Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Antalya'da, son günlerde etkili olan yoğun yağışlar tarım alanlarında ciddi hasarlar oluşturdu. Özellikle Kaş, Demre, Kumluca ve Finike ilçelerinde seralar sular altında kalırken, Manavgat'ta dolu ve hortum olayları yaşandı. Aksu ve Serik'teki kuvvetli yağışlar da bölgedeki üretimi olumsuz etkiledi.
Demre'nin Çevreli ve Üçağız mahallelerinde birçok sera sel nedeniyle zarar gördü. Manavgat'ta ise toplamda 381 dekar tarım arazisi dolu nedeniyle, 10 bin 540 metrekare sera alanı da hortumdan etkilendi. Bu doğal afetlerin ardından, sebze üretiminde azalma ve fiyat artışı beklenirken, Antalya Toptancı Hali'nde tam tersi bir durum gözlemlendi.
Antalya'da, sonbahar, kış ve ilkbahar dönemlerinde sahil kesimindeki seralarda; yaz aylarında ise yüksek rakımlı yayla bölgelerinde sebze yetiştiriliyor. Bu yıl mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları, yayla bölgelerinde üretimin sürmesine olanak tanırken, sahil bölgesindeki seralarda da yaklaşık 15-20 gündür yeni sezon ürünlerinin hasadı başladı.
İki farklı üretim bölgesinden aynı anda gelen ürünler, sel felaketlerine rağmen özellikle domates ve biber fiyatlarının düşüş göstermesine neden oldu. Antalya'ya ek olarak, Muğla'nın Fethiye ve Ortaca ilçelerinde de devam eden üretim, piyasadaki ürün miktarını artırdı.
DOMATES VE BİBER FİYATLARINDA DÜŞÜŞ
Antalya Büyükşehir Belediyesi Toptancı Hali'nin 4 Kasım tarihli günlük fiyat verilerine göre, domates kilogram fiyatları kalitesine ve çeşidine bağlı olarak 25 ile 100 lira arasında işlem görüyor. Standart domateste kilogram fiyatı 25-55 lira, salkım domateste ise 50-100 lira aralığında kaydedildi.
Dolmalık biberin fiyatı 35-50 lira, çarliston biberin fiyatı 80-150 lira, kapya biberin fiyatı 45-95 lira ve sivri biberin fiyatı da 30-60 lira arasında gerçekleşiyor. Haldeki komisyoncular, son bir hafta içerisinde domateste kilogram başına yaklaşık 20 lira, biber çeşitlerinde ise 10-15 lira düşüş olduğunu bildirdi.
Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Nevzat Akcan, sahil bölgelerinde hasadın yaklaşık 15-20 gündür sürdüğünü belirtirken, yayla üretimindeki azalma nedeniyle bir süre önce domates fiyatlarının yükseldiğine dikkat çekti. Akcan, ‘Yayla bölgelerimiz bu sene zor bir sezon geçirdi. Yaylalarda ürün azalınca domates fiyatlarında suni bir hareketlilik meydana geldi’ dedi.
Akcan, ayrıca, ‘Domatesin fiyatı hal fiyatlarında 50, 60, 70 ve hatta 80 liraya kadar çıkmıştı. Şimdi Antalya’da yeni sezon üretimi her geçen gün artıyor. Örtü altı seralarda ürün toplamaya başladık.
Bugün gördüğünüz domates fiyatı 25 lira. Bu fiyat üretici için zarar demektir’ şeklinde konuştu. Üreticileri zor bir yılın beklediğini ifade eden Akcan, sebze fiyatlarındaki düşüşün onların üzerinde ciddi etkiler yarattığını vurguladı.
Tarımsal üretimdeki maliyetlerin önemli ölçüde arttığını belirten Akcan, "Tarım sektörü açısından zorlu bir yıl söz konusu. Enflasyon değerlendirmeleri genellikle sebze fiyatları üzerinden yapılıyor; oysa üreticinin maliyetleri göz önünde bulundurulmuyor" dedi.
Ayrıca Akcan, "Ben de bir çiftçi olarak, eskiden en yüksek giderlerimiz tohum, fide, ilaç ve gübreydi; artık işçilik, mazot ve enerji bu giderleri geride bıraktı" şeklinde konuştu. Üretim maliyetlerinin mevcut düzeyde devam etmesi durumunda sektörün sıkıntıdan kurtulmasının mümkün olmadığını da sözlerine ekledi.
HALDE 25, MARKETTE 75 LİRA
Hal fiyatları ile market fiyatları arasındaki büyük farklılığa dikkat çeken Akcan, nakliye, işçilik ve ürün kayıplarının bu farkı artırdığını aktardı. Akcan, "Burada 25 liraya satılan domatesi İstanbul veya Ankara'ya bedava göndersek bile yaklaşık 20 lira nakliye ve diğer giderler ortaya çıkıyor. Artık insanlar masraflarla başa çıkamaz hale geldi.
Marketlerde ise bu fiyatlar çok daha yüksek; 25 lira olan bir ürün marketlerde 75 liraya satılabiliyor" diye belirtti. Üstelik marketlerde satılmadan çöpe giden ürünlerin de bulunduğunu, bu kayıpların maliyetlere yansıdığını ifade etti. Pazar yerlerindeki fiyatların ise marketler kadar yüksek olmadığını da sözlerine ekledi.
FİYATLAR DAHA DA DÜŞEBİLİR
Yeni sezon üretiminin artmasıyla fiyatların daha da düşebileceğini belirten Akcan, ihracatta yaşanan sorunların piyasayı olumsuz etkilediğini dile getirdi. Akcan, "Geçen hafta domates fiyatları 50-70 lira aralığındayken, bugün 40-50 lira bandına kadar geriledi. Üretim artışı ile fiyatların daha da düşmesi mümkün" şeklinde konuştu. Ancak üreticinin maliyetlerinin artmasına rağmen ürün fiyatlarındaki düşüşün sürdürülebilir olmadığını vurguladı.
BU YIL YAYLA DOMATESİ DEVAM EDİYOR
Antalya Toptancı Hali’nde komisyonculuk yapan Selahattin Yılmaz, şiddetli yağışların ardından fiyatlarda bir artış beklediklerini ancak bunun gerçekleşmediğini bildirdi. Yılmaz, "Yağışların fiyatları artıracağını düşünmüştük; fakat şu anda özellikle biberde fiyatlar düşük. Geçen yıl bu dönemde domatesi 25-30 liraya satıyorduk, son haftada ise ciddi bir düşüş yaşandı.
Geçen yıl yayla domatesi hava koşulları yüzünden erken sona ermişti. Bu yıl ise yayla domatesinin devam etmesi fiyatlar üzerinde önemli bir etkiye sahip" dedi.
HEM YAYLADA HEM SAHİLDE DOMATES VAR
Hava sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin üretim süresini uzattığını belirten Yılmaz, Antalya dışında Fethiye ve Ortaca bölgelerinde de ürünlerin bulunduğunu aktardı.
