Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Pamukkale'de İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli ile bir araya geldi. Bu önemli görüşmede, Giuli'nin yanında İtalya'nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo, Denizli Valisi Yavuz Selim Köşger, AK Parti Denizli İl Başkanı Muhammed Subaşıoğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürü Nail Uyar ve ilgili diğer birimlerin temsilcileri de katıldı.
Görüşmenin ardından Ersoy, Hierapolis Antik Kenti'nde düzenlenen 17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu'nun açılışına iştirak etti. Kazı Başkanı Prof. Grazia Semeraro ve İtalya Kültür Bakanı Giuli'nin konuşmalarının ardından Ersoy, Türkiye ile İtalya arasındaki bilimsel ve kültürel iş birliğine dair değerlendirmelerde bulundu.
Ersoy, Hierapolis’te gerçekleştirilen buluşmanın, Türkiye ile İtalya arasında güçlenen kültürel ilişkilerin yanı sıra Anadolu'da uzun yıllardır süregelen uluslararası bilimsel çalışmaların önemli bir örneği olduğunu ifade etti. Hierapolis'in, antik dönemde farklı toplulukları ve kültürleri bir araya getiren bir merkez olduğunu belirten Ersoy, burada Türk ve İtalyan bilim insanlarının ortak bir amaca hizmet ettiğini vurguladı.
İtalya'nın kazı çalışmalarına katkı sağlayan Pamukkale Üniversitesindeki bilim insanlarının da bu sürece dahil olduğunu aktaran Ersoy, bu iş birliğini arkeolojik alandaki ilerlemeler için güzel bir örnek olarak değerlendirdi. Ayrıca, arkeolojinin yalnızca kazı yapmakla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda koruma, restorasyon, çevre düzenlemesi, ziyaretçi yönetimi, müzecilik, bilimsel yayın ve toplumla etkileşim gibi birçok aşamayı içerdiğini ifade etti.
Ersoy, Bakanlığın temel yaklaşımını şu şekilde aktardı: "Bir arkeolojik alanı ortaya çıkarmak, onu korumak ve sürdürülebilir bir şekilde geleceğe taşımak bizim sorumluluğumuzdur. Bu nedenle son yıllarda Türkiye arkeolojisinin ölçeğini ve çalışma hızını önemli ölçüde artırdık. Türk bilim insanlarının yürüttüğü araştırmaları güçlendirirken, ülkemizdeki yabancı bilim ekipleriyle iş birliğini daha kapsamlı ve kurumsal bir hale getiriyoruz."
Ersoy, İtalya'nın bu alandaki köklü ortaklardan biri olduğunu belirterek, Arslantepe, Hierapolis, Uşaklı Höyük, Karkamış, Kınık Höyük ve Yumuktepe'de, İtalyan bilim insanlarının liderliğinde altı arkeolojik kazının yürütüldüğünü söyledi. Kültür Bakanı Ersoy, Türk üniversitelerinden bilim insanlarının pek çok projede aktif rol aldığını belirtti.
Farklı araştırma geleneklerinin aynı platformda buluştuğunu ifade eden Ersoy, Türk bilim ekiplerinin yürüttüğü proje ve çalışmalara İtalyan araştırmacıların da katıldığını, böylece bilimsel iş birliğinin bu altı kazı alanını aşarak daha geniş bir alana yayıldığını vurguladı.
ULUSLARARASI ARKEOLOJİK İŞ BİRLİĞİNE YAKLAŞIM
Uluslararası arkeolojik iş birliğine dair düşüncelerini paylaşan Ersoy, bu iş birliğini Türkiye'de bağımsız olarak çalışan yabancı ekiplerin etkinlikleri olarak değerlendirmediklerini, aksine Türk arkeolojisinin bilimsel potansiyelini artıran, bilgi ve deneyim paylaşımını güçlendiren bir yapı olarak gördüklerini ifade etti.
Sempozyumun Denizli’de yapılmasını ise son derece olumlu bulduğunu dile getiren Ersoy, bu şehrin Türkiye’de arkeolojik ve kültürel miras araştırmalarının en yoğun şekilde gerçekleştirildiği bölgelerden biri olduğunu belirtti. Ersoy, Aşağıseyit ve Beycesultan höyükleri, Ekşi Höyük, Kale-i Tavas, Laodikeia, Hierapolis, Tripolis, Kolossai ve Attouda gibi alanlarda farklı dönemlere dair bilimsel çalışmalar yapıldığını aktardı.
Ayrıca, Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi çerçevesinde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait kültürel varlıkların belgelenmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini de ekledi. Pamukkale-Hierapolis’in UNESCO Dünya Miras Listesi’nde, Laodikeia’nın ise UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde yer aldığını hatırlatan Ersoy, bu durumun Denizli’nin uluslararası potansiyelinin göstergelerinden biri olduğunu ifade etti.
