödendiğini bildirdi. Ayrıca, TCMB Başkanı Fatih Karahan, yılın son Enflasyon Raporu'nu 12 Kasım'da İstanbul'da açıklayacak.
TCMB Başkanı Karahan, yılın üçüncü Enflasyon Raporu bilgilendirme toplantısında, 2026 yıl sonu için enflasyon tahminini yüzde 28 olarak yukarı yönlü güncellediklerini ifade ederek, enflasyonun 2027 yıl sonunda yüzde 15'e, 2028 yıl sonunda ise yüzde 9'a gerileyeceğini ve orta vadede enflasyon hedefinin yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngördüklerini vurguladı.
Makroekonomik veriler açısından, yurt içinde enflasyon rakamları duyuruldu. Buna göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ekim ayında aylık bazda yüzde 2,58 artış gösterdi. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) ise yüzde 1,65 oranında bir yükseliş kaydetti.
Yıllık bazda, tüketici fiyatlarında enflasyon yüzde 29,77, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 27,41 seviyesinde gerçekleşti. Dolar/TL, haftayı bir önceki haftaki kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 50,1550 seviyesinden tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde salı günü sanayi üretimi, perşembe günü Enflasyon Raporu, cuma günü ise ödemeler dengesi ve piyasa katılımcıları anketi verilerinin takip edilmesi bekleniyor.
