Geçtiğimiz hafta, küresel piyasalarda Orta Doğu'daki artan jeopolitik riskler, yapay zeka yatırımlarının finansmanına dair belirsizlikler ve karışık bilanço sinyalleri nedeniyle olumsuz bir seyir izlenirken, bu endişelerin etkileri yeni haftada da devam ediyor. ABD'de 3 Kasım'da gerçekleştirilecek ara seçimlerin ardından ABD-İran ilişkilerinin gerilimi, piyasada risk iştahını azaltıyor.
Aynı zamanda, yatırımcıların dikkati bu hafta açıklanacak olan Fed'in faiz kararına odaklanmış durumda. Fed'in politika faizini sabit tutması bekleniyor. Analistler, toplantıda enflasyon baskıları karşısında gelecekteki faiz politikalarına ilişkin verilecek bilgilerin önem taşıyacağını vurguladı.
Ayrıca, bu hafta ABD'de büyüme ve kişisel tüketim harcamaları verileri yanı sıra Amazon, Microsoft ve Alphabet'in açıklayacağı bilanço sonuçları da merakla bekleniyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran'la ilgili olarak, "İran'da başladığım işi bitirmek zorunda kalabilirim. İran'ı tekrar bombalama ihtimalim var" şeklinde açıklamada bulundu.
Katarlı arabulucuların ABD ile İran arasındaki müzakerelere dair haberlerin ardından, aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı %1,9 azalarak 114,5 dolara geriledi. Teknoloji şirketleri hisselerine yönelik artan endişeler ile birlikte yatırımcıların güvenli liman arayışları nedeniyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan azalarak %4,97 seviyelerine düştü.
Dolar endeksi, bu düşüşle birlikte %0,2 azalarak 101,7 seviyesine geriledi. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki bu düşüş altının ons fiyatını da etkiledi ve %0,5 artışla 4.015 dolardan işlem görmeye başladı.
Brezilya'da gerçekleşen devlet başkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Luiz Inacio Lula da Silva'nın kazandığına dair resmi olmayan sonuçların ardından, dolar/Brezilya reali paritesi %0,1 azalarak 4,9780 seviyesine düştü. Kesin olmayan seçim sonuçlarının piyasa beklentilerinin dışında gerçekleşmesi Tokyo'da işlem gören Brezilya hisse senetlerinden oluşan bir borsa yatırım fonunun yaklaşık %15 değer kaybetmesine neden oldu.
ABD'de, endeks vadeli kontratlar haftaya pozitif bir başlangıç yaptı. New York borsası, yapay zeka yatırımları ile ilgili endişelerin teknoloji hisselerine baskı yapması ve Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını artırması nedeniyle cuma gününü kayıpla kapattı. Kurumsal gelişmeler de piyasa hareketlerinde etkili oldu.
SpaceX'in ABD genelinde kablosuz iletişim ağı kurmak için hücresel altyapı şirketleriyle görüşmeler yaptığı belirtilirken, telekomünikasyon hisselerinde de düşüşler yaşandı. AT&T'nin hisseleri %7,96, Verizon'un hisseleri %1,18 ve T-Mobile'ın hisseleri %7,71 değer kaybetti. Öte yandan, SpaceX hisseleri ise %1,89 yükseldi.
American Express'in hisse değerleri, şirketin bu yılın üçüncü çeyreğine ait gelir ve kâr raporlarının artış göstermesine rağmen, küresel iş gücünde yaklaşık %5 oranında bir azaltma yapılacağını açıklamasının ardından %3,62 oranında düştü. Diğer yandan, Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi, ekim ayında yukarı yönlü bir revizyonla 48 seviyesine yükseldi.
Ancak bu revizyona rağmen, endeks son beş ayın en düşük seviyesinde kalmaya devam etti. ABD'de imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ekimde 56 değerine ulaşarak son 53 ayın en yüksek seviyesine çıktı ve piyasa tahminlerini geride bıraktı.
Bu gelişmeler ışığında, Dow Jones endeksi %1,23, S&P 500 endeksi %0,52 ve Nasdaq endeksi de %0,21 oranında değer kaybı yaşadı. Ayrıca, ABD'deki endeks vadeli kontratlar güne olumlu bir seyirle başladı.
ECB'NİN FAİZ KARARI PİYASALARIN ODAĞINDA YER ALACAK
Avrupa borsaları, Fransa'daki devam eden protestolar ve artan petrol fiyatlarının etkisiyle, İtalya hariç, düşüşle kapandı. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi, %5,07'ye çıkarak 2002 yılından bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's, Fransa'nın kredi notlarına yönelik düzenli incelemesini tamamladığını duyurdu.
Moody's tarafından yapılan değerlendirmede, Fransa'nın Aa3 olan kredi notunun, zengin ve çeşitli bir ekonomi ile güçlü kamu kurumları tarafından desteklendiği belirtildi. Ancak, parçalı parlamento yapısı, siyasi ve sosyal istikrarsızlık, yüksek borç yükü ve borç karşılama metriklerindeki zayıflama gibi unsurların, temel kredi zorluklarını oluşturduğu ifade edildi.