Denizli’deki projelerin önemli bir kısmında kazı ve koruma işlemlerini eş zamanlı sürdürdüklerini belirten Ersoy, Hierapolis’teki ziyaretçi karşılama ve çevre düzenleme faaliyetlerini, Laodikeia’daki restorasyonları, Tripolis’te planlanan koruma ve ziyaretçi düzenlemelerini örnek olarak gösterdi. Bu projelerin arkeolojik alanları toplum için açık, dinamik kültür alanlarına dönüştürmeyi hedeflediğini söyledi.
KÜLTÜREL İŞ BİRLİĞİ VE SERGİLER
Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel iş birliğinin kazı alanlarının ötesine geçtiğini vurgulayan Ersoy, Kolezyum’da gerçekleştirilen “Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisinin yaklaşık 6 milyon ziyaretçiye ulaştığını bildirdi.
Bu ilginin iş birliğinin geniş kitlelere ulaşma potansiyelini gösterdiğini ifade eden Ersoy, Göbeklitepe sergisinin ardından “Troya ve Roma: Antik Akdeniz’in Mitleri, Efsaneleri ve Hikâyeleri” konulu serginin de düzenlendiğini belirtti.
Bu serginin, Troya ile Roma arasındaki tarihsel ve mitolojik ilişkileri ele aldığını ve Türkiye’nin çeşitli müzelerinden derlenen 221 eserin Roma’da Anadolu ile İtalya arasındaki binlerce yıllık kültürel ilişkilerin hikâyesini anlattığını söyledi.
İŞ BİRLİĞİNİ ÇEŞİTLENDİRMEYİ HEDEFLEDİKLERİNİ BELİRTTİ
Kültür Bakanı Ersoy, Efes Örenyeri ile Pompei Arkeoloji Parkı arasında bilimsel ve kültürel iş birliğini artırmak amacıyla etkili bir diyalog sürecini başlattıklarını dile getirdi. Mersin'deki Elaiussa Sebaste Antik Kenti’nde İtalya Kültür Bakanlığı Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortak projeyi 2027 yılında gerçekleştirmeyi planladıklarını açıkladı.
Kapadokya’daki faaliyetlere de değinen Ersoy, Türk ve İtalyan uzmanların kültürel mirasın korunması ve özellikle duvar resimlerinin korunumu konularında ortak çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.
KÜLTÜR VARLIĞI KAÇAKÇILIĞIYLA MÜCADELE ÖNEMLİ BİR ALAN
Kültür varlığı kaçakçılığı ile mücadelenin iki ülkenin önceliklerinden biri olduğunu vurgulayan Ersoy, son yıllarda İtalya'da ele geçirilen ve Türkiye’ye geri gönderilen kültürel varlıkların, mirasın korunması konusunda somut başarılar elde edildiğini gösterdiğini belirtti.
Hierapolis’teki buluşmanın daha kapsamlı bir ilişkinin göstergesi olduğunu dile getiren Ersoy, “Kazı alanlarında bilim insanları bir araya geliyor; laboratuvarlarda uzmanlar iş birliği yapıyor, müzeler ortak sergiler düzenliyor; genç araştırmacılar yeni bilimsel ağlara katılıyor ve kültürel miraslarımız ortak bir sorumlulukla korunuyor” dedi.
ULUSLARARASI BİLİMSEL İŞ BİRLİĞİNE VURGU YAPTI
Türkiye’nin arkeolojik zenginliklerinin ve bu alandaki sorumluluğunun bilincinde olduklarını söyleyen Ersoy, arkeolojiyi daha güçlü bilimsel olanaklarla desteklemeyi ve kazı ile koruma çalışmalarının sürekliliğini sağlamayı amaçladıklarını ifade etti. Türk bilim insanlarının uluslararası platformdaki görünürlüğünü artırmayı ve Türkiye'de görev yapan yabancı bilim ekipleriyle nitelikli, kalıcı ortaklıklar kurma hedeflerini de dile getirdi.
İTALYAN YETKİLİLERE TEŞEKKÜR ETTİ
Ersoy, Bakan Giuli’nin temsil ettiği iş birliğine katkıda bulunan İtalyan yetkililere, birlikte çalışan Türk ve İtalyan bilim insanlarına, üniversitelere ve Bakanlık çalışanlarına teşekkür etti. Kültürel iş birliğini sanatla zenginleştiren Türk ve İtalyan sanatçılara da teşekkürlerini ileten Ersoy, Hierapolis’teki buluşmanın iki ülke arasındaki kültürel bağları daha da güçlendireceğine inandığını belirtti.
Ayrıca, 17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu’nun yeni bilimsel çalışmalara ve ortaklıklara kapı açmasını umduğunu ifade etti.