Ayrıca, önceden yapılan incelemeden bu yana ekonomik büyümenin yavaşlaması ve bütçe açığının artması nedeniyle Fransa’nın borç yükünün beklenenden daha fazla arttığı bildirildi. Bu süreçte, devlet tahvili faizlerinin beklenenden daha hızlı yükseldiği ve mali konsolidasyon çabalarını etkileyebilecek geniş çaplı sosyal protestoların ortaya çıktığına dikkat çekildi.
Avro Bölgesi'nde, ekim ayına ait imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,4 ile beklentilerin altında kalırken, Almanya'da bu gösterge 54,2 ile beklentilerin üstünde gerçekleşti. İngiltere'de imalat PMI ise 52,8 puanla son beş ayın en iyi performansını gösterdi. Fransa'nın ekim ayına ilişkin bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) öncü verileri, ülkedeki ekonomik faaliyette bir daralmaya işaret ediyor.
Fransa'da eylülde 51,1 olan bileşik PMI, ekimde 48,4'e gerileyerek son dört ayın en düşük seviyesine düşmüştür. Bu hafta Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) faiz kararı, Avrupa piyasalarının merkezinde yer alacak. Bankanın üç ana politika faizini sabit tutması bekleniyor.
Analistler, önümüzdeki dönemlerde enerji maliyetlerinde daha fazla artış yaşanması ve Avrupa ekonomisinin büyüme beklentilerinin zayıf kalması halinde, bankanın enflasyonu kontrol etme ile ekonomik aktiviteyi destekleme arasında bir seçim yapmak zorunda kalabileceğini ifade etti. Ayrıca, İngiltere Maliye Bakanı John Healey’nin çarşamba günü ilk bütçe sunumunu gerçekleştirmesi planlanıyor.
Artan küresel borçlanma maliyetleri ve ABD ile İsrail-İran arasındaki savaşın neden olduğu yüksek enerji fiyatları, İngiltere’nin ekonomik durumunu önemli ölçüde etkiliyor. Cuma günü Almanya'daki DAX endeksi yüzde 0,75, İngiltere’de FTSE endeksi yüzde 0,32 ve Fransa’da CAC 40 endeksi ise yüzde 0,36 değer kaybı yaşarken, İtalya’daki FTSE MIB endeksi yüzde 0,36 oranında bir artış gösterdi. Avrupa'daki endeks vadeli kontratlar güne pozitif bir başlangıç yaptı.
ASYA BORSALARI HONG KONG HARİÇ NEGATİF SEYREDİYOR
New York borsasında Cuma günü meydana gelen düşüşler, yeni haftada Asya borsalarına da yansıdı. Bölgedeki borsalar, yapay zeka konusuna yönelik endişelerin sürmesi nedeniyle satış ağırlıklı bir seyir izliyor. Çin’de iç talebe dair kaygıların varlığı, ülke hisse senedi piyasalarında düşüş baskısına yol açıyor.
Asya piyasalarında bu hafta Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) faiz kararı yakından izlenecek. Piyasalardaki genel beklentiler, bankanın bu toplantıda faiz oranlarını değiştirmeyeceği yönünde şekilleniyor. Bu gelişmeler doğrultusunda kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,7 oranında düşüş gösterdi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,4'lük bir artış kaydetti.
BORSA GÜNÜ DÜŞÜŞLE TAMAMLADI
Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yüzde 0,92 değer kaybederek 11.116,99 puanla günü kapattı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı Ekim vadeli kontrat, Cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yatay bir seyir izledi.
Dolar/TL ise Cuma gününü yüzde 0,1 artışla 49,6937’den tamamlarken, bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,7580’den işlem görmeye başladı. Diğer yandan, Uluslararası Para Fonu (IMF), ülkelerin mali istatistik, bütçe yönetimi, mali risk yönetimi ve hesap verebilirlik gibi kamu mali yönetimi uygulamalarını incelediği Mali Şeffaflık Değerlendirmesi güncellemesi kapsamında Türkiye’ye dair raporunu yayımladı.
Türkiye'nin mali şeffaflık konusundaki son on yılda kaydettiği gelişimler, raporda vurgulandı. Ülkenin kamu mali yönetimindeki ilerleme düzeyi, değerlendirme sürecine tabi tutulan ve aralarında Birleşik Krallık, Finlandiya, İrlanda, Avusturya ve Portekiz'in de bulunduğu yaklaşık 40 ülke arasında en üst sıralarda yer aldığını gösteriyor.
ALMANYA'DA IFO İŞ DÜNYASI GÜVEN ENDİKSİ TAKİP EDİLECEK
Analistler, yurt içindeki veri takviminde sakin bir gün geçileceğini, yurt dışında ise Almanya'da Ifo iş dünyası güven endeksinin izleneceğini ifade etti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 11.100 ve 11.000 puanlarının destek seviyeleri, 11.200 ve 11.300 puanlarının ise direnç seviyeleri olarak belirlendi.
